[न पतन्ति पितरोऽनेन, पत् बाहुdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied करणे यत् न. त.; some derive it from अप, the termination त्य being added to it, as in तत्रत्य, अत्रत्य, sprung from a stock; Yāska gives two etymologies: अपत्यं कस्मात् अपततं भवति पितुः सकाशादेत्य पृथगिव ततं भवति, अनेन जातेन सता पिता नरके न पततीति चा]
- Offspring, child, progeny, issue (of animals and men); offspring in general (male or female); sons or grandsons and other later generations of a Gotra; अपत्यं पौत्रप्रभृत्ति गोत्रम् ParasmaipadaIV.1.162; अपत्यैरिव नीवार भागधेयो चितैर्मृमैः R.1.5. (Bhavabhūti calls apatya 'a knot for tying parents together' अन्योन्यसंश्लेषणम् पित्रोः; अन्तः- करणतत्त्वस्य दम्पत्योः स्नेहसंश्रयात् । आनन्दग्रन्थिरेकोऽयमपत्यमिति वध्यते ॥ Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)3.17).
- A partronymic affix; स्त्रीपुंसयोरपत्यान्ताः Ak.; denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedअधिकारप्रकरणम् Sk.;
Derived forms and compounds
-
-काम Adjective desirous of progeny.
-
-जीवः Name of a plant (Marâthî पुत्रजीवी).
-
-द Adjective giving offspring (as a Mantra etc.) -ता State of childhood; शूद्रावेदी पतति......तदपत्यतया भृगोः Ms.3.16. (-दा) Name of a plant (गर्भदात्रीवृक्ष).
-
-पथः the vulva.
-
-प्रत्ययः a patronymic affix.
-
-विक्रयिन् Masculine a seller of his children, a father who sells his girl for money to a bridegroom.
-
-शत्रुः
- अपत्यं शत्रुर्गर्भभेदनेन नाशकं यस्याः सा
- 'having the child for its enemy', a crab (said to die in producing young).
- a serpent.
-
-साच् Adjective Vedic accompanied with offspring.
Source: Apte
