श्रीमद्भगवद्गीताBhagavad Gītā · in the light of Sri Aurobindo, home
Sign in
ApteAll dictionariesSanskrit dictionaryDhātuPāṇiniConjugationDeclensionInflected formsParts of speechWord frequencyTree diagramAnalyzerRootsQuarter-verse indexMemorable linesNames

कोशःDictionaries

Sanskrit dictionary (beta)

Every entry for a word in Apte, Monier-Williams, Macdonell and the Dhātupāṭha, with their abbreviations spelled out, and an analysis of its forms.

Results for क्रम्

3 dictionaries · exact headword

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary
  1. क्रम्kram1 U., 4. P. (क्रामति, क्रमते, क्राम्यति, चक्राम, चक्रमे, अक्रमीत्, अक्रस्त, क्रान्त)
    1. 1 Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada), 4. Parasmaipada (क्रामति, क्रमते, क्राम्यति, चक्राम, चक्रमे, अक्रमीत्, अक्रस्त, क्रान्त)
    2. To walk, step, go; क्रामत्यनुदिते सूर्ये वाली व्यपगतक्लमः Rām.; गम्यमानं न तेनासीदगतं क्रामता पुरः Bk.8.2;25.
    3. To go to, approach (with Accusative).; देवा इमान् लोकानक्रमन्त Śat. Br.
    4. To pass or go over, go across, traverse; Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)2.13; सुखं योजनपञ्चाशत्क्रमेयम् Rām.
    5. To leap, jump; क्रमं वबन्धं क्रमितुं सकोपः (हरिः) Bk. 2.9.5.51.
    6. To go up, ascend; क्रामत्युच्चैर्भूभृतो यस्य तेजः Śi.16.83.
    7. (a) To cover, occupy, take possession of, fill; क्रान्ता यथा चेतसि विस्मयेन R.14.17. (b) To reach up to, pervade, penetrate; क्रामद्भिर्घनपदवीमनेकसंख्यैः Ki.5.34.
    8. To surpass, excel; स्थितः सर्वोन्नतेनोर्वीं क्रान्त्वा मेरुरिवात्मना R.1. 14.
    9. To undertake, strive after, be able or competent for, show energy for (with Dative or Infinitive); व्याकरणाध्यय- नाय क्रमते Sk; धर्माय क्रमते साधुः Vop; व्युत्पत्तिरावर्जितकोविदापि न रञ्जनाय क्रमते जडानाम् Vikr.1.16; हत्वा रक्षांसि लवितुमक्रमी- न्मारुतिः पुनः । अशोकवनिकामेव Bk.9.23.
    10. To be developed or increased, to have full scope, be at home (with Locative); कृत्येषु क्रमन्ते Dk.17; क्रमन्तेऽस्मिञ्शास्त्राणि, or ऋक्षु क्रमते बुद्धिः Sk. क्रममाणोऽरिसंसदि Bk.8.22.
    11. To succeed, have effect (Atmanepada ); न चक्रमस्याक्रमताधिकं धरम् Śi.1.54.
    12. To be repeated (as a letter or word in the arrangement called क्रम quod vide, which see)
    13. To fulfil, accomplish.
    14. To have sexual intercourse with; to cover (in copulation); क्रमस्पर्श इव रोहितमनवग्लायता सदा Av.4.4.7. (By वृत्तिसर्गतायनेषु क्रमः ParasmaipadaI.3.38; क्रम् by itself is used in the Ātm. in the sense of 'continuity' or 'want of interruption', 'energy or application', and 'development or increase', and also 'conquering or getting over.)-Causal (क्रमयति, क्रामयति)
    15. To cause to go etc.
    16. To repeat a letter (as in the क्रम arrangement). -Desid. चिक्रमिषति, चिक्रंसते etc.
    Source: Apte

Monier-Williams

Monier Monier-Williams, A Sanskrit–English Dictionary
  1. क्रम्kramcl.1 P. A1. क्र्/आमति (Pa1n2. 7-3, 76; ep. also क्रमति), क्रमते (Pa1n2. 1-3, 43, ep. also क्रामते; according…

