ईश्वरīśvaraa.(-रा, -री f.) [ईश्-वरच् P.III.2.175]
- (-रा, -री Feminine) ईश्-वरच् ParasmaipadaIII.2.175
- Powerful, able, capable of (with Infinitive); वसतिं प्रिय कामिनां प्रिया- स्त्वदृते प्रापयितुं क ईश्वरः Ku.4.11; R.15.7.
- Rich, wealthy Pt.2.67.
Derived forms and compounds
-
-रः
- A lord, master; ईश्वरं लोकोऽर्थतः सेवते Mu.1.14; so कपीश्वरः, कोशलेश्वरः, हृदयेश्वरः etc.
- A king, prince, ruler; राज्यमस्तमितेश्वरम् R.12.11; Ms.4.153, 9.278.
- A rich or great man; तृणेन कार्यं भवतीश्वराणाम् Pt.1.71; R.3.46; Bh.3.59; मा प्रयच्छेश्वरे धनम् H.1.14; Compare "To carry coals to Newcastle."
- A husband; नेश्वरे परुषता सखि साध्वी Ki.9.39.
- The Supreme God (परमेश्वर); ईश एवाहमत्यर्थं न च मामीशते परे । ददामि च सदैश्वर्य- मीश्वरस्तेन कीर्तितः ॥ Skanda Parasmaipada; Compare also ईश्वरस्तु पर्जन्यवद् द्रष्टव्यः Brahmasūtra-Śāṅkarabhāṣya.
- Name of Śiva; यस्मिन्नीश्वर इत्यनन्यविषयः शब्दो यथार्थाक्षरः V.1.1.
- The god of love, cupid.
- The Supreme Soul; the soul.
- The eleventh year (संवत्सर) of the Śālivāhana era.
-
-रा, -री Name of Durgā; of Lakṣmī; or of one of the śaktis; ईश्वरीं सर्वभूतानां त्वामिहोपह्वये श्रियम् (श्रीसूक्तम्);
-
-री
- Name of several plants and trees; लिङ्गिनीलता, वन्ध्या- कर्कटी, क्षुद्रजटा and नाकुलीवृक्ष.
- A rich woman.
-
-अधीन Adjective subject to a lord or king, dependent on a a lord or god.
-
-कान्तम्
- A class of buildings.
- A ground plan in which the whole area is divided into 961 equal squares (एकषष्टिसमाधिक्यं पदं नवशतायुतम् । एव- मीश्वरकान्तं स्यात् ...... Mānasāra 7.46-48.
-
-कृष्णः Name of the author of Sāṅkhya Kārikā.
-
-निषेधः denial of the existence of god, atheism.
-
-निष्ठ Adjective trusting in god.
-
-पूजक Adjective pious, devout.
-
-पूजा worship of god.
-
-प्रसादः divine favour.
-
-भावः royal or imperial state; दानमीश्वर- भावाय Bg.18.43.
-
-विभूतिः Feminine the several forms of the Supreme god; for a full enumeration see Bg.1.19-42.
-
-सद्मन् Neuter a temple.
-
-सभम् a royal court or assembly. सभा राजामनुष्यपूर्वा ParasmaipadaII.4.23.
-
-सेवा worship of god.
Source: Apte
