प्रणीpraṇī1 P.
- 1 Parasmaipada
- To lead or forth (as an army), conduct; वानरेन्द्रेण प्रणीतेन (बलेन) Rām.
- To offer, give, present; अर्घ्यं प्रणीय जनकात्मजा Bk.5.76.
- To bring to, set (as fire); दग्धां गुहां पश्य उलूकपूर्णां काकप्रणीतेन हुताशनेन Pt.3.1.
- To consecrate by reciting sacred Mantras, hallow, consecrate in general; त्रिधा प्रणीतो ज्वलनः Hariv.
- To inflict (as punishment); यदि न प्रणयेद् राजा दण्डं दण्ड्येष्वतन्द्रितः Ms.7.2;8.238; Mb.1.64.15.
- To lay down, teach, promulgate, institute, prescribe; स एव धर्मो मनुना प्रणीतः R.14.67; भवत्प्रणीतमाचारमामनन्ति हि साधवः Ku.6.31.
- To write, compose (as a work); प्रणीतः न तु प्रकाशितः Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)4; उत्तरं रामचरितं तत्प्रणीतं प्रयुज्यते Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)1.3.
- To accomplish, effect, perform, bring about; प्रणीय दारिद्र्यदरिद्रतां नृपः Name1.15.19; कण्ठाश्लेषोपगूढं तदपि च न चिरं यत् प्रियाभिः प्रणीतम् Bh.3.82.
- To lead or reduce to any condition.
- To show, display; यद्यद्धिया त उरुगाय विभावयन्ति तत्तद्वपुः प्रणयसे सदनुग्रहाय Bhāg.3.9.11.
- To direct, fix or turn towards (as the eyes).
- To show affection or love, love.
- To throw, cast, discharge; अस्त्रं पुनः पाशमृतः प्रणिन्ये Ki.16.54.
- To remove, destroy; द्रौपद्याश्च परिक्लेशं प्रणेष्यामि हते त्वयि Mb.6.79.4.
- To draw in the breath (Ātm.).
Derived forms and compounds
-
प्रणी praṇī, Adjective maker, fashioner; सायंतनीं तिथिप्रण्यः; Bk.5.65. (तिथिप्रणी the moon.)
Source: Apte