अजajaN. of the 25th asterism. पूर्वाभाद्रपदा.
Derived forms and compounds
-
-देवता
- Name of the 25th asterism. पूर्वाभाद्रपदा.
- fire, the presiding deity of goats (रौद्री धेनुर्विनिर्दिष्टा छाग आग्नेय उच्यते).
-
-नामकः अजः नाम यस्य सः कप् a mineral substance.
-
-नाशनः A wolf.
-
-पतिः
- the best of goats.
- Name of Mars; lord of the sign Aries.
-
-पथः Equivalent to अजवीथिः quod vide, which see
-
-पदः, -पाद् -दः Name of a Rudra; See अजैकपाद above.
-
-बन्धुः अजस्य बन्धुरिव मूर्खत्वात् a fool (silly like the goat).
-
-भक्षः अजैर्भक्ष्यते असौ भक्ष्-कर्मणि घञ् Name of the वर्वरी plant (तिळवण the leaves of which are very dear to goats).
-
-मायु Adjective Vedic bleating like a goat (a frog) गोमायुरेक अजमायुरेकः Rv.7. 13.6,1.
-
-मारः
- [अजं मारयति विक्रयार्थं; मृ-णिच्-अण्]
- a butcher.
- Name of a country (the modern Ajmeer, which, it is supposed, formerly abounded in butchers).
- Name of a tribe (गण).
-
-मीढः
- अजो मीढो यज्ञे सिक्तो यत्र ब.
- one of the three divisions of the southern path comprehending the three asterisms मूल, पूर्वाषाढा and उत्तराषाढा; a sort of heavenly passage (गगनसेतु, यमनाला); पितृयानोऽ- जवीथ्याश्च यदगस्त्यस्य चान्तरम् Y.3.184.
- goat's path.
-
-शृङ्गी
- अजस्य मेषस्य शृङ्गमिव फलं यस्याः सा Name of a plant, विषाणी or Odina Wodier, highly medicinal, (Marâthî मेंढशिंगी), See मेषशृङ्गी.
- Name of the place called Ajmeer.
- Name of the eldest son of Hasti, born in the family of Puru, son of Yayāti.
- Name of a son of सुहोत्र and author of some Vedic hyms like Rv.4.43.
- surname of Yudhisṭhira.
-
-मुख Adjective goat-faced. (खः) Name of a Prajāpati (Dakṣa). When Dakṣa reviled Śiva at his sacrificial session, Vīrabhadra pulled out his face, and afterwards at the request of Śiva himself he put up a goat's face in place of the original human one. (-खी) Name of a Rākṣasī kept to watch over Sītā in the Aśoka garden at Laṅkā.
-
-मोदा, -मोदिका [अजस्य मोद इव मोदो गन्धो यस्याः, अजं मोदयतीति वा] Name of a very useful medicinal plant, Common Carroway; the species called Apium Involucratum or Ligusticum Ajowan (Marâthî ओंवा). अजमोदां च बाह्लीकं जीरकं लोध्रकं तथा । PlusŚiva. B.3.18-लम्बनम् अज इव लम्ब्यते गृह्यते कृष्णवर्णत्वात् कर्मणि ल्युट् antimony. (Marâthî सुरमा).
-
-लोमन्, -लोमी -मा अजस्य लोमेव लोममञ्जरी यस्य-स्याः वा cowage, Carpopogon Pruriens (Marâthî कुहिली).
-
-वस्तिः अजस्य वस्तिरिव वस्ति- र्यस्य Name of a sage, or of a tribe sprung from him.
-
-वीथिः -थी Feminine अजेन ब्रह्मणा निर्मिता वीथिः शाक त.
-
अज aja, Adjective [न जायते; जन्-ड. न. त.] Unborn, existing from all eternity; यो मामजमनादिं च वेत्ति लोकमहेश्वरम् Bg.1. 3; अजस्य गृह्णतो जन्म R.1.24.
-
-जः
- The 'unborn', epithet of the Almighty Being; न हि जातो न जायेऽहं न जनिष्ये कदाचन । क्षेत्रज्ञः सर्वभूतानां तस्मादहमजः स्मृतः ॥ Mb.; also a Name of Viṣṇu, Śiva or Brahmā.
