फल्phalI. 1 P. (फलति, पफाल, अफालीत्, फलिष्यति, फलित)
- I. 1 Parasmaipada (फलति, पफाल, अफालीत्, फलिष्यति, फलित)
- To bear fruit, yield or produce fruit; नानाफलैः फलति कल्पलतेव भूमिः Bh.2.46; परोपकाराय द्रुमाः फलन्तिः Subhāṣ; विधातुर्व्यापारः फलतु च मनोज्ञश्च भवतु Māl.1.16; often used transitively in this sense; मौर्यस्यैव फलन्ति पश्य विविधश्रेयांसि मन्नीतयः Mu.2.16 'accomplish or bring about'; Śi.2.89.
- To be fruitful, to be successful, to be fulfilled or accomplished, to succeed; कैकेयि कामाः फलिता- स्तवेति R.13.59;15 78; यदा न फेलुः क्षणदाचराणाम् (मनोरथाः) Bk.14.113;12.66; नैवाकृतिः फलति नैव कुलं न शीलम् Bh.2.96,116.
- To result, produce results or consequences; फलितमस्माकं कपटप्रबन्धेन H.1; फलितं नस्तर्हि भगवतीपादप्रसादेन Māl.6; Ki.18,25; खलः करोति दुर्वृत्तं नूनं फलति साधुषु H.3.21 'wicked men commit bad acts, and good men suffer their consequences'.
- To become ripe, ripen.
- To fall to the lot of, befall.
- To be useful. -II. 1 Parasmaipada (फलति, फुल्ल or फुल्त in the first sense, and फलित in other senses)
- To burst open, split or cleave asunder, burst, cleave; तस्य मूर्धानमासाद्य पफालासिवरो हि सः Mb.
- To shine back, be reflected; इह नवशुककोमला मणीनां रविकरसंवलिताः फलन्ति भासः Ki.5.38.
- To go.
Source: ApteApte entry