Apte Dictionary

1. अर्कarkaN. of a plant commonly called हुड्हुडिया.

   Derived forms and compounds

   • -कान्ता

     1. Name of a plant commonly called हुड्हुडिया.
     2. sun's wife.
     3. sun's shadow.

   • -कुण्डतीर्थम् Name of a Tīrtha; Skanda Parasmaipada

   • -उपलः

     1. the sun-stone, heliotrope, girasol.
     2. a sort of crystal or ruby.

   • -आह्वः the swallow wort.

   • -इन्दुसंगमः the time of conjunction of the sun and moon (दर्श or अमावास्या).

   • -कान्तः

     1. A class of eleven storeyed buildings; Māna.29.25-34. बन्धुः, बान्धवः Name of Buddha Śākyamuni, meaning सूर्यवंश्यः, Compare शुद्धोदनो नाम नृपोऽर्कबन्धुः Bu. Ch.9.9.
     2. a lotus (the sun-lotus).

   • -वल्लभः

     1. Name of a plant (बन्धूक; Marâthî दुपारी).
     2. a lotus.

   • -विवाहः marriage with the arka plant (enjoined to be performed before a man marries athird wife, who thus becomes his fourth); चतुर्थादिविवाहार्थं तृतीयोऽर्कं समुद्वहेत् Kāśyapa.

   • -वेधः Name of a tree (तालीशपत्र).

   • -भम्

     1. an asterism influenced by the sun.
     2. the sign Leo. उत्तराफल्गुनीनक्षत्र.

   • -भक्ता Equivalent to denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedकान्ता quod vide, which see

   • -मण्डलम् disc of the sun.

   • -मूलः, -ला Equivalent to denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedपत्रा; विलिखति वसुधामर्कमूलस्य हेतोः Bh.2.1.

   • -रेतोजः Revanta, the son of Sūrya.

   • -लपणम् Saltpetre.

   • -वर्षः a solar year.

   • अर्क arka, Adjective

     1. अर्च्-घञ्-कुत्वम् Uṇ.3.4.. Fit to be worshipped (अर्चनीय). र्कः A ray of light, a flash of lightning (Vedic).
     2. The sun; आविष्कृतारुणपुरःसर एकतोऽर्कः Ś.4.2.
     3. Fire. य एवमेतदर्कस्यार्कत्वं वेद Bṛi. Up. 1.2.1.
     4. A crystal; पुष्पार्ककेतकाभाश्च Rām.2.94.6.
     5. Copper.
     6. Sunday.
     7. Membrum virile. एवा ते शेपः सहसायमर्कोऽङ्गेनाङ्गं संसमकं कृणोतु Av.6.72.1.
     8. Name of the sun-plant, Calatropis Gigantea (Marâthî रुई), a small tree with medicinal sap and rind; अर्कस्योपरि शिथिलं च्युतमिव नवमल्लिकाकुसुमम् Ś.2.9; यमाश्रित्य न विश्रामं क्षुधार्ता यान्ति सेवकाः । सोऽर्कवन्नृपतिस्त्याज्यः सदापुष्पफलोऽपि सन् Pt.1.51. अर्के चेन्मधु विन्देत ŚB. on MS.
     9. Name of Indra.
     10. A sort of religious ceremony.
     11. Praise, hymn; praising, extolling, song of praise.
     12. A singer (Vedic in these two senses).
     13. A learned man.
     14. An elder brother.
     15. Food (अर्कम् also).
     16. Name of Viṣṇu.
     17. A kind of decoction.
     18. The seventh day of a month.
     19. The उत्तरा- फल्गुनी asterism.
     20. The number 12.
     21. The sunstone (सूर्यकान्त); मसारगल्वर्कमयैर्विभङ्गैर्विभूषितं हेमनिबद्धचक्रम् Mb.12.46.33. Compare अर्कोऽर्कपर्णे स्फटिके ताम्रे सूर्ये दिवस्पतौ । ज्येष्ठभ्रातरि शुक्लेऽर्कपादपे च पुमान् भवेत् ॥ Nm.

   • -अंशः, -कला a digit or 12th part of the sun's disc.

   • -अश्मन्

     1. Masculine
     2. finding of rays.
     3. poetical inspiration; finding out hymns; रपत् कविरिन्द्रार्कसातौ Rv.1. 174.7.

   • -सोदरः 'brother of the sun', an epithet of Airāvata.

   • -हिता Equivalent to denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedकान्ता quod vide, which see

   • -क्षेत्रम्

     1. the field of the sun; the sign Leo, presided over by the sun.
     2. Name of a holy place in Orissa.

   • -ग्रहः The eclipse of the sun; Bṛi. S.

   • -ग्रीवः Name of the Sāman.