- The (individual) soul (जीवः) अजो नित्यः शाश्वतोऽयं पुराणो न हन्यते हन्यमाने शरीरे Bg.2.2.
- A ram, he-goat (अजेन ब्रह्मणा दक्षयज्ञभङ्गसमये मेषरूपग्रहणेन पलायमानत्वात् अजाधिष्ठितरूपवत्त्वात् मेषस्य उपचारात् अजत्वम् Tv.]
- The sign Aries.
- A sort of corn or grain; अजैर्यष्टव्यं तत्राजा व्रीहयः Pt.3.
- Mover, leader (Vedic), said of Indra, Maruts, etc.; a drove.
- Name of a mineral substance (माक्षिकधातु).
- Name of the Moon or Kāmadeva (आत् विष्णोर्जायते इति; Compare चन्द्रमा मनसो जातः).
- A vehicle of the sun.
- Name of the father of Daśaratha and grand-father of Rāma; so called because he was born on the Brāhma Muhūrta.
- Name of a Ṛiṣi. Compare अजो हरौ हरे कामे विधौ छागे रघोः सुते । Nm.
-
-अदः [अजम् अत्तीति; अद्-कर्मण्यण् ParasmaipadaIII.2.9.] Name of the ancestor of a warrior tribe, ParasmaipadaIV.1.171.
-
-अदनी [अजैः तृप्त्या अन्यैः दुःखस्पर्शत्वेऽपि अद्यते; अद् कर्मणि ल्युट्] a kind of prickly nightshade, दुरालभा (Marâthî धमासा).
-
-अन्त्री अजस्य अन्त्रमिव अन्त्रं तदाकारवती मञ्जरी यस्याः Name of a potherb Convolvulus Argenteus, नीलबुह्ना. (Marâthî शंखवेल ?)-अविकम् अजाश्चावयश्च तेषां समाहारः द्वन्द्व goats and sheep; small cattle; अजाविके तु संरुद्धे Ms.8.235. खरोष्ट्र- महिषीश्चैव यच्च किञ्चिदजाविकम् Mb.1.113.35.
-
-अश्वम् goats and horses. (-श्वः) the Sun or Pūṣan, who has goats for the horses.
-
-एकपाद् -दः अजस्य छागस्य एकः पाद इव पादो यस्य Name of one of the 11 Rudras, or of the asterism पूर्वाभाद्रपदा presided over by that deity.
-
-एडकम् अजाश्च एडकाश्च तेषां समाहारः goats and rams.
-
-कर्णः -कर्णकः अजस्य कर्णं इव पर्णं यस्य-स्वार्थे कन् Name of the plant असनवृक्ष Terminalia Alata Tomentosa; of another tree साल Shorea Robusta.
-
-गन्धा अजस्य गन्ध इव गन्धो यस्याः सा the shrubby basil, वनयामानी.
-
-गन्धिका a kind of वर्वरीशाक (Marâthî तिलवणी, कानफोडी).
-
-गन्धिनी Equivalent to अजशृङ्गी quod vide, which see
-
-गरः अजं छागं गिरति भक्षयति; गॄ-अच् a huge serpent (boa-constrictor) who is said to swallow goats. (-री) Name of a plant.
-
-गल See अजागल below.
-
-गल्लिका अजस्य गल्ल इव an infantile disease (Mentagra).
-
-जीवः, -जीविकः [अजैस्तच्चारणेन जीवति; अजा एव जीविका यस्य वा] a goat-herd; so -denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedपः, -denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedपालः.
-
-दण्डी अजस्य ब्रह्मणो दण्डो यस्याः सा ब्रह्मदण्डी a kind of plant (ब्रह्मणो यज्ञार्थदण्डस्य तदीयकाष्ठेन करणात् तथात्वम्).
In the Gita·2·20·4·6·2·21·7·25·10·3·10·12
अजो नित्यः शाश्वतोऽयं पुराणो
- अजःajaḥnominative singular of the masculine form of the compound adjective aja (unborn)
- अजम्ajamaccusative singular of the masculine form of the compound adjective aja (unborn) at times used as a noun to designate Brahman
