अत्ययatyayaअत्ययिक [atyayika], अत्ययिक &c. See under अती.
अत्ययिक atyayika, अत्ययिक etc. See under अती.
Derived forms and compounds
-
अत्ययः atyayḥ
- इ-अच्
- (a) passing away, lapse; कालdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied आधिश्चोपनिधिश्चोभौ न कालात्ययमर्हतः Ms.8.145. (b) End, conclusion, termination, absence, disappearance; तपात्यये Ku.4.44.5.23; शिशिरात्ययस्य पुष्पोच्चयः 3.61; आतपdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied R.1.52.
- Complete disappearance, death, destruction, passing away, perishing; पितुरत्ययात् Dk.64.
- Danger, risk, harm, injury, evil; जीवितात्ययमापन्नः Ms. 1.14 the life being in danger or jeopardy; प्राणानामेव चात्यये 5.27; प्राणात्यये च संप्राप्ते Y.1.179, Ms.6.68,8:69; पुत्रदारात्ययं प्राप्तः 1.99 (Kull. क्षुदवसन्नपुत्रकलत्रः).
- Suffering, misery, difficulty, distress.
- Guilt, fault, offence, transgression; क्षत्रियस्यात्यये दण्डो भागाद्दशगुणो भवेत Ms.8.243; दाप्योऽष्टगुणमत्ययं 8.4 should be made to pay as a fine for his offence.
- Attack, assault साहसस्तेयपारुष्यगोऽभिशापात्यये Y.2.12.
- Overcoming, mastering mentally, comprehending; बुद्धिश्च ते लोकैरपि दुरत्यया Rām.
- Overstepping; क्षुरस्य धारा निशिता दुरत्यया Kena. Up.
- A class kind. Compare अशुभे चापदि स्मृतः । अत्ययोऽ तिक्रमे कृच्छ्रे दोषे दण्डविनाशयोः । Nm.
