हीनhīnap. p.Left, abandoned, forsaken &c.; यो वैश्यः स्याद् बहुपशुर्हीनक्रतुरसोमपः । कुटुम्बात् तस्य तद्…
[हा-क्त तस्य नः ईत्वम्]
- Left, abandoned, forsaken etc.; यो वैश्यः स्याद् बहुपशुर्हीनक्रतुरसोमपः । कुटुम्बात् तस्य तद् द्रव्यमाहरेद्यज्ञसिद्धये ॥ Ms.11.12.
- Destitute or deprived of, bereft of, without; (with Instrumental or in comp.); तया (संतत्या) हीनं विधातर्मां कथं पश्यन्न दूयसे R.1.7; गुणैर्हीना न शोभन्ते निर्गन्धा इव किंशुकाः Subhāṣ.; so द्रव्यdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied, मतिdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied, उत्साहdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied etc.; अन्नहीनो देहद्राष्ट्रं मन्त्रहीनस्तु ऋत्विजः । दीक्षितं दक्षिणाहीनो नास्ति यज्ञसमो रिपुः Ms.11.4 (Vartious reading)
- Excluded, shut out from (with Ablative).
- Decayed, wasted.
- Deficient, defective; हीनातिरिक्तगात्रो वा तमप्यपनयेत्ततः Ms.3.242.
- Subtracted.
- Less, lower; हीनान्नवस्त्रवेषः स्यात् सर्वदा गुरु- संनिधौ Ms.2.194; हीना हीनान् प्रसूयन्ते 1.31.
- Low, base, mean, vile.
- Defeated (in a low-suit).
- Lost, strayed from (a caravan).
Derived forms and compounds
-
-नः
- A defective witness.
- A faulty respondent; (Nārada enumarates five kinds: अन्यवादी क्रियाद्वेषी नोपस्थायी निरुत्तरः । आहूतप्रपलायी च हीनः पञ्चविधः स्मृतः ॥).
- Substraction.
-
-ना A female mouse; Compare दीना.
-
-नम् Deficiency, want.
-
-अङ्ग Adjective deficient in a limb, crippled, maimed, defective; हीनाङ्गी वाधिकाङ्गी वा या भवेत् कन्यका नृणाम् । भर्तुः स्यात् सा विनाशाय स्वशीलनिधनाय च ॥ Pt.5.95; Ms.4.141; Y. 1.222. (-गी) a small ant.
-
-कर्मन्, -क्रिय Adjective neglecting the customary religious rites; Ms.3.7.
-
-कुल, -ज Adjective baseborn, of low family.
-
-क्रतु Adjective one who neglects his sacrifice; Ms.11.12.
-
-जाति
- Adjective
- of a low caste.
- excommunicated, outcaste, degraded; हीनजातिस्त्रियं मोहादुद्बहन्तो द्विजातयः । कुलान्येव नयन्त्याशु संसतानानि शूद्रताम् ॥ Ms.3.15.
-
-पक्ष Adjective unprotected.
-
-प्रतिज्ञा Adjective faithless.
-
-यानम् Name of the earliest systems of Buddhist doctrine.
-
-योनिः Feminine low birth or origin.
-
-रोमन् Adjective bald.
-
-वर्ण
- Adjective
- of low caste.
- of inferior rank.
-
-वादः a defective statement, contradictory evidence, prevarication.
-
-वादिन्
- Adjective
- making a defective statement.
- prevaricating.
- dumb, speechless.
- cast in law, defeated.
-
-सख्यम् associating with low persons.
-
-सामन्तः a deposed king; Śukra.1.189.
-
-सन्धिः an agreement made by an inferior king.
-
-सेवा attendance on base persons.
