श्रीमद्भगवद्गीताBhagavad Gītā · in the light of Sri Aurobindo, home
Sign in
ApteAll dictionariesSanskrit dictionaryDhātuPāṇiniConjugationDeclensionInflected formsParts of speechWord frequencyTree diagramAnalyzerRootsQuarter-verse indexMemorable linesNames

कोशःDictionaries

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary. Look up any word of the Gita in Devanagari, IAST or Harvard-Kyoto, or browse the headwords letter by letter.

Entry अकर्मन्

  1. अकर्मन्akarmana.Without work, idle; inefficient.

    [न. ब]

    1. Without work, idle; inefficient.
    2. Disqualified for performing the necessary rites, wicked, degraded; अकर्मा दस्युरभि नो Rv.1.22.8.
    3. (Gram.) intransitive, generally in this sense अकर्मक. Neuter (र्म) न. त
    4. unengaged, unoccupied, idle.
    5. criminal.

    Derived forms and compounds

    • -कृत् Adjective free from action; न हि कश्चित् क्षणमपि जातु तिष्ठत्यकर्मकृत् । Bg.3.5 doing an improper act.

    • -भोगः

      1. enjoyment of freedom from the fruits of action.
      2. renunciation of self-righteousness.

    • -शील

      1. Adjective lazy, indolent.
      2. Absence of work; absence of necessary observances; neglect of essential observances; inaction; अकर्मणश्च बोद्धव्यं गहना कर्मणो गतिः Bg.4.17,18.
      3. An improper act; crime, sin.
      4. Not doing (Equivalent to अकरणम्), nonperformance; प्रतिषेधादकर्म MS.1.8.1.
      5. What should not be done; अकर्म वा कृतदूषा स्यात् । MS.12.1.1 (where शबर explains अकर्म by न वा कर्तव्या दार्शिकी वेदिः ।).
      6. Non-act, non-activity: अन्यद्धि कर्म भक्षणं प्रतिषिध्यमानम् अन्यद् अकर्म मानसः संकल्पः । ŚB. on MS.6.2.19.
      7. Not doing, violation. तदकर्मणि च दोषः MS.6.3.3. (where तदकर्मणि is explained as प्रधानातिक्रमे by शबर); अकर्मणि चाप्रत्यवायात् । MS 6.3.1.
      8. A wrong act, an improper act. अकर्म च दारक्रिया या आधानोत्तरकाले । ŚB. on MS.6.8.14; अकर्म चोर्ध्वमाधानात्denotes that the rest of the word under consideration is to be supplied । MS.6.8.14.

    • -अन्वित Adjective

    In the Gita2·474·183·84·174·16

    मा कर्मफलहेतुर्भूर्मा ते संगोऽस्त्वकर्मणि ॥

    mā karmaphalaheturbhūrmā te saṅgo'stvakarmaṇi. — Thou hast a right to action, but only to action, never to its fruits; let not the fruits of thy works be thy motive, neither let there be in thee any… 2·47
    • अकर्मणिakarmaṇilocative singular of the neuter compound noun akarman (inaction)
    • अकर्मणःakarmaṇaḥablative or genitive singular of the neuter compound noun akarman (inaction)
    • अकर्मakarmanominative or accusative singular of the neuter compound noun akarman (inaction)
    Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

Headwords under अ

Part 1 of 52 अ – अक्तुAll parts
  1. अ – अक्तु
  2. अक्त्रम् – अग्नायी
  3. अग्नि – अचित्वस्
  4. अचिन्तित – अञ्जलिका
  5. अञ्जस् – अतिचमू
  6. अतिचर् – अतिरोग
  7. अतिलङ्घनम् – अत्याचार
  8. अत्यादित्य – अद्रव्यम्
  9. अद्रि – अधिराज्
  10. अधिराज्यम् – अध्युष्ट
  11. अध्युष्ट्र – अनमितंपच
  12. अनमित्र – अनानुपूर्व्यम्
  13. अनानुभूति – अनिर्देश
  14. अनिर्देश्य – अनुगामुक
  15. अनुगिरम् – अनुनिर्देश
  16. अनुनिर्वाप – अनुब्राह्मणम्
  17. अनुब्राह्मणिन् – अनुवाक
  18. अनुवाक्या – अनुसाम
  19. अनुसामन्त – अन्तरेण
  20. अन्तर्गत – अन्वारभ्
  21. अन्वारभ्य – अपतानक
  22. अपतानकिन् – अपरिक्रम
  23. अपरिक्लेश – अपसर
  24. अपसरणम् – अपाष्टि
  25. अपाष्ठ – अप्रकृति
  26. अप्रकृष्ट – अप्राप्त
  27. अप्राप्ति – अभिक्रमणम्
  28. अभिक्रान्तिन् – अभिनन्द्
  29. अभिनन्द – अभिमाद्यत्क
  30. अभिमान – अभिव्याप्
  31. अभिव्यापक – अभिसायम्
  32. अभिसार – अभ्यर्थनम्
  33. अभ्यर्थनीय – अभ्युपगम्
  34. अभ्युपगम – अमिनत्
  35. अमिलातकम् – अयशस्
  36. अयशस्य – अरातीयु
  37. अरातीवन् – अर्थत
  38. अर्थना – अलाञ्छन
  39. अलाण्डु – अवक्रुष्ट
  40. अवक्रोश – अवज्ञा
  41. अवज्ञात – अवनामिन्
  42. अवनाय – अवरुग्ण
  43. अवरुदित – अवष्वन्
  44. अवष्वाण – अवाच्
  45. अवाचीन – अविनाश
  46. अविनिगम – अवेक्षमाण
  47. अवेक्षा – अशारीरिक
  48. अशाश्वत – अश्विनी
  49. अश्विमत् – असक्त
  50. असक्ति – असुष्वि
  51. असुसू – अस्वतन्त्र
  52. अस्वत्वम् – अह्वला