Apte All dictionaries Sanskrit dictionary Dhātu Pāṇini Conjugation Declension Inflected forms Parts of speech Word frequency Tree diagram Analyzer Roots Quarter-verse index Memorable lines Names

कोशःDictionaries

Sanskrit dictionary (beta)

Every entry for a word in Apte, Monier-Williams, Macdonell and the Dhātupāṭha, with their abbreviations spelled out, and an analysis of its forms.

Results for भृ

3 dictionaries · exact headword

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary

भृbhṛ1, 3 U. (भरति-ते; बिभर्ति-बिभृते, बभार-बभ्रे, बिभरांच- कार-चक्रे, अभार्षीत्-अभृत, भरिष्यति-ते, भर्तुम्, भृत…
1. 1, 3 Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada) (भरति-ते; बिभर्ति-बिभृते, बभार-बभ्रे, बिभरांच- कार-चक्रे, अभार्षीत्-अभृत, भरिष्यति-ते, भर्तुम्, भृत; Passive भ्रियते,Desiderative बिभरिषति-ते or बुभूर्षति-ते)
2. To fill; जठरं को न बिभर्ति केवलम् Pt.1.22.
3. To fill, pervade, fill with; अभार्षीद् ध्वनिना लोकान् Bk.15.24.
4. To bear, support, uphold, bear up; धुरं धरित्र्या बिभरांबभूव R.18.45; कूर्मो बिभर्ति धरणीं खलु पृष्ठकेन Ch. Parasmaipada5; Bk.17.16.
5. To maintain, foster, cherish, protect, take care of, nourish; भरस्व पुत्रं दुष्यन्त Bhāg.9.2.21; दरिद्रान् भर कौन्तेय मा प्रयच्छेश्वरे धनम् H.1.14.
6. To bear, have, possess; सिन्धोर्बभार सलिलं शयनीयलक्ष्मीम् Ki.8.57; पिशुनजनं खलु बिभ्रति क्षितीन्द्राः Bv.1.74; वलित्रयं चारु बभार बाला Ku.1.39; इन्दोर्दैन्यं त्वदनुसरणक्लिष्टकान्तेर्बिभर्ति Me.86; Ś.2.4.
7. To wear; बिभ्रज्जटामण्डलम् Ś.7.11;6.5; विवाहकौतुकं ललितं बिभ्रत एव (तस्य) R.8.1.;1.1; जटाश्च बिभृयान्नित्यम् Ms.6.6.
8. To feel, experience, suffer, endure (joy, sorrow etc.); भावशुद्धिसहितैर्मुदं जनो नाटकैरिव बभार भोजनैः Śi.14.5; संत्रास- मबिभः शक्रः Bk.17.18; Ś.7.21.
9. To confer, bestow, give, produce; यौवने सदलंकाराः शोभां बिभ्रति सुभ्रवः Subhāṣ.
10. To keep, hold, retain (as in memory).
11. To hire; Ms.11.62; Y.3.235.
12. To bring or carry.
13. To take away, transport.
14. Vedic To acquire, gain.
15. To balance, hold in equipoise (as a pair of scales). (गर्भं भृ to become pregnant, conceive; क्षितिं भृ to rule the earth; जटां भृ to wear matted hair etc.).
Source: Apte

