Apte Dictionary

1. प्रतिपत्तिpratipattif.Getting; acquirement, gain; चन्द्रलोक- प्रतिपत्तिः; स्वर्ग˚ &c.

   1. Getting; acquirement, gain; चन्द्रलोक- प्रतिपत्तिः; स्वर्गdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied etc.
   2. Perception, observation, consciousness, (right) knowledge; वागर्थप्रतिपत्तये R.1.1; तयोरभेदप्रतिपत्तिरस्ति मे Bh.3.99; गुणिनामपि निजरूपप्रतिपत्तिः परत एव संभवति Vās.
   3. Assent, compliance, acceptance; प्रतिपत्तिपराङ्मुखी Bk.8.95 'averse from compliance, unyielding'.
   4. Admission, acknowledgment.
   5. Assertion, statement.
   6. Undertaking, beginning, commencement.
   7. Action, proceeding, course of action, procedure; वयस्य का प्रतिपत्तिरत्र M.4; Ku.5.42; विषाद- लुप्तप्रतिपत्तिविस्मितं सैन्यम् R.3.4 'which did not know what course of action to follow through dismay'.
   8. Performance, doing, proceeding with; प्रस्तुतप्रतिपत्तये R.15.75.
   9. Resolution, determination; कैकेय्याः प्रतिपत्तिर्हि कथं स्यान्मम वेदने Rām.2.22.16; व्यवसायः प्रतिपत्तिनिष्ठुरः R.8.65.
   10. News, intelligence; कर्मसिद्धावाशु प्रतिपत्तिमानय Mu.4; Ś.6.
   11. Honour, respect, mark of distinction, respectful behaviour; सामान्यप्रतिपत्तिपूर्वकमियं दारेषु दृश्या त्वया Ś.4.17;7.1; R.14.22;15.12; तत् कस्मादेतस्मिन् महानुभावे प्रतिपत्तिमूढा तिष्ठसि Nāg.1; यत्स महानुभावो वाङ्मात्रेणापि अकृतप्रतिपत्तिः अदक्षिणेति मां संभावयिष्यति Nāg.2.
   12. A method, means.
   13. Intellect, intelligence.
   14. Use, application.
   15. Promotion, preferment, exaltation.
   16. Fame, renown, reputation.
   17. Boldness, assurance, confidence.
   18. Conviction, proof.
   19. A rite from which no advantage accrues.
   20. The concluding portion of an action. (In Daṇḍaviveka, G. O. S.52, p.259, it means punishment of an offence.)
   21. Disposing of a matter or a thing which has served the purpose of something else; यद् येन प्रयोजनेन सम्बद्ध- मुत्पद्यते तत् तदर्थमेव न्याय्यम् । तस्यान्यत्र गमने प्रतिपत्तिरित्येतदुपपद्यते ŚB. on MS.4.2.19. Also Compare यष हि न्यायो यदन्यत्र कृतार्थ- मन्यत्र प्रतिपाद्यत इति ŚB. on MS.4.2.22; Compare also प्रतिपत्तिश्च विविक्तकरणेन उपकरोति ŚB. on MS.6.4.3. Hence प्रतिपत्ति- कर्मन् means 'a mere disposal' (as opposed to अर्थकर्मन्); किं शाखाप्रहरणं प्रतिपत्तिकर्म उतार्थकर्मेति ŚB. on MS.4.2.1.
   22. giving (दान); अपात्रे प्रतिपत्तिः; Mb.12.26.31; दानवारि- रसिकाय विभूतेर्वश्मि तेऽस्मि सुतरां प्रतिपत्तिम् Name21.63.
   23. Remedy (प्रतिविधान); प्रतिपत्तिं कां प्रत्यपद्यन्त मामकाः Mb.7.46. 3.

   Derived forms and compounds

   • -दक्ष Adjective knowing how to act.

   • -पटहः a kind of kettle drum.

   • -पराङ्मुख Adjective obstinate, unyielding; Bk.

