Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary. Look up any word of the Gita in Devanagari, IAST or Harvard-Kyoto, or browse the headwords letter by letter.

Entry उत्सङ्ग

उत्सङ्गutsaṅgaThe lap; पुत्रपूर्णोत्सङ्गा with a boy seated in the lap U.1; उत्सङ्गवर्धितानां गुरुषु भवेत्कीदृशः स्नेहः…
[उद्-सञ्ज्-आधारं घञ्]
1. The lap; पुत्रपूर्णोत्सङ्गा with a boy seated in the lap Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)1; उत्सङ्गवर्धितानां गुरुषु भवेत्कीदृशः स्नेहः V.5.1; न केवलमुत्सङ्गश्चिरान्मनोरथोऽपि मे पूर्णः Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)4; Me.88; Compare also विशालतरमुत्सङ्गं कुरु (spread out the garment on the lap Pratimā Act. I.).
2. Embrace, contact, union; विस्तारिस्तनकुम्भकुडमलभरोत्सङ्गेन संभाविता (माला) Māl.8.6;
3. Interior, vicinity; दरिगृहो- त्सङ्गनिषक्तभासः Ku.1.1; कर्णdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied K.15; शय्योत्सङ्गे Me.95.
4. Surface, side, slope; दृषदो वासितोत्सङ्गाः R.4.74; 14.76.
5. The haunch or part above the hip (नितम्ब).
6. The upper part, top; सौधोत्सङ्गप्रणयविमुखो मा स्म भूरुज्जयिन्याः Me.27; K.52.
7. (a) The acclivity or edge of a hill; तुङ्गं नगोत्सङ्गमिवारुरोह R.6.3; (b Peak, summit; उत्सङ्गे महाद्रेः Ki.7.21.
8. The roof of a house.
9. Vault, canopy (as of sky); अपिहितगगनोत्सङ्ग- मङ्गं धुनोति Mv.5.53.
10. The bottom or deep part of an ulcer.
11. A high number (Equivalent to 1 Vivāhas).
12. An ascetic (उत्क्रान्तः सङ्गम्).
Derived forms and compounds
- -गम् A high number.
Source: ApteSearch all dictionaries Analyse the word

Browse by letter

Headwords under उ

Part 4 of 17 उत्पचनिपचा – उत्सृष्टिAll parts