आख्याākhyāTo cause to tell or narrate.
- To cause to tell or narrate.
- To declare.
Derived forms and compounds
-
आख्या ākhyā
- 2 Parasmaipada
- (a) To tell, say, inform, communicate, narrate (usually with Dative of person); इमानि शुक्लानि यजूंषि वाजसनेयेन याज्ञवल्क्येनाख्यायन्ते Bṛi. Up.6.5.3. ते रामाय वधोपायमाचख्युर्विबुधद्विषः R.15.5,41,71,93;12.42, 91; आख्याहि मे को भवानुग्ररूपो Bg.11.31,18.63; Me.1; Ms.8.224,9.73, Y.1.66,2.65; sometimes with Genitive of person; आख्याहि भद्रे प्रियदर्शनस्य Pt.4.15; केनाहं तवा- ख्यातः Mb. (b) To declare, announce, signify; धनुर्भृतोऽ- प्यस्य दयार्द्रभावमाख्यातम् R.2.11.
- To call, denominate, name; सुवर्णबिन्दुरित्याख्यायते Māl.9; R.1.21, Ms.4.6.
- To look at, count; to recite (Vedic). -Causal (ख्यापयति)
-
आख्या ākhyā
- [आ-ख्यायते अनया; आख्या-अङ् ParasmaipadaIII.3.16]
- A name, appellation; किं वा शकुन्तलेत्यस्य मातुराख्या Ś.7,7.33; पश्चादुमाख्यां सुमुखी जगाम Ku.1.26; तपाख्यया भुवि पप्रथे R.15.11 become known by that name; often at the end of compounds meaning 'named' or 'called'; अथ किमाख्यस्य राजर्षेः सा धर्मपत्नी Ś.7; रघुवंशाख्यं काव्यम् etc.
- Appearance, aspect; न हि तस्य विकल्पाख्या या च मद्वीक्षया हता Bhāg.11.18.37.
- Beauty, splendour; वृसीषु रुचिराख्यासु निषेदुः काञ्चनीषु ते Rām.7.6.12.
