कुसुमम्kusumam1 A flower; उदेति पूर्वं कुसुमं ततः फलम् Ś.7.3.
- 1 A flower; उदेति पूर्वं कुसुमं ततः फलम् Ś.7.3.
- Menstrual discharge.
- A fruit.
- A disease of the eyes.
Derived forms and compounds
-
-मः A form of fire.
-
-अञ्जनम् the calx of brass used as a collyrium.
-
-अञ्जलिः a handful of flowers.
-
-अधिपः, -अधिराजः Masculine the Champaka tree (bearing yellow fragrant flowers).
-
-अवचायः gathering flowers; अन्यत्र यूयं कुसुमावचायं कुरुध्वमत्रास्मि करोमि सख्यः K. Parasmaipada3.
-
-अवतंसकम्
- a chaplet. अस्त्रः, आयुधः, इषुः, बाणः, शरः a flowery arrow.
- Name of the god of love; अभिनवः कुसुमेषुव्यापारः Māl. 1 (where the word may also be read as कुसुमेषु व्यापारः); तस्मै नमो भगवते कुसुमायुधाय Bh.1.1; तव प्रसादात् कुसुमायुधोऽपि Ku.; Ṛs.6.34; Ch. Parasmaipada19.24; R.7.61; Śi.8.7, so कुसुमशरबाणभावेन Gīt.1.
-
-आकरः
- a garden.
- a nosegay.
- vernal season; ऋतूनां कुसुमाकरः Bg.1.35; so Bv.1.48.
-
-आत्मकम् saffron.
-
-आपीडः
- a garland or chaplet of flowers.
- the god of love; कुसुमापीडव्याजेन Māl.1 (where it has both senses).
-
-आसवम्
- honey.
- a kind of spirituous liquor (prepared from flowers).
-
-उज्ज्वल Adjective brilliant with blossoms.
-
-कार्मुकः, -चापः, -धन्वन् Masculine epithets of the god of love; कुसुमचापमतेजयदंशुभिः R.9.39; Ṛs.6.27. कुसुमकार्मुककार्मुकसंहितद्रुतशिलीमुखखण्डितविग्रहः । Śi.6.16.
-
-चित Adjective heaped with flowers. पीडाभाजः कुसुमचिताः साशंसम् Ki.
-
-द्रुमः a tree full of blossom; आधूय शाखाः कुसुमद्रुमाणाम् R.16.36.
-
-पुरम् Name of the town of Pāṭaliputra; कुसुमपुराभियोगं प्रत्यनुदासीनो राक्षसः Mu.2; पितृवधपरित्रासादप- क्रान्ते कुसुमपुरात्कुमारे मलयकेतौ Tbe same.
-
-प्रवृत्तिः, -प्रसूतिः Feminine appearance of flowers; आद्ये वः कुसुमप्रसूतिसमये यस्या भवत्यु- त्सवः Ś.4.8.
-
-लता a creeper in blossom.
-
-शयनम् a bed of flowers; V.3.1.
-
-स्तबकः a nosegay, boquet; कुसुमस्तबकस्येव द्वे गती स्तो मनस्विनाम् Bh.2.33.
