श्रीमद्भगवद्गीताBhagavad Gītā · in the light of Sri Aurobindo, home

कोशःDictionaries

Search all dictionaries

Apte, Monier-Williams and Macdonell at once. Type in any of fifteen scripts and schemes; the word is converted and looked up wherever it is part of a headword.

Results for व्यवसो

3 entries · exact headword first

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary
  1. व्यवसोvyavaso4 P.
    1. 4 Parasmaipada
    2. To strive, endeavour, try, seek, attempt, set about; यथा मे गौतमः प्राह ततो न व्यवसाम्यहम् Mb.3.185.9; ध्रुवं स नीलोत्पलपत्रधारया शमीलतां छेत्तुमृषि- व्यवस्यति Ś.1.18; V.4.
    3. To think of, wish, desire; पातुं न प्रथमं व्यवस्यति जलं युष्मास्वपीतेषु या Ś.4.9.
    4. To exert strenuously, be industrious or diligent.
    5. To resolve, determine, settle, decide; य आत्मनो दृश्यगुणेषु सन्निति व्यवस्यते स्वव्यतिरेकतोऽवुधः Bhāg.1.3.18; प्रथमपरि- गृहीतं स्यान्न वेत्यव्यवस्यन् Ś.5.19.
    6. To accept, undertake; कच्चित् सौम्य व्यवसितमिदं बन्धुकृत्यं त्वया मे Me.116.
    7. To be convinced or persuaded.
    8. To reflect.

Monier-Williams

Monier Monier-Williams, A Sanskrit–English Dictionary
  1. व्यवसोvyavasoP. -स्यति (ep. also -स्यते [with act. and pass. meaning]; 1. sg. pr. -सामि; Pot. -सेयम्, -सेत्; fut.…

    Parasmaipada -स्यति (Epic also -स्यते [with act. and pass. meaning]; 1. sg. pr. -सामि; Potential -सेयम्, -सेत्; future -सिष्यति), to settle down or dwell separately S3Br.; to differ (in opinion), contest, quarrel ibidem; to separate, divide (opp. to सम्-√अस्) RPra1t.; to determine, resolve, decide, be willing to (accusative dative case, अर्थम् in fine compositi or 'at the end of a compound', or infinitive mood) TBr. etc.; to settle, ascertain, be convinced or persuaded of take for (accusative) MBh. Ka1v. etc.; to ponder, reflect, consider MBh. S3ak.; to make strenuous effort, labour or seek after, make an attempt upon (accusative) MW. : Passive voice -सीयते, to be settled or ascertained or fixed on or determined or decided (often impersonal or used impersonally) MBh. Ka1v. etc.: Causal -साययति, to cause to resolve, encourage to undertake, embolden VS. TS. Page1033,3; to incite or instigate to (infinitive mood) Kir.

  2. अनुव्यवसोanuvyavasoto perceive.

    to perceive.