Monier-Williams

Monier Monier-Williams, A Sanskrit–English Dictionary

भृbhṛ(1. see p. 764, col. 3), in comp. for भ्रू .
1. (1. see page and participle 764, column 3), in compound for भ्रू .
2. class1 Parasmaipada Atmane-pada (Dha1tup. xxii, 1) भ्/अरति, that the rest of a word is to be suppliedते; class3 Parasmaipada Atmane-pada (xxv, 5) ब्/इभर्ति (बिभ्/अर्ति only fg-veda iv, 50, 7), बिभृते; class2 Parasmaipada भ्/अर्ति fg-veda i, 173, 6 . (page and participle Parasmaipada ब्/इभ्रत्, quod vide; Atmane-pada बिभ्राण with act. meaning Ragh., बिभ्रमाण with pass. m meaning fg-veda; perfect tense जभ्/आर, जभ्/अरत्; जभ्रे, अजभर्तन ibidem; बभार, बभृम Breton etc.; page and participle बभ्राण्/अ with pass. meaning fg-veda; बिभराम्बभूव Ragh., that the rest of a word is to be suppliedराम्-आस Bhat2t2.; Aorist अभार् fg-veda; भर्त्/अम्, भृत्/अम् Breton; अभृत grammar; अभार्षम् subjunctive भर्षत् fg-veda; अभारिषम् AV.; Prec. भ्रियासम्, that the rest of a word is to be suppliedयात् Breton; future भरिष्यति cond. /अभरिष्यत् fg-veda; भर्त्/आ S3Br.; infinitive mood भ्/अर्तुम्, भ्/अर्तवे, भ्/अर्तव्/ऐ, Vedic or Veda; भ्/अरध्यै fg-veda; indeclinablepage and participle -भ्/ऋत्य ibidem etc.), to bear, carry, convey, hold ("on" or "in" locative case) fg-veda etc.; to wear id est let grow (hair, beard, nails) Mn. MBh. etc.; to balance, hold in equipoise (as a pair of scales) Vishn2.; to bear id est contain, possess, have, keep (also "keep in mind") fg-veda etc.; to support, maintain, cherish, foster ibidem; to hire, pay MBh.; to carry off or along (Atmane-pada भरते, "for one's self" id est gain, obtain, or Equivalent to ferri "to be borne along") fg-veda AV.; to bring, offer, procure, grant, bestow fg-veda etc.; to endure, experience, suffer, undergo ibidem; to lift up, raise (the voice or a sound; Atmane-pada भरते, also "to rise, be heard") fg-veda; to fill (the stomach) Pan5cat.; (with गर्भम्) to conceive, become pregnant (confer, compare under √धृ) fg-veda; (with क्षितिम्) to take care of, rule, govern Ra1jat.; (with, आज्ञाम्) to submit to, obey ibidem; (with ऊर्जाम्) to exert, employ Bhat2t2. : Passive voice भ्रिय्/अते (Epic also that the rest of a word is to be suppliedति; Aorist अभारि), to be borne etc. fg-veda etc. etc.: Causal भारयति (Aorist अबीभरत्), to cause to bear etc.; to engage for hire MBh. : Desiderative ब्/उभूर्षति (S3Br. Ma1rkP.), बिभरिषति (Pa1n2. 8-2, 49), to wish to bear or support or maintain: Intensive ब्/अरिभर्ति (3. plural that the rest of a word is to be suppliedभ्रति fg-veda, where also 2. dual number जर्भृत्/अः), बरीभर्ति (Ka1v.), to bear repeatedly or continually, carry hither and thither. [confer, compare Zend bar; Greek φέρω; Latin fero; Slavonic or Slavonian brati; Gothic bai4ran; German beran, ge-ba0ren; English bear .]
Source: Monier-Williams

Dhātupāṭha

Dhātupāṭha — the verbal roots of Sanskrit

भृbhṛ

Entries in the Dhātupāṭha

भृ^ञ् भरणे

1U, aniṭ, sak

to hold, bear, support, nourish

Paradigms in the source21 tables

Present (laṭ) · parasmaipadaSource: BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	भरति	भरतः	भरन्ति
2nd	भरसि	भरथः	भरथ
1st	भरामि	भरावः	भरामः

Present (laṭ) · ātmanepadaSource: BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	भरते	भरेते	भरन्ते
2nd	भरसे	भरेथे	भरध्वे
1st	भरे	भरावहे	भरामहे

Present (laṭ) · passive (karmaṇi)Source: BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	भ्रियते

Optative (vidhi-liṅ) · parasmaipadaSource: BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	भरेत्	भरेताम्	भरेयुः
2nd	भरेः	भरेतम्	भरेत
1st	भरेयम्	भरेव	भरेम

