Sanskrit dictionary (beta)

Derived forms and compounds

• अलम् alam, Indeclinable

  1. अल्-बाहुdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied अम्
  2. (a) Enough, sufficient for, adequate to (with dative or Infinitive); तस्यालमेषा क्षुधितस्य तृप्त्यै R.2.39; Ku.6.82; अन्यथा प्रातराशाय कुर्याम त्वामलं वयम् Bk.8.98; Śi.2.4,16,11; K.133; Bh.3.22; Ms.11.76; R.2.39,9.32;15.64; Me. 6,9. (b) A match for, equal to (with Dative); दैत्येभ्यो हरिरलम् Sk.; अलं मल्लो मल्लाय Mbh.
  3. Able, competent (with Infinitive); अलं भोक्तुम् Sk.; वरेण शमितं लोकानलं दग्धुं हि तत्तपः Ku.2.56; V.3.1; with Locative also: त्रयाणामपि लोकाना- मलमस्मि निवारणे Rām.
  4. Away with, enough of, no need of, no use of (having a prohibitive force), with Instrumental or gerund; अलमन्यथा गृहीत्वा M.1.2; अलमलं बहु विकत्थ्य M.1; आलप्यालमिदं बभ्रोर्यत्स दारानपाहरत् Śi.2.4; अलं महीपाल तव श्रमेण R.2.34; Ku.5.82; अलमियद्भिः कुसुमैः Ś.4. so many flowers will do; Śi.1.75; sometimes used, though less correctly, with the Infinitive in the same sense; अलमात्मानं खेदयितुम् Ve.2.3; अलं सुप्तजनं प्रबोधयितुम् Mk.3.
  5. (a) Completely, thoroughly; अर्हस्येनं शम- यितुमलं वारिधारासहस्रैः Me.55; त्वमपि विततयज्ञः स्वर्गिणः प्रीणयाऽलम् Ś.7.34; R.1.8; K.169; Śi.3.58;4. 39. (b) Greatly, excessively, to a high degree; तुदन्ति अलम् K.2; यो गच्छत्यलं विद्विषतः प्रति Ak.; Mv.6.4; इत्यलमन्वशान् मुनिर्माम् Ki.13.13. again and again, pressingly.
  6. In vain.
  7. Surely, verily.
  8. In the sense of अस्ति and भूषण also. अलं भूषणपर्याप्तिशक्तिवारण- वाचके Nm.

• -कर्मीण Adjective अलं समर्थः कर्मणि ख competent to do any act; skilful, clever.

• -कामता The state of complete satiation; समिद्ध-शरणाऽऽदीप्ता देहेऽलंकाम- तेश्वरा Bk.1.7.

• -कुमारि Adjective अलं कुमार्यै sufficient to support a maiden (धनम्); ParasmaipadaI.2.44.

• -कृ, -कार etc. see separately below.

• -गामिन् Adjective अलं पर्याप्तं गच्छति, णिनि going after, following in due or proper manner; अनुग्वलं- गामी ParasmaipadaV.2.15.

• -जीविक Adjective अलं जीविकायै चतु. sufficient for livelihood.

• -जुष् Adjective अलं जुष्यते कर्मणि बाहुdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied क] sufficient, adequate to eating.

• -तम Adjective able, sufficient, having power.

• -तराम्

  1. Indeclinable
  2. Exceedingly; मुहुर्गलद्भिस्तरलैरलं- तरामरोदि Ku.15.28.
  3. Very much better or easier; इष्टं कर्तुमलंतराम् Śi.2.16.

• -धन Adjective अलं प्रभूतं धनमस्त्यस्य अच् possessing sufficient wealth, rich; निरादिष्टधनश्चेत्तु प्रतिभूः स्यादलंधनः Ms.8.162.

• -धूम Adjective अलमत्यर्थो धूमः thick smoke, volume of smoke.

• -पशुः अलं यज्ञे निरर्थः पशुः a bad or useless animal (for sacrifice). (-Adjective) able to keep cattle.

• -पुरुषीण

  1. Adjective अलं समर्थं पुरुषाय; स्वार्थे ख
  2. fit for a man, becoming a man.
  3. sufficient for a man. (-णः) a man who is chief of the opposite warriors in a battle.

• -बल

  1. Adjective
  2. strong enough, having sufficient power.
  3. an epithet of Śiva.

• -बुद्धिः

  1. sufficient sense.
  2. false notion (मिथ्याबुद्धि).

• -भूष्णु Adjective अलं सामर्थ्ये भू-ग्स्नु able, competent; विनाप्यस्मदलंभूष्णुरिज्यायै तपसः सुतः Śi.2.9.