Apte Dictionary

1. कूटkūṭaa.False; as in कूटाः स्युः पूर्वसाक्षिणः Y.2.8; दुस्तोषः कूटयोगिनाम् Bhāg.2.9.19.

   1. False; as in कूटाः स्युः पूर्वसाक्षिणः Y.2.8; दुस्तोषः कूटयोगिनाम् Bhāg.2.9.19.
   2. Immovable, steady.
   3. Despised.
   4. cheating, deceiving.
   5. forging a document; Y.2.7.
   6. bribing. (-Masculine)

   Derived forms and compounds

   • -टः

     1. A house, dwelling.
     2. An ox whose horns are broken.
     3. An epithet of Agastya.

   • -अक्षः a false or loaded die; कूटाक्षोपधिदेविनः Y.2.22.

   • -अगारम् an apartment on the top of a house; कूटागारैश्च संपूर्णामि- न्द्रस्येवामरावतीम् Rām.1.5.15.

   • -अर्थः ambiguity of meaning. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedभाषिता a tale, fiction.

   • -उपायः a fraudulent plan, trick, stratagem.

   • -कारः, -कारकः a rogue, a false witness; Ms.3.158.

   • -कृत्

     1. Adjective टः, टम् Fraud, illusion, deception.
     2. A trick, fraudulent or roguish scheme; अक्षकूटमधि- ष्ठाय हृतं दुर्योधनेन वै Mb.3.33.3.
     3. A puzzling question, knotty or intricate point, as in कूटश्लोक, कूटान्योक्ति; वाचः कूटं तु देवर्षेः स्वयं विभमृशुर्धिया Bhāg.6.5.1.
     4. Falsehood, untruth; Often times used in comp. with the force of an adjective; denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedवचनम् false or deceitful words; denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedतुला, denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedमानम् etc.
     5. A summit or peak of a mountain; वर्धयन्निव तत्कूटानु- द्धतैर्धातुरेणुभिः R.4.71, Me.115; Māl.5.32.
     6. Any projection or prominence.
     7. The bone of the forehead with its projections, the crown of the head.
     8. A horn, सम्परेतमयःकूटैश्छिन्दन्त्युत्थितमन्यवः Bhāg.4.25.8.
     9. End, corner; Y.3.96.
     10. Head, chief.
     11. A heap, mass, multitude; अभ्रकूटम् 'a heap of clouds'; so अन्नकूटम् 'a heap of food'; Mv.6.32.
     12. A hammer, an iron mallet.
     13. A plough-share, the body of a plough.
     14. A trap for catching deer; नश्येदभिमृशन्सद्यो मृगः कूट- मिव स्पृशन् Mb.12.68.52.
     15. A concealed weapon, as a dagger in a woollen case or a sword in a stick.
     16. A water-jar.
     17. The door of a city; निर्ययुर्भवनात्त- स्मात्कूटमुद्गरपाणयः Rām.5.42.25.
     18. A false coin; कूटं हि निषादानामेवोपकारकं न आर्याणाम् ŚB. on MS.6.1.52.

   • -रचना

     1. a trap laid; Pt.2.85.
     2. artifice, trick; अतर्क्या कुट्टनीकूटरचना हि विधेरपि Ks.57.115.

   • -लेखः a falsified document; कृत्वाथ कूटलेखं सा विदग्धा मह्यमर्पयत् Ks.124.197.

   • -शाल्मलिः

     1. Feminine, Masculine
     2. a species of the Śālmali tree.
     3. a kind of tree with sharp thorns (regarded as one of the several instruments perhaps a club-with which the wicked are tortured in the world of Yama); see R.12.95 and Malli. thereon.

   • -शासनम् a forged grant or decree; Ms.9.232.

   • -संक्रान्तिः the passing of the sun into another zodiac when half the night is over.

   • -साक्षिन् Masculine a false witness.

   • -स्थ

     1. Adjective
     2. standing at the top, occupying the highest place (said of a person who stands at the head in a geneological table).
     3. silent; not at all moving or working; Mb.12.179.6. (-स्थः) the Supreme Soul (immovable, unchangeable, and perpetually the same); क्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोऽक्षर उच्यते Bg.6.8;12.3. (-स्थः, -स्थम्) a kind of perfume (Marâthî नखला).