Optative (vidhi-liṅ) · ātmanepadaSource: BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	भरेत	भरेयाताम्	भरेरन्
2nd	भरेथाः	भरेयाथाम्	भरेध्वम्
1st	भरेय	भरेवहि	भरेमहि

Imperative (loṭ) · parasmaipadaSource: BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	भरतु भरतात्	भरताम्	भरन्तु
2nd	भर भरटत्	भरतम्	भरत
1st	भराणि	भराव	भराम

Imperative (loṭ) · ātmanepadaSource: BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	भरताम्	भरेताम्	भरन्ताम्
2nd	भरस्व	भरेथाम्	भरध्वम्
1st	भरै	भरावहै	भरामहै

Imperfect (laṅ) · parasmaipadaSource: BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	अभरत्	अभरताम्	अभरन्
2nd	अभरः	अभरतम्	अभरत
1st	अभरम्	अभराव	अभराम

Imperfect (laṅ) · ātmanepadaSource: BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	अभरत	अभरेताम्	अभरन्त
2nd	अभरथाः	अभरेथाम्	अभरध्वम्
1st	अभरे	अभरावहि	अभरामहि

Aorist (luṅ) · parasmaipadaSource: BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	अभार्षीत्	अभार्ष्टाम्	अभार्ष्टुः
2nd	अभार्षीः	अभार्ष्टम्	अभार्ष्ट
1st	अभार्षम्	अभार्ष्व	अभार्ष्म

Aorist (luṅ) · ātmanepadaSource: BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	अभृट	अभृषाताम्	अभृषत
2nd	अभृठाः	अभृषाथाम्	अभृढ्वम्
1st	अभृषि	अभृष्वहि	अभृष्महि

Perfect (liṭ) · parasmaipadaSource: BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	बभार	बभ्रतुः	बभ्रुः
2nd	बभार्थ	बभ्रथुः	बभ्र
1st	बभार बभर	बभृव	बभृम

Perfect (liṭ) · ātmanepadaSource: BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	बभ्रे	बभ्राते	बभ्रिरे
2nd	बभृषे	बभ्राथे	बभृढ्वे
1st	बभ्रे	बभृवहे	बभृमहे

Benedictive (āśīr-liṅ) · parasmaipadaSource: BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	भ्रियात्	भ्रियास्ताम्	भ्रियासुः
2nd	भ्रियाः	भ्रियास्तम्	भ्रियास्त
1st	भ्रियासम्	भ्रियास्व	भ्रियास्म

Benedictive (āśīr-liṅ) · ātmanepadaSource: BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	भृषीष्ट	भृषीयास्ताम्	भृषीरन्
2nd	भृषीष्ठाः	भृषीयास्थाम्	भृषीढ्वम्
1st	भृषीय	भृषीवहि	भृषीमहि

Periphrastic future (luṭ) · parasmaipadaSource: BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	भर्ता	भर्तारौ	भर्तारः
2nd	भर्तासि	भर्तास्थः	भर्तास्थ
1st	भर्तास्मि	भर्तास्वः	भर्तास्मः

Periphrastic future (luṭ) · ātmanepadaSource: BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	भर्ता	भर्तारौ	भर्तारः
2nd	भर्तासे	भर्तासाथे	भर्ताध्वे
1st	भर्ताहे	भर्तास्वहे	भर्तास्महे

Future (lṛṭ) · parasmaipadaSource: BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	भरिष्यति	भरिष्यतः	भरिष्यन्ति
2nd	भरिष्यसि	भरिष्यथः	भरिष्यथ
1st	भरिष्यामि	भरिष्यावः	भरिष्यामः

Future (lṛṭ) · ātmanepadaSource: BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	भरिष्यते	भरिष्येते	भरिष्यन्ते
2nd	भरिष्यसे	भरिष्येथे	भरिष्यध्वे
1st	भरिष्ये	भरिष्यावहे	भरिष्यामहे

Conditional (lṛṅ) · parasmaipadaSource: BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	अभरिष्यत्	अभरिष्यताम्	अभरिष्यन्
2nd	अभरिष्यः	अभरिष्यतम्	अभरिष्यत
1st	अभरिष्यम्	अभरिष्याव	अभरिष्याम