    class1 Parasmaipada Atmane-pada क्र्/आमति (Pa1n2. 7-3, 76; Epic also क्रमति), क्रमते (Pa1n2. 1-3, 43, Epic also क्रामते; according to Pa1n2. 3-1, 70 also class4 Parasmaipada क्राम्यति [क्रम्यति Vop.]; Aorist अक्रमीत् fg-veda etc.; Atmane-pada क्र्/अमिष्ट, क्रंसते [fg-veda i, 121, 1], 3. plural च्/अक्रमन्त [fg-veda ii, 19, 2]; perf. चक्राम, or चक्रमे; page and participle चक्रमाण्/अ fg-veda x, 123, 3; future क्रमिष्यति or क्रंस्यते indeclinablepage and participle क्रान्त्वा, क्रन्त्वा, or क्रमित्वा Pa1n2. 6-4, 18 and vii, 2, 36), to step, walk, go, go towards, approach (with /अच्छ, /अधि accusative or locative case) fg-veda AV. TS. etc.; to approach in order to ask for assistance (with locative case) AV. iv, 11, 12 and xix, 17, 1; to go across, go over MBh. R. etc.; Vedic or Veda to climb (as on a tree's branch) Pa1n2. 7-1, 40 Ka1s3.; to cover (in copulation) AV. iv, 4, 7; to stretch over, project over, tower a reference to some preceeding word (not necessarily in the same page), (indeclinablepage and participle क्रान्त्वा) Ragh. i, 14; to take possession of Pan5cat.; Atmane-pada to undertake, strive after, make effort for (dative case) Pa1n2. 1-3, 38; 3-1, 14 Ka1s3.; (locative case) Bhat2t2. xv, 20; Atmane-pada (Pa1n2. 1-3, 38) to proceed well, advance, make progress, gain a footing, succeed, have effect MBh. R. Bhat2t2.; to be appliable or practicable Sarvad.; Parasmaipada to be liable to the peculiar arrangement of a Vedic text called Krama क्रम (id est to be doubled, as a letter or word) RPra1t. vi, 4; Atmane-pada to read according to the Krama क्रम arrangement of a Vedic text RPra1t. La1t2y. (अ-क्रान्त): Causal Parasmaipada क्रमयति, to cause to step S3Br. v; xi; क्रमयति or क्राम्that the rest of a word is to be supplied, to make liable to the peculiar arrangement called Krama क्रम (id est to double a letter or word) RPra1t. etc.: Intensive चङ्क्रम्यते (Pa1n2. 3-1, 23 Ka1s3.; page and participle चङ्-क्रम्य्/अमाण [TS. vii, 1, 19, 3 MBh.] or that the rest of a word is to be suppliedक्रमम्that the rest of a word is to be supplied MBh. i, 7919 and BhP. v, 6, 7) or चङ्क्रमीति (MBh. xiv, 137 and 141; imperfect tense 2. plural चङ्क्रमत fg-veda viii, 55, 4; future page and participle चङ्क्रमिष्य्/अत् TS. vii, 1, 19, 3; indeclinablepage and participle that the rest of a word is to be suppliedमित्वा Vop. v, 3; confer, compare that the rest of a word is to be suppliedमित्/अ), to step to and fro, walk or wander about.

    Source: Monier-Williams

Dhātupāṭha

Dhātupāṭha — the verbal roots of Sanskrit
  1. क्रम्kram

    Entries in the Dhātupāṭha

    • क्रम्उ पाद-विक्षेपे

      1P, seṭ, sak (घट्-आदि)

