मयूरmayūraA peacock; स्मरति गिरिमयूर एष देव्याः U.3.2; फणी मयूरस्य तले निषीदति Ṛs. 1.13.
[मी ऊरन् Uṇ 1.67]
- A peacock; स्मरति गिरिमयूर एष देव्याः Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)3.2; फणी मयूरस्य तले निषीदति Ṛs. 1.13.
- A kind of flower.
- Name of a poet (author of the सूर्यशतक); यस्याश्चोरश्चिकुरनिकरः कर्णपूरो मयूरः Parasmaipada R.1. 22.
- A kind of instrument for measuring time.
- (In music) A kind of gait.
Derived forms and compounds
-
-री A pea-hen; (Proverb: वरं तत्कालोपनता तित्तिरी न पुनर्दिवसान्तरिता मयूरी Vb.1., or वरमद्य कपोतो न श्वो मयूरः 'a bird in the hand is worth two in the bush').
-
-रम् A particular posture in sitting.
-
-अरिः a lizard.
-
-उल्लासकः the rainy season.
-
-केतुः an epithet of Kārtikeya.
-
-गतिः Name of a metre.
-
-ग्रीवकम् blue vitriol.
-
-घृतम् a kind of medicine.
-
-चटकः the domestic cock.
-
-चूडा
- a peacock's crest.
- Equivalent to मयूरीशिखा quod vide, which see
-
-तुत्थम् blue virtriol.
-
-नृत्यम् the dance of a peacock; a position comparable to it; तदेतन्म- यूरनृत्यमापद्यते । तद्यथा मयूरस्य नृत्यतोऽन्यदपाव्रियतेऽन्यत् संव्रियते । एवमिहापि इदं संव्रियते तदपाव्रियते । ŚB. on MS.7.4.1.
-
-पत्रिन् Adjective feathered with peacock's feathers (as an arrow); जहार चान्येन मयूरपत्रिणा शरेण शक्रस्य महाशनिध्वजम् R.3.56.
-
-पदकम् a scratch in the form of a peacock's foot (made with the fingernails).
-
-पिच्छम् a peacock's tail or feather.
-
-रथः an epithet of Kārtikeya.
-
-व्यंसकः a cunning peacock.
-
-शिखा
- a peacock's crest.
- a cock's comb.
- Name of a medicinal plant, Celosia Cristata; Compare नीलकण्ठशिखा लध्वी पित्तश्लेष्मातिसारजित् Bhāva. Parasmaipada; Mātaṅga Latin1.1.
-
-सारिन् Adjective strutting like a peacock.