   • -स्वर्णम् counterfeit gold; Y.2.297.

   • -हेमन्

     1. (as above); रज्यत्तुषारद्युतिकूटहेम तत्पाण्डु जातं रजतं क्षणेन Name22.52.
     2. a man of the writer caste (कायस्थ).
     3. an epithet of Śiva.

   • -कार्षापणः a false कार्षापण quod vide, which see

   • -कोष्ठम् Adjective compartment on the top of a building (Kāmikāgama 55.123-3); (कूटशाला and कूटागार are synonyms).

   • -खङ्गः a sword-stick.

   • -च्छद्मन् Masculine a cheat; पीड्यमानाः प्रजा रक्ष्याः कूटच्छद्मादिभिस्तथा Pt.1.343.

   • -तुला a false pair of scales.

   • -धर्म Adjective where falsehood is considered a duty (as a place, house, country, etc.).

   • -पाकलः, -पर्वः -पूर्वः bilious fever to which elephants are subject (हस्तिवातज्वर); अचिरेण वैकृतविवर्तदारुणः कलभं कठोर इव कूट- पाकलः (अभिहन्ति Māl.1.39); (also sometimes written as कूटपालक).

   • -पालकः a potter; a potter's kiln.

   • -पाशः, -बन्धः a trap, snare, समाधिभीतेन किलोपनीतः पञ्चाप्सरोयौवन- कूटबन्धम् R.13.39.

   • -मानम् false measure or weight.

   • -मोहनः an epithet of Skanda.

   • -यन्त्रम् a trap, a snare for deer, birds etc.

   • -युद्धम् treacherous or unfair warfare; कूटयुद्धविधिज्ञेऽपि तस्मिन्सन्मार्गयोधिनि R.17.69.

   Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

• कूज्
• कूज
• कूट्
• कूट
• कूटक
• कूटश
• कूड्
• कूड्यम्
• कूण्
• कूणि
• कूणिका
• कूणित
• कूदर
• कूदी
• कूद्दाल
• कूप्
• कूप
• कूपक
• कूपा
• कूपुपम्
• कूप्य
• कूब
• कूमम्
• कूर
• कूर्च
• कूर्चक
• कूर्चिका
• कूर्चिन्
• कूर्द्
• कूर्दनम्
• कूर्प
• कूर्पर
• कूर्पास
• कूर्म
• कूर्मक
• कूर्मिका
• कूल्
• कूलंकष
• कूलंधय
• कूलक
• कूलम्
• कूलमुद्रुज
• कूलमुद्वह
• कूलवती
• कूलिका
• कूलिन्
• कूवर
• कूवार
• कूष्माण्ड
• कूहना
• कूहा
• कृ
• कृक
• कृकण
• कृकरच्छट
• कृकल
• कृकला
• कृकवाकु
• कृकाटकम्
• कृकाटिका
• कृच्छ्र
• कृच्छ्रायते
• कृणु
• कृत्
• कृत
• कृतक
• कृतम्
• कृतवत्
• कृति
• कृतिन्
• कृते
• कृत्त
• कृत्ति
• कृत्तिका
• कृत्नु
• कृत्य
• कृत्यका
• कृत्यम्
• कृत्यवत्
• कृत्रिम
• कृत्वन्
• कृत्वस्
• कृत्वा
• कृत्व्य
• कृत्सम्
• कृत्स्न
• कृदरम्
• कृधु
• कृन्तत्रम्
• कृन्तनम्
• कृप्
• कृप
• कृपण
• कृपणिन्
• कृपण्यति
• कृपा
• कृपाण
• कृपाणक
• कृपाणी
• कृपायते
• कृपालु
• कृपी
• कृपीटम्
• कृमि
• कृमिक
• कृमिण
• कृमिला
• कृमिलिका
• कृमीलक
• कृव्
• कृश्
• कृश
• कृशनम्
• कृशर
• कृशला
• कृशानु
• कृशाश्विन्
• कृष्
• कृषक
• कृषाण