Sanskrit dictionary (beta)

Derived forms and compounds

• -लः

  1. A wicked or mischievous person, a villain; (also Adjective) low, mischievous, base, villainous, inferior, mean; सर्पः क्रूरः खलः क्रूरः सर्पात् क्रूरतरः खलः । मन्त्रौषधि- वशः सर्पः खलः केन निवार्यते ॥ Chān.26; विषधरतोऽप्यतिवि- षमः खल इति न मृषा वदन्ति विद्वांसः । यदयं नकुलद्वेषी सकुलद्वेषी पुनः पिशुनः ॥ Vās.; Compare Bv.1.76,78,91,98; पीडनं बहुधान्यस्य ...... करोति यः । खलानां तु वरं ग्रामाद्बहिरेव निवेशनम् ॥ Subhaṣ. Mark the pun on the words खल and बहुधान्यस्य.
  2. The sun.
  3. The thorn-apple. [खलीकृ means (1) 'to crush'; (2) 'to hurt or injure'; (3) 'to ill-treat, scorn'; परोक्षे खलीकृतोऽयं द्यूतकारः Mk.2.] -Compound

• -उक्तिः Feminine abuse, wicked language.

• -कुलः a vetch, glycine tomentosa (Marâthî कुळीथ, हुलगे); दश ग्राम्याणि धान्यानि भवन्ति व्रीहियवास्ति- लमाषा अणुप्रियङ्गवो गोधूमाश्च मसूराश्च खल्वाश्च खलकुलाश्च ... Bṛi. Up.6.3.13.

• -धान्यम् a threshing-floor.

• -पूः Masculine, Feminine a sweeper, cleaner.

• -मूर्ति quick-silver.

• -संसर्गः keeping company with a wicked man.