Sanskrit dictionary (beta)

Every entry for a word in Apte, Monier-Williams, Macdonell and the Dhātupāṭha, with their abbreviations spelled out, and an analysis of its forms.

Results for अवतृ

1 dictionary · exact headword

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary

अवतृavatṛ1 P.
1. 1 Parasmaipada
2. To descend, alight, come down; रथा- दवततार च R.1.54,13.68; वसन् ददर्शावतरन्तमम्बरात् Śi.1. 1; यमुनातटमवतीर्णः Pt.1; मेघपदवीमवतीर्णौ स्वः Ś.7; कदैतदवत- रिष्यति चक्रं मस्तकात् Pt.5; (Figurative also) इति मतिरेव न बोध- पदवीमवतरति K.289 fails to see; वागेव मे नाभिधेयविषयमव- तरति त्रपया 151 I eannot speak for very shame.
3. To flow or run into, discharge contents, join (as a river); सागरं वर्जयित्वा कुत्र वा महानद्यवतरति Ś.3; see अवतीर्ण also.
4. To enter, to enter into, to come to; अवतरतः सिद्धिपथं शब्दः स्वमनोरथस्येव M.1.22; Śi.9.32; त्वदीयं देशमवतीर्य M.5.
5. To begin, commence; अवतरतु भवान् Dk.152; तत्प्रेयसीमाहूय सङ्गीतकमवतरामि Dhūrt.1.
6. To present oneself, appear forth, come; प्रसभमवततार चित्तजन्मा Ki. 1.17.
7. To discend (as a deity) into the world in the form of a mortal; शापावतीर्ण Ks.2.21; मुनिकन्या च सा शापात्तस्यां जाताववातरत् 2.31; Rāj. T.1.13;5.66; विष्णु रेवावतीर्णोऽसौ Mārk. Parasmaipada
8. To get over, subdue, conquer; अवतीर्णोऽस्मि यद्रोगमतिदुस्तरम् Ks.21.194; अव तस्य बलं तिर Rv.1.133.5.
9. To cross over; त्वयावतीर्णोर्ण उताप्तकामः Bhāg.3.24.34. -Causal
10. To cause to descend, bring or fetch down; मार्गे कथंचिदवतार्य Mu.3.9; स्थात्, वृक्षात्, शूलाग्रात् etc.
11. To take down, put or set down अवतारय सलिलसमीपम् K.38; मात्रां कक्षान्तरादवतार्य Pt.1; स्वभुजादव- तारिता R.1.34; अवतार्यतां रथः V.1.
12. To take off, remove, withdraw, put aside; स्वगात्रादवतार्य भूषणानि Mu. 2,5; अथाङ्गराजादवतार्य चक्षुः R.6.3, अथोरुदेशादवतार्य पादम् Ku.3.11, Śi.9.36.
13. To bring downwards.
14. To bend down.
15. To introduce, set a-going, make current, begin; तेन विद्यावतारिता Rāj. T.4.485; तत्र तया सत्रेऽवतारिते 2.58.
Source: Apte

Analysis (Beta) · अवतृ

morphology by sanskrit_parser

Analysis unavailable: the morphological analyzer is not running on this server.