पुष्puṣ1, 4, 9 P. (पोषति, पुष्यति, पुष्णाति, पुष्ट or पुषित)
- 1, 4, 9 Parasmaipada (पोषति, पुष्यति, पुष्णाति, पुष्ट or पुषित)
- To nourish, foster, rear, bring up, nurture; तेनाद्य वत्समिव लोकममुं पुषाण Bh.2.46; पुष्णामि चौषधीः सर्वाः Bg.15. 13; Bk.3.13;17.32.
- To support, maintain, bear,
- To cause to thrive or grow, unfold, develop, bring into relief; पुपोष लावण्यमयान् विशेषान् Ku.1.25; R.3.32; न तिरोधीयते स्थायी तैरसौ पुष्यते परम् S. D.3.
- To increase, augment further, promote, enhance; पञ्चानामपि भूताना- मुत्कर्षं पुपुषुर्गुणाः R.4.11;9.5.
- To get, possess, have, enjoy; विमुक्तः संकल्पः किमभिलषितं पुष्यति न ते Bh.3.34.
- To show, exhibit, bear, display; वपुरभिनवमस्याः पुष्यति स्वां न शोभाम् Ś.1.19; Ku.7.18,78; R.16.58; 18.32; न हीश्वरव्याहृतयः कदाचित् पुष्णन्ति लोके विपरीतमर्थम् Ku.3.63; सूर्यापाये न खलु कमलं पुष्यति स्वामभिख्याम् Me.82.
- To be increased or nourished, thrive, prosper.
- To magnify, extol.
- To bud, bloom, blossom; पुष्यत्- पुष्करवासितस्य पयसो गण्डूषसंक्रान्तयः Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)3.16. Māl.9.34.
- To share, divide.
- To shine, beam, gleam; साधु साध्विति संहृष्टाः पुष्यमाणैरिवाननैः Mb.12.58.26. -Causal or 1 Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada) (पोषयति-ते)
- To nourish, bring up, maintain etc.
- To increase, promote.
- To take care of, provide for.
- To put on, wear.
Derived forms and compounds
-
पुष् puṣ, Adjective
- Nourishing.
- Showing, displaying; योषितामतिमदेन जुघूर्णुर्विभ्रमातिशयपुंषि वपूंषि Śi.1.32.
Source: Apte