Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary. Look up any word of the Gita in Devanagari, IAST or Harvard-Kyoto, or browse the headwords letter by letter.

Entry अवधि

अवधिavadhiApplication, attention.
[अव-धा-कि]
1. Application, attention.
2. Boundary, limit exclusive or inclusive, (in time or space); conclusion, determination; एकैकस्य जगत्त्रयप्रमथनत्राणाव- धिर्योग्यता Mv.1.46; रवितेजसामवधिनाधिवेष्टितम् Ki.12.22.
3. Furthest limit; दृष्ट आह्लादनीयानामवधिः K.124; स्मरशापाव- धिदां सरस्वतीम् Ku.4.43; conclusion; Often times at the end of comp., in the sense of 'ending with', 'as far as', 'till'; एष ते जीवितावधिः प्रवादः Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)1. तत्प्रत्यागमनकालावधयोऽपि तावत् ध्रियन्तां प्राणाः K.171; व्याडी रक्षतु मे देहं ततः प्रत्यागमावधि Ks.4.1; स्कन्धः स्यान्मूलाच्छाखावधिस्तरोः Ak.
4. Period of time, time; सर्वे निदाघावधिना प्रमृष्टाः R.16.52; शेषान् मासान् विरहदिवसस्थापितस्यावधेर्वा Me.89; अपि समाप्तः वनवासस्यावधिः Mv.7,2.48; विवाहं मासावधिकमकल्पयत् Dk.54,174; K. 328; Ki.12.17; यदवधि-तदवधि from or ever since, till Bv.2.79; अथ चेदवधिः प्रतीक्ष्यते Ki.2.16.
5. An engage ment, appointment; रमणीयोऽवधिर्विधिना विसंवादितः Ś.6.
6. A division, district, department; जनपदतदवध्योश्च ParasmaipadaIV.2.124.
7. A hole, pit.
8. Authority, standard (प्रमाण); वयं तु भरतादेशावधिं कृत्वा हरीश्वर Rām.4.18.25. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedता, denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedत्वम् limit, limitation.
Derived forms and compounds
- -ज्ञानम् The faculty of perceiving ever what is not within the reach of the senses; Name of the third degree of knowledge; (मतिज्ञान, श्रुतिज्ञान, अवधिज्ञान, मनःपर्यायज्ञान, केवलज्ञान Jaina).
Source: ApteSearch all dictionaries Analyse the word

Browse by letter

Headwords under अ

Part 41 of 52 अवज्ञात – अवनामिन्All parts