      to step, walk

      N.B. this dhātu is always preceded by the upendra प्र when used with तुम्उ ।

      Paradigms in the source14 tables
      Present (laṭ) · parasmaipadaSource: BDK + DR + RC
      PersonSingularDualPlural
      3rdक्रामतिक्रामतःक्रामन्ति
      2ndक्रामसिक्रामथःक्रामथ
      1stक्रामामिक्रामावःक्रामामः
      Present (laṭ) · parasmaipada · alternate formsSource: DR + RC
      PersonSingularDualPlural
      3rdक्राम्यतिक्राम्यतःक्राम्यन्ति
      2ndक्राम्यसिक्राम्यथःक्राम्यथ
      1stक्राम्यामिक्राम्यावःक्राम्यामः
      Optative (vidhi-liṅ) · parasmaipadaSource: BDK + DR +RC
      PersonSingularDualPlural
      3rdक्राम्येत्क्राम्येताम्क्राम्येयुः
      2ndक्राम्येःक्राम्येतम्क्राम्येत
      1stक्राम्येयम्क्राम्येवक्राम्येम
      Optative (vidhi-liṅ) · parasmaipada · alternate formsSource: BDK + DR +RC
      PersonSingularDualPlural
      3rdक्रामेत्क्रामेताम्क्रामेयुः
      2ndक्रामेःक्रामेतम्क्रामेत
      1stक्रामेयम्क्रामेवक्रामेम
      Imperative (loṭ) · parasmaipadaSource: BDK + DR + RC
      PersonSingularDualPlural
      3rdक्रामतु
      क्रामतात्      		क्रामताम्क्रामन्तु
      2ndक्राम
      क्रामतात्      		क्रामतम्क्रामत
      1stक्रामाणिक्रामावक्रामाम
      Imperative (loṭ) · parasmaipada · alternate formsSource: BDK + DR + RC
      PersonSingularDualPlural
      3rdक्राम्यतु
      क्राम्यतात्      		क्राम्यताम्क्राम्यन्तु
      2ndक्राम्य
      क्राम्यतात्      		क्राम्यतम्क्राम्यत
      1stक्राम्याणिक्राम्यावक्राम्याम
      Imperfect (laṅ) · parasmaipadaSource: BDK + DR + RC
      PersonSingularDualPlural
      3rdअक्रामत्अक्रामताम्अक्रामन्
      2ndअक्रामःअक्रामतम्अक्रामत
      1stअक्रामम्अक्रामावअक्रामाम
      Imperfect (laṅ) · parasmaipada · alternate formsSource: BDK + DR + RC
      PersonSingularDualPlural
      3rdअक्राम्यत्अक्राम्यताम्अक्राम्यन्
      2ndअक्राम्यःअक्राम्यतम्अक्राम्यत
      1stअक्राम्यम्अक्राम्यावअक्राम्याम
      Aorist (luṅ) · parasmaipadaSource: BDK + DR RC
      PersonSingularDualPlural
      3rdअक्रमीत्अक्रमिष्टाम्अक्रमिषुः
      2ndअक्रमीःअक्रमिष्टम्अक्रमिष्ट
      1stअक्रमिषम्अक्रमिष्वअक्रमिष्म
      Perfect (liṭ) · parasmaipadaSource: BDK + DR + RC
      PersonSingularDualPlural
      3rdचक्राम*चक्रमतुःचक्रमुः
      2ndचक्रमिथचक्रमथुःचक्रम
      1stचक्राम*
      चक्रम      		चक्रमिवचक्रमिम

      * according to monier williams चक्रमे is a alternate form for चक्राम । but according to BDK चक्रमे is a karmaṇi liṭ 1.1 form ।

      Benedictive (āśīr-liṅ) · parasmaipadaSource: BDK + DR + RC
      PersonSingularDualPlural
      3rdक्राम्यात्क्राम्यास्ताम्क्राम्यासुः
      2ndक्राम्याःक्राम्यास्तम्क्राम्यास्त
      1stक्राम्यासम्क्राम्यास्वक्राम्यास्म
      Periphrastic future (luṭ) · parasmaipadaSource: BDK + DR + RC
      PersonSingularDualPlural
      3rdक्रमिताक्रमितारौक्रमितारः
      2ndक्रमितासिक्रमितास्थःक्रमितास्थ
      1stक्रमितास्मिक्रमितास्वःक्रमितास्मः
      Future (lṛṭ) · parasmaipadaSource: BDK + DR + RC
      PersonSingularDualPlural
      3rdक्रमिष्यतिक्रमिष्यतःक्रमिष्यन्ति
      2ndक्रमिष्यसिक्रमिष्यथःक्रमिष्यथ
      1stक्रमिष्यामिक्रमिष्यावःक्रमिष्यामः
      Conditional (lṛṅ) · parasmaipadaSource: BDK + DR + RC
      PersonSingularDualPlural
      3rdअक्रमिष्यत्अक्रमिष्यताम्अक्रमिष्यन्
      2ndअक्रमिष्यःअक्रमिष्यतम्अक्रमिष्यत
      1stअक्रमिष्यम्अक्रमिष्यावअक्रमिष्याम

      karmaṇi

      laṭ 1.1 क्रम्यते । liṭ 1.1 चक्रमे । loṭ 1.1 क्रम्यताम् । laṅ 1.1 अक्रम्यत । vi. li. 1.1 क्रम्येत । luṅ 1.1 अक्रमि ।

      ṇici: laṭ 1.1 क्रमयति/क्रमयते

      sani: laṭ 1.1 चक्रमिषति/चिक्रंसते

      yaṅi: laṭ 1.1 चङ्क्रम्यते

      yaṅluki: laṭ 1.1 चङ्क्रमिति/चक्रन्ति

    • क्रम्उ पाद-विक्षेपे

      4P, veṭ, sak (पुष्-आदि, घट्-आदि)

      to step, walk

      N.B. this dhātu is always preceded by the upendra प्र when used with तुम्उ ।

      * according to monier williams चक्रमे is a alternate form for चक्राम । but according to BDK चक्रमे is a karmaṇi liṭ 1.1 form ।

    Source: Dhātupāṭha

Analysis (Beta) · क्रम्

morphology by sanskrit_parser

Analysis unavailable: the morphological analyzer is not running on this server.