Search all dictionaries

[रह्-ल्युट्]

1. 1 An obstacle, impediment.
2. Disrespect, disregard.
3. Knowledge.

1. 1 Relating, declaration, saying, utterance.
2. Narration, recital, opening a conversation; अथा- ङ्गिरसमग्रण्यमुदाहरणवस्तुपु Ku.6.65; अद्भुतोदाहरणानि Mv.5 stories or narrations.
3. A declaratory song or poem, a sort of panegyric beginning with words like जयति and full of alliteration; पत्रे निवेशितमुदाहरणं प्रियायाः V.2.14; चारणेभ्यस्त्वदीयं जयोदाहरणं श्रुत्वा V.1; जयोदाहरणं बाह्वोर्गापयामास किन्नरान् R.4.78; (येन केनापि तालेन गद्यपद्यसमन्वितम् । जयत्युप- क्रमं मालिन्यादिप्रासविचित्रितम् ॥ तदुदाहरणं नाम विभक्त्यष्टाङ्गसंयुतम् । Pratāparudra.)
4. An instance, example, illustration; समूलघातमव्नन्तः परान्नोद्यन्ति मानिनः । प्रध्वंसितान्धतमसस्त- त्रोदाहरणं रविः ॥ Śi.2.33. किमुदाहरणम् Kāśi. पुराणमितिवृत्ता- ख्यायिकोदाहरणम् ...। Kau. Atmanepada 1.5.
5. (In Nyāya) The third member of an Indian syllogism (which has five members).
6. Beginning, commencement, introduction.
7. Exhibition, illustration; Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)1.
8. (In Rhet.) An illustration reckoned as a figure of speech by some rhetoricians. It resembles अर्थान्तरन्यास; Exempli gratia, for example अमितगुणोऽपि वदार्थो दोषेणैकेन निन्दितो भवति । निखिलरसायनराजो गन्धेनोग्रेण लशुन इव ॥ R. G. (For a clear distinction between the two figures see R. G., under उदाहरण).

1. 1 Taking up, raising.
2. An object that can be accomplished by religious or other acts.
3. Eructation.

1. 1 Seizing (from below); taking hold of; as in पादोपग्रहणम्.
2. Seizure, capture, taking one prisoner.
3. Supporting, furthering, promoting.
4. Holy study, study of the Vedas (after being initiated into them); वेदोपग्रहणार्थाय तावग्राहयत प्रभुः Rām.

[ग्रह् भावे ल्युट्]

1. Seizing, catching, seizure; श्वा मृगग्रहणेऽशुचिः Ms.5.13.
2. Receiving, accepting, taking; आचारधूमग्रहणात् R.7.27.
3. Mentioning, uttering; नामग्रहणम्.
4. Wearing putting on; सोत्तरच्छदमध्यास्त नेपथ्यग्रहणाय सः R.17.21.
5. An eclipse; ग्रहणं चन्द्रसूर्ययोः Y.1.218.
6. Understanding, comprehension, knowledge; यस्य नु ग्रहणं किंचित्कर्मणोऽन्यन्न दृश्यते Rām.2.22.21; न परेषां ग्रहणस्य गोचराम् Name2.95
7. Learning, acquiring, grasping mentally, mastering; विपेर्यथावद्ग्रहणेन वाङ्- मयं नदीमुखेनेव समुद्रमाविशत् R.3.28.
8. Taking up of sound, echo; अद्रिग्रहणगुरुभिर्गर्जितैर्नर्तयेथाः Me.46.
9. The hand.
10. An organ of sense.
11. A prisoner, captive.
12. Taking by the hand, marrying; तद्दारग्रहणे यत्नं सन्तत्यां च मनः कुरु Mb.1.13.26.
13. Taking captive, imprisonment; न दोषो ग्रहणे तस्याः Ks.91.37.
14. Gaining, obtaining, purchasing.
15. Choosing.
16. Taking or drawing up.
17. Attraction.
18. Containing, enclosing.
19. Undertaking, undergoing.
20. Service; अजस्य जन्मोत्पथनाशनाय कर्माण्यकर्तुर्ग्रहणाय पुंसाम् Bhāg.3.1.44.
21. Mentioning with praise, respecting; प्रमाणं सर्वभूतेषु गत्वा च ग्रहणं महत् Mb.12.15.1.
22. Acceptation, meaning.
23. Assent, agreement.
24. Inviting, calling, addressing; name; अलसग्रहणं प्राप्तो दुर्मेधावी तथोच्यते Mb.12.266.6.