श्रीमद्भगवद्गीताBhagavad Gītā · in the light of Sri Aurobindo, home

कोशःDictionaries

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary. Look up any word of the Gita in Devanagari, IAST or Harvard-Kyoto, or browse the headwords letter by letter.

Entry आपात

  1. आपातāpātaa.Rushing upon, attacking. तः . Rushing or falling upon, attack, descending, alighting; तदापात- भयात्पथि…
    1. Rushing upon, attacking. तः . Rushing or falling upon, attack, descending, alighting; तदापात- भयात्पथि Ku.2.45; गरुडापातविश्लिष्टमेघनादास्त्रबन्धनः R.12.76.
    2. Throwing down.
    3. Causing to descend or fall, falling down. धारापातैः Me.5.
    4. (a) The present or current moment, the instant; आपातरम्या विषयाः पर्यन्तपरि- तापिनः Ki.11.12; आपातसुरसे भोगे निमग्नाः किं न कुर्वत S. D; आपातरमणीयानां संयोगानां प्रियैः सह । अपथ्यानामिवान्नानां परिणामोऽ- तिदारुणः ॥ H.4.75; Bv.1.115; Māl.5. (b) (Hence) First sight or appearance; see आपाततः.
    5. Happening, becoming apparent, appearance.
    6. Assault, a method of catching elephants (Mātaṅga Latin1.1.13).
    7. Hell (नरक) आपातान्प्रतितिष्ठन्ति पुलिन्दशबरा इव Mb.12.151.8.

    Derived forms and compounds

    • -दुःसह Adjective unbearable at the first attack; Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)7.

    • -दुष्प्रसह Adjective unbearable in its onset, making a furious charge; आपातदुष्प्रसहमाविरभूदनीकम् M.5.1.

    • -मात्र Adjective Being only momentary.

Browse by letter

Headwords under आ

Part 7 of 14 आपस्कारम् – आभिप्लविकAll parts
  1. आ – आक्षीलम्
  2. आक्षेप – आङ्गूष
  3. आङ्ग्य – आढकिक
  4. आढ्य – आदिश्
  5. आदिष्ट – आनह्
  6. आनाथ्यम् – आपस्कर
  7. आपस्कारम् – आभिप्लविक
  8. आभिमन्यव – आम्लि
  9. आय – आरुक
  10. आरुच् – आलानम्
  11. आलानिक – आवि
  12. आविक – आश्म
  13. आश्मन – आस्तार
  14. आस्तारक – आह्वे