Apte Dictionary

1. फलम्phalamproduction of fruits, load of fruits; भवन्ति नम्रास्तरवः फलागमैः Ś.5.12.

   Derived forms and compounds

   • -आगमः

     1. production of fruits, load of fruits; भवन्ति नम्रास्तरवः फलागमैः Ś.5.12.
     2. the fruit season, autumn.

   • -आढ्य Adjective full of or abounding in fruits. (-ढ्या) a kind of plantain.

   • -आरामः a fruitgarden, orchard.

   • -आसक्त

     1. Adjective
     2. fond of fuits.
     3. attached to fruits, fond of getting fruit (of actions done).

   • -आसवः a decoction of fruit.

   • -आहारः feeding or living on fruits, fruit-meal.

   • -इन्द्रः a species of Jambū (Rājajambū).

   • -उच्चयः a collection of fruits.

   • -उत्तमा

     1. a kind of grapes (having no stones).
     2. Equivalent to त्रिफला.

   • -उत्पत्तिः

     1. Feminine
     2. production of fruit.
     3. profit, gain. (-त्तिः) the mango tree (sometimes written फलोत्पति in this sense).

   • -उत्प्रेक्षा a kind of comparison.

   • -अनुसरणम्

     1. rate of profits.
     2. following or reaping consequences.

   • -अन्तः a bamboo.

   • -अन्वेषिन् Adjective seeking for reward or recompense (of actions).

   • -अपूर्वम् The mystic power which produces the consequences of a sacrificial act.

   • -अपेक्षा expectation of the fruits or consequences (of acts), regard to results.

   • -अपेत Adjective useless, unfertile, unproductive.

   • -अम्लः a kind of sorrel. (-म्लम्) tamarind. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedपञ्चकम् the five sour fruits; bergumot (जम्बीर), orange (नारिङ्ग), sorrel (आम्लवेतस), tamarind (चिञ्चा) and a citron (मातुलुङ्ग, Marâthî महाळुंग).

   • -अशनः a parrot.

   • -अस्थि Neuter a cocoa-nut.

   • -आकाङ्क्षा expectation of (good) results; see फलापेक्षा.

   • -उदयः

     1. appearance of fruit, production of results or consequences, attainment of success or desired object; आफलोदयकर्मणाम् R.1.5;8.22.
     2. profit, gain.
     3. retribution, punishment.
     4. happiness, joy.
     5. heaven.

   • -उद्गमः appearance of fruits; भवन्ति नम्रास्तरवः फलोद्गमैः Ś.5.12 (Vartious reading).

   • -उद्देशः regard to results; see फलापेक्षा.

   • -उन्मुख Adjective about to give fruit.

   • -उपगम Adjective bearing fruit.

   • -उपजीविन् Adjective living by cultivating or selling fruits.