Conditional (lṛṅ) · ātmanepadaSource: BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	अभरिष्यत	अभरिष्येताम्	अभरिष्यन्त
2nd	अभरिष्यथाः	अभरिष्येथाम्	अभरिष्यध्वम्
1st	अभरिष्ये	अभरिष्यावहि	अभरिष्यामहि

sani - विभरिषति/विभरिषते । yaṅi - बेभ्रीयते । yaṅluki - बिर्भर्ति/बर्भरीति/बरीभरीति/बरींभरीति ।

^डुभृ^ञ् धारण-पोषणयोः

3U, aniṭ, sak

to hold, bear; to support, nourish

Paradigms in the source22 tables

Present (laṭ) · parasmaipadaSource: DR

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	बिभर्ति	बिभृतः	बिभ्रति
2nd	बिभर्षि	बिभृथः	बिभृथ
1st	बिभर्मि	बिभृवः	बिभृमः

Optative (vidhi-liṅ) · parasmaipadaSource: DR

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	बिभृयात्	बिभृयाताम्	बिभृयुः
2nd	बिभृयाः	बिभृयातम्	बिभृयात
1st	बिभृयाम्	बिभृयाव	बिभृयाम

Imperative (loṭ) · parasmaipadaSource: DR

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	बिभर्तु बिभृतात्	बिभृताम्	बिभ्रतु
2nd	बिभृहि बिभृतात्	बिभृतम्	बिभृत
1st	बिभराणि	बिभराव	बिभराम

Imperfect (laṅ) · parasmaipadaSource: DR + BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	अबिभः	अबिभृताम्	अबिभरुः
2nd	अबिभः	अबिभृतम्	अबिभृत
1st	अबिभरम्	अबिभृव	अबिभृम

Aorist (luṅ) · parasmaipadaSource: DR + BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	अभार्षीत्	अभार्ष्टाम्	अभार्षुः
2nd	अभार्षीः	अभार्ष्टम्	अभार्ष्ट
1st	अभार्षम्	अभार्ष्व	अभार्ष्म

Perfect (liṭ) · parasmaipadaSource: DR

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	बभार	बभ्रतुः	बभ्रुः
2nd	बभर्थ	बभ्रथुः	बभ्र
1st	बभार बभर	बभृव	बभृम

Perfect (liṭ) · parasmaipadaSource: BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	बिभराञ्चकार	बिभराञ्चक्रतुः	बिभराञ्चक्रुः
2nd	बिभराञ्चकार्थ	बिभराञ्चक्रथुः	बिभराञ्चक्र
1st	बिभराञ्चकार बिभराञ्चकर	बिभराञ्चकृव	बिभराञ्चकृम

Benedictive (āśīr-liṅ) · parasmaipadaSource: DR

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	भ्रियात्	भ्रियास्ताम्	भ्रियासुः
2nd	भ्रियाः	भ्रियास्तम्	भ्रियास्त
1st	भ्रियासम्	भ्रियास्व	भ्रियास्म

Periphrastic future (luṭ) · parasmaipadaSource: BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	भर्ता*	भर्तारौ	भर्तारः
2nd	भर्तासि	भर्तास्थः	भर्तास्थ
1st	भर्तास्मि	भर्तास्वः	भर्तास्मः

* DR gives all luṭ forms with double "t", भर्त्ता and so on ।

Future (lṛṭ) · parasmaipadaSource: DR + BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	भरिष्यति	भरिष्यतः	भरिष्यन्ति
2nd	भरिष्यसि	भरिष्यथः	भरिष्यथ
1st	भरिष्यामि	भरिष्यावः	भरिष्यामः

Conditional (lṛṅ) · parasmaipadaSource: DR

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	अभरिष्यत्	अभरिष्यताम्	अभरिष्यन्
2nd	अभरिष्यः	अभरिष्यतम्	अभरिष्यत
1st	अभरिष्यम्	अभरिष्याव	अभरिष्याम