   • -प्रदानम् Conferring promotion.

   • -भेदः difference of view.

   • -विशारद Adjective knowing how to act, skilful, clever; वायव्यमभिमन्त्र्याथ प्रतिपत्तिविशारदः Mb.1.227.16.

   Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

• प्रतिग्रहीतृ
• प्रतिग्राह
• प्रतिग्राहक
• प्रतिग्राह्य
• प्रतिघ
• प्रतिघातक
• प्रतिघातनम्
• प्रतिघ्नम्
• प्रतिचक्ष्
• प्रतिचक्षणम्
• प्रतिचार
• प्रतिचारित
• प्रतिचिकीर्षा
• प्रतिचिन्तनम्
• प्रतिचोदना
• प्रतिच्छद्
• प्रतिच्छदनम्
• प्रतिच्छन्द
• प्रतिच्छन्न
• प्रतिच्छेद
• प्रतिजन्मनम्
• प्रतिजन्य
• प्रतिजल्प
• प्रतिजल्पक
• प्रतिजागर
• प्रतिजागरणम्
• प्रतिजीवनम्
• प्रतिज्ञा
• प्रतिज्ञात
• प्रतिज्ञानम्
• प्रतिज्ञेय
• प्रतितर
• प्रतिताल
• प्रतिताली
• प्रतिदत्त
• प्रतिदर्शनम्
• प्रतिदा
• प्रतिदानम्
• प्रतिदारणम्
• प्रतिदिवन्
• प्रतिदीप्त
• प्रतिदुह्
• प्रतिदूषित
• प्रतिदृश्
• प्रतिदृष्ट
• प्रतिदेय
• प्रतिद्रुह्
• प्रतिधा
• प्रतिधानम्
• प्रतिधावनम्
• प्रतिधि
• प्रतिध्वनि
• प्रतिध्वस्त
• प्रतिनद्
• प्रतिनन्द्
• प्रतिनन्दनम्
• प्रतिनाद
• प्रतिनादित
• प्रतिनिधा
• प्रतिनिधि
• प्रतिनिपात
• प्रतिनियत
• प्रतिनियम
• प्रतिनिर्जित
• प्रतिनिर्देश्य
• प्रतिनिर्यातनम्
• प्रतिनिवर्तनम्
• प्रतिनिविष्ट
• प्रतिनिवेश
• प्रतिनिष्क्रय
• प्रतिनिष्पूत
• प्रतिनुद्
• प्रतिनोद
• प्रतिपत्ति
• प्रतिपत्तिमत्
• प्रतिपद्
• प्रतिपदा
• प्रतिपन्न
• प्रतिपादक
• प्रतिपादयितृ
• प्रतिपादित
• प्रतिपादुक
• प्रतिपाद्य
• प्रतिपाद्यमान
• प्रतिपानम्
• प्रतिपाल्
• प्रतिपालक
• प्रतिपालनम्
• प्रतिपालित
• प्रतिपिष्ट
• प्रतिपीडनम्
• प्रतिपूज्
• प्रतिपूजनम्
• प्रतिपूजित
• प्रतिपूरणम्
• प्रतिपूर्ण
• प्रतिपॄ
• प्रतिप्रणाम
• प्रतिप्रदानम्
• प्रतिप्रभा
• प्रतिप्रयाणम्
• प्रतिप्रश्न
• प्रतिप्रसव
• प्रतिप्रस्थातृ
• प्रतिप्रस्थानम्
• प्रतिप्रहार
• प्रतिप्लवनम्
• प्रतिफल्
• प्रतिफल
• प्रतिफलित
• प्रतिफुल्लक
• प्रतिब
• प्रतिबद्ध
• प्रतिबन्द्धृता
• प्रतिबन्ध्
• प्रतिबन्ध
• प्रतिबन्धक
• प्रतिबन्धनम्
• प्रतिबन्धवत्
• प्रतिबन्धि