श्रीमद्भगवद्गीताBhagavad Gītā · in the light of Sri Aurobindo, home
Sign in
ApteAll dictionariesSanskrit dictionaryDhātuPāṇiniConjugationDeclensionInflected formsParts of speechWord frequencyTree diagramAnalyzerRootsQuarter-verse indexMemorable linesNames

कोशःDictionaries

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary. Look up any word of the Gita in Devanagari, IAST or Harvard-Kyoto, or browse the headwords letter by letter.

Entry अध्यक्ष

  1. अध्यक्षadhyakṣaa.Perceptible to the senses, visible; यैरध्यक्षैरथ निजसखं नीरदं स्मारयद्भिः Bv.4.17.

    [अधिगतः अक्षं इन्द्रियं व्यवहारं वा]

    1. Perceptible to the senses, visible; यैरध्यक्षैरथ निजसखं नीरदं स्मारयद्भिः Bv.4.17.
    2. One who exercises supervision, presiding over. Compare प्रत्यक्षेऽधिकृतेऽध्यक्षः । Nm.

    Derived forms and compounds

    • -क्षः

      1. A superintendent, president, head, lord, master, controller, ruler. ततो राज्ञः कलत्राणि भ्रातॄणां चास्य सर्वतः । वाहनेषु समारोप्य अध्यक्षाः प्राद्रवन्भ- यात् ॥ Mb.9.29.94. मयाऽध्यक्षेण प्रकृतिः सूयते सचराचरम् Bg.9.1; यदध्यक्षेण जगतां वयमारोपितास्त्वया Ku.6.17; इत्यध्यक्षप्रचारो द्वितीयमधिकरणम् । Kau. Atmanepada 2 Often times in comp.; गजdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied, सेनाdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied, ग्रामdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied, द्वारdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied.
      2. An eye-witness (Vedic)
      3. Name of a plant (क्षीरिका) Mimusops Kauki. (Marâthî दुधी).

    In the Gita9·10

    मयाध्यक्षेण प्रकृतिः सूयते सचराचरम् ।

    mayādhyakṣeṇa prakṛtiḥ sūyate sacarācaram, — I am the presiding control of my own action of Nature, (not a spirit born in her, but) the creative spirit who causes her to produce all that appears… 9·10
    • अध्यक्षेणadhyakṣeṇainstrumental singular of the masculine noun adhyakṣa (the presiding control, the supervisor)
    Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

Headwords under अ

Part 10 of 52 अधिराज्यम् – अध्युष्टAll parts
  1. अ – अक्तु
  2. अक्त्रम् – अग्नायी
  3. अग्नि – अचित्वस्
  4. अचिन्तित – अञ्जलिका
  5. अञ्जस् – अतिचमू
  6. अतिचर् – अतिरोग
  7. अतिलङ्घनम् – अत्याचार
  8. अत्यादित्य – अद्रव्यम्
  9. अद्रि – अधिराज्
  10. अधिराज्यम् – अध्युष्ट
  11. अध्युष्ट्र – अनमितंपच
  12. अनमित्र – अनानुपूर्व्यम्
  13. अनानुभूति – अनिर्देश
  14. अनिर्देश्य – अनुगामुक
  15. अनुगिरम् – अनुनिर्देश
  16. अनुनिर्वाप – अनुब्राह्मणम्
  17. अनुब्राह्मणिन् – अनुवाक
  18. अनुवाक्या – अनुसाम
  19. अनुसामन्त – अन्तरेण
  20. अन्तर्गत – अन्वारभ्
  21. अन्वारभ्य – अपतानक
  22. अपतानकिन् – अपरिक्रम
  23. अपरिक्लेश – अपसर
  24. अपसरणम् – अपाष्टि
  25. अपाष्ठ – अप्रकृति
  26. अप्रकृष्ट – अप्राप्त
  27. अप्राप्ति – अभिक्रमणम्
  28. अभिक्रान्तिन् – अभिनन्द्
  29. अभिनन्द – अभिमाद्यत्क
  30. अभिमान – अभिव्याप्
  31. अभिव्यापक – अभिसायम्
  32. अभिसार – अभ्यर्थनम्
  33. अभ्यर्थनीय – अभ्युपगम्
  34. अभ्युपगम – अमिनत्
  35. अमिलातकम् – अयशस्
  36. अयशस्य – अरातीयु
  37. अरातीवन् – अर्थत
  38. अर्थना – अलाञ्छन
  39. अलाण्डु – अवक्रुष्ट
  40. अवक्रोश – अवज्ञा
  41. अवज्ञात – अवनामिन्
  42. अवनाय – अवरुग्ण
  43. अवरुदित – अवष्वन्
  44. अवष्वाण – अवाच्
  45. अवाचीन – अविनाश
  46. अविनिगम – अवेक्षमाण
  47. अवेक्षा – अशारीरिक
  48. अशाश्वत – अश्विनी
  49. अश्विमत् – असक्त
  50. असक्ति – असुष्वि
  51. असुसू – अस्वतन्त्र
  52. अस्वत्वम् – अह्वला