श्रीमद्भगवद्गीताBhagavad Gītā · in the light of Sri Aurobindo, home

कोशःDictionaries

Search all dictionaries

Apte, Monier-Williams and Macdonell at once. Type in any of fifteen scripts and schemes; the word is converted and looked up wherever it is part of a headword.

Results for उद्यम

14 entries · exact headword first

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary
  1. उद्यमudyama1 Raising, elevation.
    1. 1 Raising, elevation.
    2. Strenuous or assiduous effort, exertion, diligence, perseverance; निशम्य चैनां तपसे कृतोद्यमाम् Ku.5.3; शशाक मेना न नियन्तुमुद्यमात् 5, firm resolve; उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः Pt.2.135.
    3. Readiness, preparation; गन्तुमुद्यमो विहितः became ready to go Pt.1.

    Derived forms and compounds

    • -भङ्गः discouragement.

    • -भृत् Adjective undergoing exertions, striving hard; सामान्यास्तु परार्थ- मुद्यमभृतः स्वार्थाविरोधेन ये Bh.2.74.

  2. उद्यमनम्udyamanam1 Raising, elevation; यत्समाने उद्यमने निपातये च Mbh. on P.I.4.23.
    1. 1 Raising, elevation; यत्समाने उद्यमने निपातये च Mbh. on ParasmaipadaI.4.23.
    2. Effort, exertion; भुव्यन्नमम्बूद्यमने च वृत्तिम् Bhāg.8.6.12.
    3. Example, experiment; आवर्जयत वैदेहीं दण्डस्योद्यमनेन च Rām.5.22.38.
  3. उद्यमिन्udyamina.Diligent, persevering, active, making effort.

    Diligent, persevering, active, making effort.

Macdonell

A. A. Macdonell, A Practical Sanskrit Dictionary
  1. उद्यमudyama[ud-yama] m. raising; exertion, en deavour, diligence (w. d., prati, inf., --˚): -na, n. raising; endeavour…

    [ud-yama] masculine raising; exertion, en deavour, diligence (with dative, prati, infinitive, --˚): -na, neuter raising; endeavour; -bhrit, adjective exert ing oneself, working.

Monier-Williams

Monier Monier-Williams, A Sanskrit–English Dictionary
  1. उद्यमudyamam. the act of raising or lifting up, elevation R. Ya1jn5. Pan5cat. &c.
    1. masculine gender the act of raising or lifting up, elevation R. Ya1jn5. Pan5cat. etc.
    2. masculine gender undertaking, beginning
    3. masculine gender the act of striving after, exerting one's self, exertion, strenuous and continued effort, perseverance, diligence, zeal R. Kum. Pan5cat. VarBr2S. etc.
  2. उद्यमनudyamanan. raising, elevation Pa1n2. Sarvad.
    1. neuter gender raising, elevation Pa1n2. Sarvad.
    2. neuter gender effort, exertion Das3.
  3. उद्यमभङ्गudyamabhaṅgam. frustration of effort, discouragement, dissuasion
    1. masculine gender frustration of effort, discouragement, dissuasion
    2. masculine gender desisting.
  4. उद्यमभृत्udyamabhṛtmfn. bearing or undergoing exertion Bhartr2.

    masculine, feminine and neuter; or adjective bearing or undergoing exertion Bhartr2.

  5. उद्यमितudyamitamfn. excited, instigated Kir. ix, 66.

    masculine, feminine and neuter; or adjective excited, instigated Kir. ix, 66.

  6. उद्यमिन्udyaminmfn. undertaking, persevering
    1. masculine, feminine and neuter; or adjective undertaking, persevering
    2. masculine, feminine and neuter; or adjective making effort, active Ya1jn5. Katha1s. Bhartr2.