धूdhū6 P., 1,5,9,1. U. (धुवति, धवति-ते, धूनोति, धूनुते, धुनाति, धुनीते, धूनयति-ते, also धावयति-ते, धूत-धून)
- 6 Parasmaipada, 1,5,9,1. Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada) (धुवति, धवति-ते, धूनोति, धूनुते, धुनाति, धुनीते, धूनयति-ते, also धावयति-ते, धूत-धून)
- To shake, agitate, cause to move or tremble; धुन्वन्ति पक्षपवनैर्न नभो बलाकाः Ṛs.3.12; धुन्वन् कल्पद्रुमकिसलयानि Me.64; Ku.7.49; R.4.67; Bk.5.11;9.7;1.22.
- To shake off, remove, throw off; स्रजमपि शिरस्यन्धः क्षिप्तां धुनोत्यहिशङ्कया Ś.7.24.
- To blow away, destroy,
- To kindle, excite, fan (as fire); वायुना धूयमानो हि वनं दहति पावकः Mb.; पवनधूतः ... अग्निः Ṛs.1.26.
- To treat roughly, hurt, injure; मा न धावीररिं रणे Bk.9.5;15.61.
- To shake off from oneself, free oneself from; (सेवकाः) आरोहन्ति शनैः पश्चाद् धुन्वन्तमपि पार्थिवम् Pt.1.36.
- To strive against, resist, oppose. (The following stanza from Kavirahasya illustrates the root in its different conjugations: धूनोति चम्पकवनानि धुनोत्यशोकं चूतं धुनाति धुवति स्फुटितातिमुक्तं । वायुर्विधूनयति चम्पकपुष्परेणून् यत्कानने धवति चन्दनमञ्जरीश्च ॥)
Derived forms and compounds
-
धूः dhūḥ, Feminine Shaking, trembling, agitating.
Source: ApteApte entry