स्कन्धskandhaA branch.
Derived forms and compounds
-
-न्धा
- A branch.
- A creeper.
-
-अग्निः, -अनलः the trunk of a tree set on fire, fire made with thick logs.
-
स्कन्धः skandhḥ
- [स्कन्द्यते आरुह्यतेऽसौ सुखेन शाखया वा कर्मणि घञ् पृषोdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied; Compare Uṇ.4.26]
- The shoulder; महर्षभस्कन्ध- मनूनकन्धरम् Ki.14.4.
- The body; सूक्ष्मयोनीनि भूतानि तर्कगम्यानि कानिचित् । पक्ष्मणोऽपि निपातेन येषां स्यात् स्कन्धपर्ययः ॥ Mb.12.15.26.
- The trunk or stem of a tree; तीव्राघातप्रतिहततरुस्कन्धलग्नैकदन्तः Ś.1.32; R.4.57; Me.55.
- A branch or large bough; स्कन्धाधिरूढोज्ज्वलनीलकण्ठान् Śi.4.7.
- A department or branch of human knowledge; Śi.2.28.
- A chapter, section, division (of a book).
- A division or detachment of an army; द्वितीयं प्रेषयामास बलस्कन्धं युधिष्ठिरः Mb.5.196. 9; R.4.3.
- A troop, multitude, group; 'स्कन्धः स्यान्नृपतौ वंशे साम्परायसमूहयोः' इति मेदिनी; Mb.14.45.1.
- The five objects of sense.
- The five forms of mundane consciousness (in Buddhistic Philosophy); सर्वकार्यशरीरेषु मुक्त्वाङ्गस्कन्धपञ्चकम् Śi.2.28.
- War, battle.
- A king.
- An agreement.
- A road, way; Mb.3.
- A wise or learned man.
- A heron.
- Articles used at the coronation of a king.
- A part (अंश); तदवध्यानविस्रस्तपुण्यस्कन्धस्य भूरिदः Bhāg.11.23.1.
-
-आवारः
- an army or a division of it; स्कन्धावारमसौ निवेश्य विषमे सौवेलमूर्ध्नि स्वयम् Mv.6.17; Dūtavākyam 1.
- a royal capital or residence; तत्तु दृष्ट्वा पुरं तच्च स्कन्धावारं च पाण्डवाः Mb.1.185. 6.
- a camp; स्कन्धावारनिवेशः Kau. Atmanepada 1; उपप्लव्यं स गत्वा तु स्कन्धावारं प्रविश्य च Mb.5.8.25.
-
-उपानेय Adjective to be carried on the shoulders. (-यः) a form of peaceoffering in which fruit or grain is presented, as a mark of submission.
-
-घनः cognition; अन्यस्मिन् स्कन्धघने- ऽन्येन स्कन्धघनेन यज्ज्ञानं तत् तत्संततिजेनान्येनोपलभ्यते नातत्सं- ततिजेनान्येन । तस्मात् शून्याः स्कन्धघना इति ŚB. on MS.1.1.5.
-
-चापः a sort of pole or yoke for carrying burdens; Compare शिक्य (Marâthî काव़ड).
-
-जः a tree growing from a principal stem.
-
-तरुः the cocoa-nut-tree.
-
-फलः
- the cocoa-nut tree.
- the Bilva tree.
- the glomerous fig-tree.
-
-बन्धना a sort of fennel.
-
-मल्लकः a heron.
-
-रुहः the (Indian) fig-tree.
-
-वाहः, -वाहकः an ox trained to carry burdens, pack-bullock.
-
-शाखा a principal branch, the forked branch issuing from the upper stem of a tree.
-
-शृङ्गः a buffalo.
-
-स्कन्धः every shoulder.
-
-देशः
- the shoulder; इदमुपहितसूक्ष्मग्रन्थिना स्कन्धदेशे Ś.1.19.
- that part of the elephant's body, where the driver sits.
- the stem of a tree.
-
-परिनिर्वाणम् the annihilation of the elements of being (with Buddhists).
-
-पीठम् the shoulder-blade.
