आः āḥ, आः Indeclinable An interjection, implying (a) Recollection; आः उपनयतु भवान् भूर्जपत्रम् V.2. (b) Anger; आः कथमद्यापि राक्षसत्रासः Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)1; आः पापे तिष्ठ तिष्ठ Māl.8. (c) Pain; आः शीतम् K. Parasmaipada1. (d) Angry contradiction (अपाकरण); आः क एष मयि स्थिते Mu.1; आः वृथामङ्गल पाठक Ve.1. (e) Sorrow, regret; विद्यामातरमाः प्रदर्श्य नृपशून् भिक्षामहे निस्त्रपाः Udb.; (आः स्मरणेऽपाकरणे कोपसंतापयोस्तथा Med.).
Derived forms and compounds
-
आस् ās
- I. 2 Ā. (आस्ते, आसांचक्रे, आसिष्ट; आसितुम्, आसित)
- To sit, lie, rest; Bg.2.45; एतदासनमास्यताम् V.5; आस्यता- मिति चोक्तः सन्नासीताभिमुखं गुरोः Ms.2.193.
- To live, dwell; तावद्वर्षाण्यासते देवलोके Mb.; यत्रास्मै रोचते तत्रायमास्ताम् K.196; कुरूनास्ते Sk.; यत्रामृतास आसते Rv.9.15.2; Bk.4.6,8.79.
- To sit quietly, take no hostile measures, remain idle; आसीनं त्वामुत्थापयति द्वयम् Śi.2.57.
- To be, exist.
- To be contained in; जगन्ति यस्यां सविकाशमासत Śi.1.23.
- To abide, remain, continue or be in any state, be doing anything, last; Often times used with present participles to denote a continuous or uninterrupted action; विदारयन्प्रगर्जंश्चास्ते Pt.1 kept on, continued, tearing up and bellowing; used in this sense also with an adj., subst., indeclinable, past part., an adverb (तूष्णीम् etc.), or with the Instrumental of a noun; सुखेनास्ते etc.
- To lead to, result in (with Dative); आस्तां मानसतुष्टये सुकृतिनां नीतिर्नवोढेव वः H.1.185
- To cease, have an end.
- To solemnize, celebrate.
- To let go, lay or put aside; आस्तां तावत् let it aside, let it go, to say nothing of, not to mention; K.18.
- To be indifferent; ननु आस्ते इत्युपवेशने भवति । नावश्यमुपवेशने एव, औदासीन्येऽपि दृश्यते । ŚB. on MS.3.6.24. -Causal To cause to sit, seat, fix; आसयत्सलिले पृथ्वीम् Sk. Desid. आसिसिषते To wish to sit etc. -II.4. Parasmaipada आस्यति, आसितुम्
- To enclose; border.
- To admit (as water) into.
Source: Apte