   • फलम् phalam

     1. फल्-अच्
     2. Fruit (Figurative also) as of a tree; उदेति पूर्वं कुसुमं ततः फलम् Ś.7.3; R.4.43;1.49.
     3. Crop, produce; कृषिफलम् Me.16.
     4. A result, fruit, consequence, effect; अत्युत्कटैः पापपुण्यैरिहैव फलमश्नुते H.1.8; फलेन ज्ञास्यसि Pt.1; न नवः प्रभुराफलोदयात् स्थिरकर्मा विरराम कर्मणः R.8.22;1.33; अनिष्टमिष्टं मिश्रं च त्रिविधं कर्मणः फलम् Bg.18.12.
     5. (Hence) Reward, recompense, meed, retribution (good or bad); फलमस्योपहासस्य सद्यः प्राप्स्यसि पश्य माम् R.12.37.
     6. A deed, act (Opposite of words); ब्रुवते हि फलेन साधवो न तु कण्ठेन निजोपयोगिताम् Name2.48 'good men prove their usefulness by deeds, not by words'.
     7. Aim, object, purpose; परेङ्गितज्ञानफला हि बुद्धयः Pt.1.43; किमपेक्ष्य फलम् Ki.2.21, 'with what object in view; Me.56.
     8. Use, good, profit, advantage; जगता वा विफलेन किं फलम् Bv.2.61.
     9. Profit or interest on capital.
     10. Progeny, offspring; तस्यापनोदाय फलप्रवृत्तावुपस्थितायामपि निर्व्यपेक्षः (त्यक्षामि) R.14.39.
     11. A kernel (of a fruit).
     12. A tablet or board (शारिफल).
     13. A blade (of a sword).
     14. The point or head of an arrow, dart etc.; barb; आरामुखं क्षुरप्रं च गोपुच्छं चार्धचन्द्रकम् । सूचीमुखं च भल्लं च वत्सदन्तं द्विभल्लकम् ॥ कर्णिकं काकतुण्डं च तथान्यान्यप्यनेकशः । फलानि देशभेदेन भवन्ति बहुरूपतः ॥ Dhanur.64-5; फलयोगमवाप्य सायकानाम् Ms.7.1; Ki.14.52.
     15. A shield.
     16. A testicle; अकर्तव्यमिदं यस्माद् विफलस्त्वं भविष्यसि Rām.1.48.27.
     17. A gift.
     18. The result of a calculation (in Mathematics)
     19. Product or quotient.
     20. Menstrual discharge.
     21. Nutmeg.
     22. A ploughshare.
     23. Loss, disadvantage.
     24. The second (or third) term in a rule-of-three sum.
     25. Correlative equation.
     26. The area of a figure.
     27. The three myrobalans (त्रिफला).
     28. A point on a die.
     29. Benefit, enjoyment; ईश्वरा भूरिदानेन यल्लभन्ते फलं किल Pt.2.72.
     30. Compensation; यावत् सस्यं विनश्येत् तु तावत् स्यात् क्षेत्रिणः फलम् Y.2.161.
     31. A counterpart (प्रतिबिम्ब); तन्मायाफलरूपेण केवलं निर्विकल्पितम् Bhāg.11.24.3.
     32. Shoulder-blade; तस्यां स फलके खड्गं निजघान ततोऽङ्गदः Rām.6.76.1.

   • -अदनः Equivalent to फलाशनः quod vide, which see; a parrot.

   • -अधिकारः a claim for wages.

   • -अध्यक्षः Mimusops Kauki (Mār. खिरणी).

   • -अनुबन्धः succession or sequence of fruits or results.

   • -अनुमेय

     1. Adjective to be inferred from the results or consequences; फलानुमेयाः प्रारम्भाः संस्काराः प्राक्तना इव R.1.2.
     2. productive, fruitful, bearing fruit; फलदानां तु वृक्षाणां छेदने जप्यमृक्शतम् Ms.11.142; गतेऽपि वयसि ग्राह्या विद्या सर्वात्मना बुधैः । ...... अन्यत्र फलदा भवेत् ॥ Subhāṣ.
     3. bringing in gain or profit.
     4. giving a reward, rewarding. (-दः) a tree.

   • -धर्मन् Adjective ripening soon and then falling on the ground, perishing; फेनधर्मा महाराज फलधर्मा तथैव च। निमेषादपि कौन्तेय यस्यायुरपचीयते Mb.3.35.2-3.

   • -निर्वृत्ति Feminine final consequence or reward.

   • -निवृत्तिः Feminine cessation of consequences.

   • -निष्पत्तिः

     1. Feminine
     2. production of fruit.
     3. attainment of reward.

   • -परिणतिः Feminine, -परिणामः, -पाकः (-फलेपाकः also)

   • -प्रदानम्

     1. the giving of fruits.
     2. a ceremony at weddings.

   • -प्राप्तिः Feminine attainment of the desired fruit of object.

   • -भोगः

     1. enjoyment of consequences.
     2. usufruct.

   • -मत्स्या the aloe plant.

   • -मुख्या a species of plant (अजमोदा).

   • -मूलम् fruits and roots; फलमूलाशिनौ दान्तौ Rāmarakṣā 18.