Present (laṭ) · ātmanepadaSource: DR + BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	बिभृते	बिभ्राते	बिभ्रते
2nd	बिभृषे	बिभ्राथे	बिभृध्वे
1st	बिभृए	बिभृवहे	बिभृमहे

Optative (vidhi-liṅ) · ātmanepadaSource: DR

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	बिभ्रीत	बिभ्रीयाताम्	बिभ्रीरन्
2nd	बिभ्रीथाः	बिभ्रीयाथाम्	बिभ्रीध्वम्
1st	बिभ्रीय	बिभ्रीवहि	बिभ्रीमहि

Imperative (loṭ) · ātmanepadaSource: DR + BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	बिभृताम्	बिभ्राताम्	बिभ्रताम्
2nd	बिभृष्व	बिभ्राथाम्	बिभृध्वम्
1st	बिभरै	बिभरावहै	बिभरामहै

Imperfect (laṅ) · ātmanepadaSource: DR + BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	अबिभृत	अबिभ्राताम्	अबिभ्रत
2nd	अबिभृथाः	अबिभ्राथाम्	अबिभृध्वम्
1st	अबिभ्रि	अबिभृवहि	अबिभृमहि

Aorist (luṅ) · ātmanepadaSource: DR + BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	अभृत	अभृषाताम्	अभृषत
2nd	अभृथाः	अभृषाथाम्	अभृड्ढ्वम् अभृद्ध्वम्*
1st	अभृषि	अभृष्वहि	अभृष्महि

* BDK gives only अभृढ्वम् form ।

Perfect (liṭ) · ātmanepadaSource: DR+BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	बभ्रे	बभ्राते*	बभ्रिरे
2nd	बभ्रिषे	बभ्राथे	बभृढ्वे**
1st	बभ्रे	बभृवहे	बभृमहे

* BDK gives बभाते but probavly this is a mistake ।

** BDK gives also बभृध्वे

Perfect (liṭ) · ātmanepadaSource: BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	बिभराञ्चक्रे	बिभराञ्चक्राते	बिभराञ्चक्रिरे
2nd	बिभराञ्चकृषे	बिभराञ्चक्राथे	बिभराञ्चकृढ्वे
1st	बिभराञ्चक्रे	बिभराञ्चकृवहे	बिभराञ्चकृमहे

Benedictive (āśīr-liṅ) · ātmanepadaSource: DR + BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	भृषीष्ट	भृषीयास्ताम्	भृषीरन्
2nd	भृषीष्ठाः	भृषीयास्थाम्	भृषीध्वम्
1st	भृषीय	भृषीवहि	भृषीमहि

Periphrastic future (luṭ) · ātmanepadaSource: BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	भर्ता*	भर्तारौ	भर्तारः
2nd	भर्तासे	भर्तासाथे	भर्ताध्वे
1st	भर्ताहे	भर्तास्वहे	भर्तास्महे

* DR gives all form with double "t": भर्त्ता and so on ।

Future (lṛṭ) · ātmanepadaSource: DR + BDK

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	भरिष्यते	भरिष्येते	भरिष्यन्ते
2nd	भरिष्यसे	भरिष्येथे	भरिष्यध्वे
1st	भरिष्ये	भरिष्यावहे	भरिष्यामहे

Conditional (lṛṅ) · ātmanepadaSource: DR

Person	Singular	Dual	Plural
3rd	अभरीष्यत	अभरीष्येताम्	अभरीष्यन्त
2nd	अभरीष्यथाः	अभरीष्येथाम्	अभरीष्यध्वम्
1st	अभरीष्ये	अभरीष्याभहि	अभरीष्यामहि

karmaṇi: 1-भ्रियते/ 5-अभारि/ 6-बभ्रे ।

ṇici: 1-भारयति/ 5-अबीभरत ।

sani 1-बुभूर्षति/बुभूर्षते ।

yaṅi: बेभ्रीयते ।

yaṅluki: बर्भरीति/बरीभरीति/बर्भर्ति ।

Source: Dhātupāṭha

Analysis (Beta) · भृ

morphology by sanskrit_parser

Analysis unavailable: the morphological analyzer is not running on this server.