Search all dictionaries

Derived forms and compounds

• -लः

  1. A child, an infant; बालादपि सुभाषितम् (ग्राह्यम्); Ms.2.239.
  2. A boy, youth, young person.
  3. A minor (under 16 years of age); बाल आषोडशाद्वर्षात् Nārada.
  4. A colt, foal.
  5. A fool, simpleton; नीरसायां रसं बालो बालिकायां विकल्पयेत् Pt.4.91.
  6. (a) A tail. (b) An elephant's or a horse's tail.
  7. Hair; तं केशपाशं प्रसमीक्ष्य कुर्युर्बालप्रियत्वं शिथिलं चमर्यः Ku.1.48.
  8. An elephant five years old; 'पञ्चवर्षो गजो बालः पोतस्तु दशवार्षिकः' Vaijayantī. According to Mātaṅga Latin (5.2.) however it means an elephant in the first year.
  9. A kind of perfume.
  10. The cocoa-nut.
  11. Compound अग्रम् the point of a hair.
  12. A dove-cot; प्रासादबालाग्रकपोतपालिकायामुपविष्टः शृणोमि Mk.1.51/ 52.

• -अध्यापकः a tutor of youths or children.

• -अपत्यम् youthful progeny.

• -अभ्यासः study during childhood, early application (to study).

• -अरुण Adjective red like early dawn. (-णः) early dawn; morning sun.

• -अर्कः the newly-risen sun; R.12.1.

• -अवबोधः, -नम् instruction of the young; Pt.1.

• -अवस्थ Adjective juvenile, young; भुवमधिपतिर्बालाबस्थोऽप्यलं परिरक्षितुम् V.5.18.

• -अवस्था childhood.

• -आतपः morning sunshine.

• -आमयः a child's disease.

• -इन्दुः the new or waxing moon; बालेन्दुवक्राप्य- विकाशभावाद् बभुः पलाशान्यतिलोहितानि Ku.3.29.

• -इष्टः the jujube tree.

• -उपचारः, -चरणम् (medical) treatment of children.

• -उपवीतम्

  1. a piece of cloth used to cover the privities.
  2. The sacrificial cord.

• -कदली a young plantain tree.

• -काण्डम् the first book of the Rāmāyaṇa.

• -कुन्दः, -दम् a kind of young jasmine. (-दम्) a young jasmine blossom; अलके बालकुन्दानुविद्धम् Me.67.

• -कृमिः a louse.

• -कृष्णः Kṛiṣṇa as a boy.

• -केलिः, -ली Feminine child's play or amusement.

• -क्रीडनम् a child's play or toy.

• -क्रीडनकम् a child's toy.

• -कः

  1. a ball.
  2. an epithet of Śiva.

• -क्रीडा a child's play, childish or juvenile sport.

• -खिल्यः a class of divine personages of the size of a thumb and produced from the creator's body and said to precede the sun's chariot (their number is said to be sixty thousand); Compare R.15.1; क्रतोश्च सन्ततिर्भार्या बालखिल्यानसूयत । षष्टिर्यानि सहस्राणि ऋषिणामूर्ध्व- रेतसाम् ॥ Mārk. Parasmaipada

• -गर्भिणी a cow with calf for the first time.

• -गोपालः 'the youthful cowherd', an epithet of Kṛiṣṇa, as the boycowherd.

• -ग्रहः any demon (or planetary influence) teasing or injuring children; बालग्रहस्तत्र विचिन्वती शिशून् Bhāg.1.6.7.

• -घ्नः a childslayer, infanticide; Ms.11.19.

• -चन्द्रः

  1. -चन्द्रमस् Masculine
  2. the young or waxing moon; इह जगति महोत्सवस्य हेतुर्नयनवतामुदियाय बालचन्द्रः Māl.2.1.
  3. a cavity of a particular shape; Mk.3.13.

• -चरितम्

  1. juvenile sports.
  2. early life or actions; Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)6.

• -चर्यः Name of Kārtikeya. (-र्या) the bahaviour of a child.

• -चुम्बालः a fish; Nigh. Ratn.

• -चतः a young mango-tree; धत्तेचक्षुर्मुकुलिनि रणत्कोकिले बालचूते Māl.3.12.

• -ज Adjective produced from hair.

• -जातीय Adjective childish, foolish, simple.

• -तनयः the Khadira tree.

• -तन्त्रम् midwifery.

• -तृणम् young grass.

• -दलकः the Khadira.

• -धनम् the property of a minor; Ms.8.149.

• -धिः (also बालधिः) a hairy tail; तुरंगमैरा- यतकीर्णवालधिः Śi.12.73; Ki.12.47.

• -नेत्र Adjective guided or steered by a fool.

• -पत्रः, -पत्रकः the Khadira tree.

• -पाश्या

  1. an ornament worn in the hair when parted.
  2. a string of pearls binding or intertwining the braid of hair.

• -पुष्टिका, -पुष्टी, -पुष्पी a kind of jasmine.

• -बोधः

  1. instructing the young.
  2. any work adapted to the capacities of the young or inexperienced.

• -भद्रकः a kind of poison.

• -भारः a large bushy tail; बाधेतोल्का- क्षपितचमरीबालभारो दवाग्निः Me.55.

• -भावः

  1. child-hood, infancy.
  2. a hairy growth; एतद्भ्रुवौ जन्म तदाप युग्मं लीलाचलत्वोचितबालभावम् Name7.26.
  3. inattention; Ms. 8.118. (Kull.)
  4. children (collectively).
  5. recent rise (of a planet).

• -भृत्यः a servant from childhood.

• -भैषज्यम् a kind of collyrium.

• -भोज्यः pease.

• -मनोरमा Name of several grammars.

• -मरणम् (with Jainas) a fool's manner of dying (12 in number).

• -मित्रः a friend from boyhood.

• -मृगः a fawn.

• -मूलम् a young radish.

• -मूषिका a small mouse.

• -मृणालः a tender filament or fibre (of lotus); व्यालं बालमृणालतन्तुभिरसौ रोद्धुं समुज्म्भते Bh.2.6.

• -यज्ञोपवीतकम् the sacred thread worn across the breast.

• -राजम् lapis lazuli.

• -रोगः a child's disease; अथ बालरोगाणां निदानानि लक्षणानि चाह । धात्र्यास्तु गुरुभिर्भोज्यैर्विषमैर्दोषलैस्तथा ...... Bhāva. Parasmaipada

• -लता a young creeper; अवाकिरन् बाललताः प्रसूनैः R.2.1.

• -लीला child's play, juvenile pastime.

• -वत्सः

  1. a young calf.
  2. a pigeon.

• -वायजम् lapis lazuli.

• -वासस् Neuter a woollen garment.

• -वाह्यः a young or wild goat.

• -विधवा a child-widow.

• -वैधव्यम् child-widowhood.

• -व्यजनम् a chowrie or fly-flapper (usually made of the tail of the yāk or Bos Grunniens and used as one of the royal insignia); यस्यार्थयुक्तं गिरिराजशब्दं कुर्वन्ति बाल- व्यजनैश्चमर्यः Ku.1.13; R.9.66;14.11;16.33,57.

• -व्रतः an epithet of a Buddha saint Mañjughoṣa.

• -सखि Masculine a friend from childhood.

• -संध्या early twilight.

• -सात्म्यम् milk.

• -सुहृद् Masculine a friend of one's youth.

• -सूर्यः, -सूर्यकः lapis lazuli.

• -स्थानम्

  1. childhood.
  2. youth.
  3. inexperience.

• -हत्या infanticide.

• -हस्तः a hairy tail.

Derived forms and compounds

• -कः An infant.