   • -उपभोगः

     1. enjoyment of fruit.
     2. partaking of reward.

   • -उपेत Adjective yielding fruit, fruitful, fortile.

   • -काम Adjective one who is desirous of fruit; धर्मवाणिजका मूढा फलकामा नराधमाः । अर्चयन्ति जगन्नाथं ते कामं नाप्नुवन्त्युत ॥ (मल. त. Śabda. ch.)-कामना desire of fruits or consequences.

   • -कालः fruitseason.

   • -केसरः the cocoanut tree.

   • -कोशः, -षः कोशकः the scrotum (covering of the testicles).

   • -खण्डनम् frustration of fruits or results, disappointment.

   • -खेला a quail.

   • -ग्रन्थः (in Astrology) a work describing the effects of celestial phenomena on the destiny of men; Bṛi. S.

   • -ग्रहः deriving benefit or advantage.

   • -ग्रही, -ग्राहिन् Adjective (also फलेग्रहि and फलेग्राहिन्) fruitful, yielding or bearing fruit in season; श्लाध्यतां कुलमुपैति पैतृकं स्यान्मनोरथतरुः फलेग्रहिः Kir. K.3.6; Māl.9.39; भूष्णुरात्मा फलेग्रहिः Ait. Br. (शुनःशेप legend); फलेग्रहीन् हंसि वनस्पतीनाम् Bk.; द्वितीयो ह्यवकेशी स्यात् प्रथमस्तु फलेग्रहिः Śiva. B.16.27. (-Masculine) a fruit-tree.

   • -ग्रहिष्णु Adjective fruitful.

   • -चोरकः a kind of perfume (Marâthî चोरओवा).

   • -छदनम a house built of wooden boards.

   • -तन्त्र Adjective aiming only at one's advantage.

   • -त्रयम्, -त्रिकम् the three myrobalans (त्रिफला).

   • -द, -दातृ, -प्रद

     1. Adjective
     2. bearing fruit, fruitful.
     3. sharing in the consequences.

   • -शैशिरः the Badara tree.

   • -श्रेष्ठः the mango tree.

   • -संस्थ Adjective bearing fruit.

   • -संपद्

     1. Feminine
     2. abundance of fruit.
     3. success.
     4. prosperity.

   • -साधनम्

     1. a means of effecting any desired object, realization of an object -सिद्धिः Feminine
     2. the ripening of fruit.
     3. the fulness of cousequences.

   • -पाकः Carissa Carandas (Marâthî करवंद).

   • -पाकान्ता, -पाकावसाना an annual plant; ओषध्यः फलपाकान्ताः Ak.

   • -पातनम् knocking down or gathering fruit.

   • -पादपः a fruit-tree.

   • -पूरः, -पूरकः the common citron tree; एतस्मिन् फलपूरबीजनिकरभ्रान्त्या नितान्तारुणे संप्राप्तेषु शुकेषु पञ्जरशुका निर्गन्तुमुद्युञ्जते । Rām. Ch.7.86.

   • -प्रजननम् the production of fruit.

   • -योगः

     1. the attainment of fruit or the desired object; Mu.7.1.
     2. wages, remuneration.
     3. a stage in the performance of a drama; सावस्था फलयोगः स्यात् यः समग्रफलागमः S. D.

   • -राजन् Masculine a water-melon.

   • -राशिः Masculine the 3rd term in the rule of three.

   • -वन्ध्यः a tree barren of fruit.

   • -वर्णिका jelly (?); Gaṇeśa Parasmaipada2.149.

   • -वर्तिः Feminine a coarse wick of cloth besmeared with some laxative and inserted into the anus for discharging the bowels, suppository.

   • -वर्तुलम् a watermelon.

   • -वल्ली a series of quotients.

   • -विक्रयिन् Adjective a fruit-seller.

   • -वृक्षः a fruit-tree.

   • -वृक्षकः the bread-fruit tree.

   • -शाडवः the pomegranate tree.

