आपातāpātaa.Rushing upon, attacking. तः . Rushing or falling upon, attack, descending, alighting; तदापात- भयात्पथि…
- Rushing upon, attacking. तः . Rushing or falling upon, attack, descending, alighting; तदापात- भयात्पथि Ku.2.45; गरुडापातविश्लिष्टमेघनादास्त्रबन्धनः R.12.76.
- Throwing down.
- Causing to descend or fall, falling down. धारापातैः Me.5.
- (a) The present or current moment, the instant; आपातरम्या विषयाः पर्यन्तपरि- तापिनः Ki.11.12; आपातसुरसे भोगे निमग्नाः किं न कुर्वत S. D; आपातरमणीयानां संयोगानां प्रियैः सह । अपथ्यानामिवान्नानां परिणामोऽ- तिदारुणः ॥ H.4.75; Bv.1.115; Māl.5. (b) (Hence) First sight or appearance; see आपाततः.
- Happening, becoming apparent, appearance.
- Assault, a method of catching elephants (Mātaṅga Latin1.1.13).
- Hell (नरक) आपातान्प्रतितिष्ठन्ति पुलिन्दशबरा इव Mb.12.151.8.
Derived forms and compounds
-
-दुःसह Adjective unbearable at the first attack; Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)7.
-
-दुष्प्रसह Adjective unbearable in its onset, making a furious charge; आपातदुष्प्रसहमाविरभूदनीकम् M.5.1.
-
-मात्र Adjective Being only momentary.