लावण्यम्lāvaṇyamSaltness.
[लवणस्य भावः ष्यञ्]
- Saltness.
- Beauty, loveliness, charm; तथापि तस्या लावण्यं रेखया किंचिदन्वितम् Ś. 6.13;7.18; (लावण्य is thus defined in Śabdak.: मुक्ताफलेषु छायायास्तरलत्वमिवान्तरा । प्रतिभाति यदङ्गेषु तल्लावण्यमिहोच्यते ॥). Shri Kshitishachandra points out in his Mañjūṣā that the word does not seem to have any connection with लवण (salt). The word रामण्यक (Equivalent to beauty) occurs in the Rāmāyaṇa (वनरामण्यकं यत्र जलरामण्यकं तथा Araṇyakāṇḍa 25.5). 'रलयोरभेद इति न्यायेन सन्निहितयोरनुनासिकयो रेकस्य विषमीकरणप्रक्रियया चाननुनासिकीकरणेन लावण्यमिति निष्पन्न- मिति प्रतिभाति' ।' Amaruśataka gives a verse containing a pun on the word लावण्य (saltness, loveliness): पीता यतः- प्रभृति कामपिपासितेन तस्या मयाधररसः प्रचुरः प्रियायाः । तृष्णा तदा प्रभृति मे द्विगुणत्वमेति लावण्यमस्ति बहु तत्र किमत्र चित्रम् ॥ -Compound
Derived forms and compounds
-
-अर्जितम् the private property of a married woman given to her at her marriage by her father or mother-in-law.
-
-कलित Adjective endowed with beauty.
-
-लक्ष्मीः great beauty.