   • -शालिन्

     1. Adjective
     2. reaping fruit, attainment or realization of the desired object.
     3. a prosperous result.

   • -स्थानम् the stage in which results are enjoyed; Buddh.

   • -स्थापनम् the sacrament called सीमन्तोन्नयन; फलस्थापनात् मातापितृजं पाप्मानमपोहति Hārīta.

   • -स्नेहः a walnut tree.

   • -हारी an epithet of Kālī or Durgā-हानिः loss of profit -हीन Adjective yielding no fruit or profit.

   • -हेतु Adjective acting with a view to results.

   • -प्रिया

     1. the Priyaṅgu plant.
     2. a species of crow.

   • -प्रेप्सु Adjective desirous of attaining results.

   • -बन्धिन् Adjective forming or developing fruit.

   • -भागः a share in any product or profit.

   • -भागिन्, -भाज् Adjective partaking of a reward or profit; दातॄन् प्रतिग्रहीतॄ प्रतिग्रहीतॄश्च कुरुते फल- भागिनः Ms.3.143.

   • -भावना The acquisition of a result; success; सुपर्वणां हि स्फुटभावना या सा पूर्वरूपं फलभावनायाः Name14. 7.

   • -भुज् Masculine a monkey; Parasmaipada R.

   • -भूमन् Masculine greater fruit; क्रतुवच्चानुमानेनाभ्यासे फलभूमा स्यात् MS.11.1.29.

   • -भूयस्त्वम् (see फलभूमन् above); यथा कर्मसु सौर्यादिषु फलं कर्मणा क्रियत इति कर्माभ्यासे फलभूयस्त्वमेवमिहापि ŚB. on MS.11.1.29.

   • -भूमिः Feminine a place where one receives the reward or recompense of his deeds (id est, that is heaven or hell).

   • -भृत् Adjective bearing fruit, fruitful.

   In the Gita·2·51·5·4·7·23·9·26·14·16·17·12·17·21·17·25·18·9·18·12

   कर्मजं बुद्धियुक्ता हि फलं त्यक्त्वा मनीषिणः ।

   • फलम्phalamnominative or accusative singular of the neuter noun phala (fruit, result).

   Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

• फ
• फक्क्
• फक्क
• फक्किका
• फञ्जिका
• फञ्जी
• फट्
• फट
• फडिङ्गा
• फण्
• फण
• फणिका
• फणिकारा
• फणिज्झक
• फणिन्
• फणिर्जक
• फण्ड
• फत्कारिन्
• फरम्
• फरुण्ड
• फरुबकम्
• फर्फरायते
• फर्फरीक
• फल्
• फलकम्
• फलकिन्
• फलतस्
• फलनम्
• फलम्
• फलयोषित्
• फलवत्
• फलस
• फलहक
• फलही
• फलि
• फलिक
• फलित
• फलिन्
• फलिनी
• फलीकरणम्
• फलीकृ
• फलीकृत
• फल्क
• फल्गु
• फल्गुता
• फल्गुन
• फल्गुनाल
• फल्गुनिक
• फल्गुनी
• फल्यम्
• फा
• फाट्
• फाटकी
• फाणि
• फाणितम्
• फाण्ट
• फाण्टक
• फाण्डम्
• फारी
• फाल
• फालखेला
• फालिका
• फाल्गुन
• फाल्गुनाल
• फाल्गुनी
• फि
• फिङ्गक
• फिट्सूत्रम्
• फिरङ्ग
• फिरङ्गिन्
• फु
• फुक
• फुट
• फुट्टकम्
• फुट्टिका
• फुडुत्
• फुप्फु
• फुप्फुस
• फुम्फुआ
• फुराफुराय
• फुलिङ्ग
• फुल्ल्
• फुल्ल
• फुल्लनम्
• फुल्लरीक
• फुल्लि
• फेञ्चक
• फेट्
• फेण
• फेणी
• फेनायितम्
• फेनि
• फेर
• फेरव
• फेरु
• फेल्
• फेलम्
• फेला
• फेलुक