मुक्ताmuktā1 A pearl; हारोऽयं हरिणाक्षीणां लुठति स्तनमण्डले । मुक्तानामप्यवस्थेयं के वयं स्मरकिङ्कराः Amaru.138 (where…
- 1 A pearl; हारोऽयं हरिणाक्षीणां लुठति स्तनमण्डले । मुक्तानामप्यवस्थेयं के वयं स्मरकिङ्कराः Amaru.138 (where मुक्तानां means also 'of absolved saints'); Śukra.4.157. (Pearls are said to be produced from various sources, but particularly from oyster-shells: करीन्द्रजीमूतवराहशङ्ख- मत्स्याहिशुक्त्युद्भववेणुजानि । मुक्ताफलानि प्रथितानि लोके तेषां तु शुक्त्यु- द्भवमेव भूरि ॥ Malli.).
- A harlot, courtezan.
- Name of a plant (रास्ना).
Derived forms and compounds
-
-अगारः, -आगारः the pearloyster; लुठन्मुक्तागारे भवति परलोकं गतवतो । हरेरद्य द्वारे शिव शिव शिवानां कलकलः Bv.1.32 (Vartious reading).
-
-आकारता the state of having the shape of a pearl; मुक्ताकारतया तदेव नलिनीपत्रस्थितं राजते.
-
-आवलिः, -ली Feminine, -कलापः a pearlnecklace.
-
-गुणः a pearl-necklace, string of pearls; एकं मुक्तागुणमिव भुवः स्थूलमध्येन्द्रनीलम् Me.48; R.16.18.
-
-जालम् a string or zone of pearls; मुक्ताजालं चिरपरिचितं त्याजितो दैवगत्या Me.98.
-
-दामन् Neuter a string of pearls.
-
-दिश् the quarter or cardinal point just quitted by the sun.
-
-पटलम् a mass of pearls.
-
-पुष्पः a kind of jasmine.
-
-प्रसूः Feminine the pearl-oyster.
-
-प्रालम्बः
- a string of pearls. फलम् a pearl; अनेन पर्यासयताश्रुबिन्दून् मुक्ताफलस्थूलतमान् स्तनेषु R.6.28;16.62; Ku.1.6.
- a kind of flower.
- the custard-apple.
- camphor.
- Name of a work on Bhakti by Bopadeva; चतुरेण चतुर्वर्ग- चिन्तामणिवणिज्यया । हेमाद्रिर्बोपदेवेन मुक्ताफलमचीकरत् ॥ -मणिः, -रत्नम् a pearl. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedसरः a necklace of pearls; अयं तावद्बाष्प- स्त्रुटित इव मुक्तामणिसरः Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)1.29.
-
-मातृ Feminine the pearl-oyster.
-
-लता, -स्रज् Feminine, -हारः a pearl-necklace.
-
-शुक्तिः, -स्फोटः the pearl-oyster.
