आतपātapaa.Ved. Causing pain or affliction; भीमस्तुवि- ष्माञ्चर्षणिभ्य आतपः Rv.1.55.1.
Vedic Causing pain or affliction; भीमस्तुवि- ष्माञ्चर्षणिभ्य आतपः Rv.1.55.1.
Derived forms and compounds
-
-पः
- Heat (of the sun, fire etc.), sunshine; आतपायोज्झितं धान्यम् Mb. exposed to the sun; तमातपक्लान्तम् R.2.13; शीतातपाभिघातान् Ms.12.77; प्रचण्डdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied Rs.1.11; सूर्यdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied 1; Me.11; बालातपः Ms.4.69 the morning sun; denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedआक्रान्त exposed to heat.
- Light; छायातपौ ब्रह्मविदो वदन्ति Kaṭh.3.1.
-
-अत्ययः passing of the sun's heat, sunset; आतपात्यय- संक्षिप्तनीवारासु R.1.52.
-
-अभावः non-existence of the sun's heat, shadow.
-
-उदकम् mirage.
-
-त्रम्, -त्रकम् आतपात् त्रायते, त्रै-क an umbrella (of silk or leaves used as a parasol); तमातपक्लान्तमनातपत्रम् R.2.13,47; पद्मdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied 4.5; राज्यं स्वहस्तधृतदण्डमिवातपत्रम् Ś.5.6.
-
-लङ्घनम् being exposed to heat, catching the sun-stroke; आतप- लङ्घनाद्बलवदस्वस्थशरीरा शकुन्तला Ś.3.
-
-वर्ष्य Adjective (water etc.) produced by rain during sunshine.
-
-वारणम् आतापं वारयति an umbrella, parasol; नृपतिककुदं दत्त्वा यूने सितातपवारणम् R.3.7,9.15.
-
-शुष्क Adjective dried in the sunshine.