   • -चन्दनः a kind of red sandal (रक्तचन्दन).

   • -चिकित्सा Arka's work on medical science.

   • -जः epithet of Karṇa, Yama, Sugrīva. (-जौ) the two Aśvins regarded as the physicians of Heaven.

   • -तनयः 'a son of the sun', an epithet of Karṇa, Yama, Manu Vaivasvata, Manu Sāvarṇi and Saturn; see अरुणात्मज. (-या) Name of the rivers Yamunā and Tāpti.

   • -त्विष् Feminine light of the sun.

   • -दिनम्, -वासरः Sunday.

   • -दुग्धम् milky sap or exudation of Arka.

   • -नन्दनः, -पुत्रः, -सुतः, -सूनुः Name of Saturn, Karṇa or Yama.

   • -नयन Adjective one whose eyes are difficult to be gazed at. (-नः) an epithet of Virat Puruṣa.

   • -नामन् Masculine the red arka tree.

   • -पत्रः, -पर्णः Name of the plant अर्क. (-त्रा) a kind of birthwort (सुनन्दा, अर्कमूला) with wedge-shaped leaves. (-त्रम्, -र्णम्) the leaf of the अर्क plant.

   • -पादपः Name of a plant (निम्ब); another tree (आकन्द).

   • -पुष्पम् a flower of arka-पुष्पाद्यम् Name of a Sāman. (-ष्पी), -पुष्पिका Name of a plant (कुटुम्बिनी) -पुष्पोत्तरम् Name of a Sāman.

   • -प्रकाश Adjective Bright like the sun; Mb.

   • -प्रिया

     1. Name of a plant (जव). व्रतः, तम् a vow performed on माघशुक्लसप्तमी.
     2. the law or manner of the sun; when a king exacts taxes from his subjects only to add to their material comforts and happiness, just as the sun draws up water during 8 months of the year, only to give it back increased a thousandfold, he is said to follow अर्कव्रत, अष्टौ मासान् यथादित्यस्तोयं हरति रश्मिभिः । तथा हरेत्करं राष्ट्रान्नित्यमर्कव्रतं हि तत् ॥ Ms.9.35; Compare R.1.18 (the point of comparison may also be the imperceptible way in which the sun absorbs water, see Pt.1.221).

   • -शोकः Vedic brilliancy of rays.

   • -सातिः Feminine

   Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

• अरातीवन्
• अराद्धि
• अराधस्
• अराम
• अराय
• अराल
• अरावन्
• अराष्ट्रम्
• अरि
• अरिंदम
• अरिक्त
• अरिक्थभाज्
• अरिणिन्
• अरितृ
• अरित्र
• अरिन्
• अरिप्र
• अरिफित
• अरिषण्य
• अरिषण्यत्
• अरिषम्
• अरिष्ट
• अरिष्टक
• अरिष्टि
• अरिष्यत्
• अरीळ्ह
• अरु
• अरुंतुद
• अरुंषिका
• अरुग्ण
• अरुच
• अरुचि
• अरुचिर
• अरुज्
• अरुज
• अरुण
• अरुणित
• अरुणिमन्
• अरुत
• अरुद्ध
• अरुध्क
• अरुन्धती
• अरुष्
• अरुष
• अरुस्
• अरुसिका
• अरुहा
• अरूक्ष
• अरूक्षित
• अरूप
• अरूपक
• अरूपता
• अरूपिन्
• अरूष
• अरे
• अरेणु
• अरेपस्
• अरेरे
• अरोक
• अरोग
• अरोगण
• अरोगत्वम्
• अरोगिन्
• अरोचक
• अरोचकिन्
• अरोचमान
• अरोचिष्णु
• अरोष
• अरौद्र
• अर्क्
• अर्क
• अर्कवत्
• अर्किन्
• अर्कीय
• अर्गड
• अर्गल
• अर्गलिका
• अर्गलित
• अर्गलीय
• अर्घ्
• अर्घ
• अर्घटम्
• अर्घीश
• अर्घ्य
• अर्च्
• अर्च
• अर्चक
• अर्चत्रि
• अर्चत्र्य
• अर्चन
• अर्चनानस्
• अर्चनीय
• अर्चयितव्य
• अर्चा
• अर्चि
• अर्चित
• अर्चितिन्
• अर्चिन्
• अर्चिमत्
• अर्चिष्मत्
• अर्चिस्
• अर्ज्
• अर्जक
• अर्जनम्
• अर्जित
• अर्जुन
• अर्जुनक
• अर्जुनस
• अर्ण
• अर्णव
• अर्णस्
• अर्णस्वत्
• अर्तगल
• अर्तन
• अर्ति
• अर्तिका
• अर्तुक
• अर्थ्
• अर्थ
• अर्थत