श्रीमद्भगवद्गीताBhagavad Gītā · in the light of Sri Aurobindo, home
Sign in
ApteAll dictionariesSanskrit dictionaryDhātuPāṇiniConjugationDeclensionInflected formsParts of speechWord frequencyTree diagramAnalyzerRootsQuarter-verse indexMemorable linesNames

कोशःDictionaries

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary. Look up any word of the Gita in Devanagari, IAST or Harvard-Kyoto, or browse the headwords letter by letter.

Entry रहस्य

  1. रहस्यrahasyaa.Secret, private, clandestine; रहस्यं च प्रकाशं च यद् वृत्तं तस्य धीमतः (कथय) Rām.1. 2.33; रोमाणि च रहस्यानि…

    [रहसि-भवः यत्]

    1. Secret, private, clandestine; रहस्यं च प्रकाशं च यद् वृत्तं तस्य धीमतः (कथय) Rām.1. 2.33; रोमाणि च रहस्यानि सर्वाण्येव विवर्जयेत् Ms.4.144.
    2. Mysterious.

    Derived forms and compounds

    • -व्रतम्

      1. a secret vow or penance.
      2. the mystic science of obtaining command over magical weapons.

    • -स्यम्

      1. A secret (Figurative also); स्वयं रहस्यभेदः कृतः V.2.
      2. A mystic spell or incantation, the mystery (of a missile); सरहस्यानि जृम्भकास्त्राणि Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)1.
      3. The mystery or secret of conduct, mystery; रहस्यं साधूना- मनुपधि विशुद्धं विजयते Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)2.2; सरहस्यो धनुर्वेदः Bhāg.1.7. 44.
      4. A secret or esoteric teaching, a mystic doctrine; भक्तोऽसि मे सखा चेति रहस्यं ह्येतदुत्तमम् Bg.4.3; साङ्गोपाङ्गोपनिषदः सरहस्यः प्रदीयताम् Rām.1.55.16.
      5. An upaniṣad; चतुर्भ्यः सरहस्येभ्यो वेदेभ्यो ह्यधिकं यदा Mb.1.1.272; Ms.2. 165.

    • -स्यम् Indeclinable Secretely, privately; अनभिख्यातदोषस्तु रहस्यं व्रतमाचरेत् Y.3.3 (where it may be taken as an adj. also).

    • -आख्यायिन् Adjective telling a secret; रहस्याख्यायीव स्वनसि मृदु कर्णान्तिकचरः Ś.1.23.

    • -त्रयम् the three categories of Rāmānuja school -ईश्वर, चित् and अचित् composing the universe.

    • -भेदः विभेदः disclosure of a secret or mystery.

    In the Gita4·3

    भक्तोऽसि मे सखा चेति रहस्यं ह्येतदुत्तमम् ॥

    bhakto'si me sakhā ceti rahasyaṁ hyetaduttamam. — This same ancient and original Yoga has been today declared to thee by Me, for thou art My devotee and My friend; this is the highest secret. 4·3
    • रहस्यम्rahasyamnominative singular of the neuter noun rahasya (secret).
    Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

Headwords under र

Part 2 of 5 रमठम् – राधनम्All parts
  1. र – रमक
  2. रमठम् – राधनम्
  3. राधस् – रुदनम्
  4. रुद्ध – रोध्र
  5. रोप – रौही