असिasiA sword
[अस्यते क्षिप्यते; अस्-इन् Uṇ.4.139]
- A sword
- A knife used for killing animals.
- अस्यति सेवनेन पापानि Name of a river to the south of Benares.
- Breath (श्वास).
Derived forms and compounds
-
-सि Indeclinable The 2nd Person Singular of the present of अस् to be, used as an indeclinable in the sense of 'त्वम्' thou; as in कृतवानसि विप्रियं न मे Ku.4.7 (where however असि may be taken as a verb).
-
-असि Indeclinable sword against sword.
-
-गण्डः a small pillow for the cheeks; (असिः क्षिप्तो गण्डो यत्र Tv.).
-
-चार्य exercise or practice of arms; Mb.1.
-
-जीविन् Adjective one who earns his livelihood by means of swords, a soldier fighting for wages.
-
-दंष्ट्रः दंष्ट्रकः the marine monster makara or crocodile (painted on the banner of Kāmadeva).
-
-दन्तः a crocodile.
-
-धारा the edge of a sword; सुरगज इवं दन्तैर्भग्नदैत्यासिधारैः R.1.86,41.
-
-धाराव्रतम्
- असिधारायां स्थितिरिव दुष्करं व्रतम्
- (त्रः) the sugar-cane.
- a kind of tree which grows in the lower world. (Marâthî त्रिधारी निवडुंग.)
- a hell paved with swords.
- (त्रम्) the blade of a sword.
- a sheath, a scabbard. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedवनम् a hell where the trees have leaves as sharp as swords. असिपत्रवनं चैव निशितं क्षुरसंवृतम् (ददर्श) Mb.18.2. 23; असिपत्रवनं चैव लोहदारकमेव च । Ms.4.9;
- (according to some) the vow of standing on the edge of a sword; (according to others) the vow of keeping constant company with a young wife and yet steadily resisting the temptation of sexual intercourse with her; यत्रैकशयनस्थापि प्रमदा नोपभुज्यते । असिधाराव्रतं नाम वदन्ति मुनिपुंगवाः ॥ or शयने मध्ये खड्गं विधाय स्त्रीपुंसौ यत्र ब्रह्मचर्येण स्वपतस्तत्; or युवा युवत्या सार्धं यन्मुग्धभर्तृवदाचरेत् । अन्तर्निवृत्तसङ्गः स्यादसिधाराव्रतं हि तत् Yādava.
- (hence Figurative) any hopelssly difficult task; सतां केनोद्दिष्टं विषममसिधाराव्रतमिदम् Bh.2.28,64; असिधारा- व्रतमिदं यदरिणा सह संवासः Pt.3.
-
-धावः, -धावकः an armourer, furbisher. वाद्यविद्याविदग्धाश्च लुब्धकाश्चासिधावकाः । Śiva. B.31.21.
-
-धेनुः, -धेनुका [असिर्धेनुरिव यस्याः वा कप् or असेर्धेनुका (धेनुशब्देन स्त्रीवाचकत्वं संदृश्यते)] a knife; Vikr.4.69; Compare स्याच्छस्त्री चासिपुत्री च च्छुरिका चासिधेनुका । Ak.2.8.92.
-
-पत्र Adjective having sword-shaped leaves; जातं तमात्मन्यसिपत्रवृक्षम् R.14.48.
-
-पत्रकः
- a sugar-cane.
- white दर्भ grass, Bhāg.5.26.7.
-
-पथः, -थम् the course of the breath.
-
-पुच्छः, -पुच्छकः the Gangetic porpoise; see शिशुमार.
-
-पुत्रिका, -पुत्री a knife (असेः पुत्रीव).
-
-मेदः असिरिव तीक्ष्णो मेदो निर्यासो यस्य the fetid Khadira. (विट्खदिर; Marâthî शेण्याखैर).
-
-लता the blade of a sword; ददृशुरुल्लसितासिलतासिताः Śi.6.51.
-
-हत्य Adjective to be killed with a sword. (-त्यम्) fighting with knives or swords.
-
-हस्तः killing by right hand sword; (असिहस्तो दक्षिणबाहुविभ्रान्तच्छेदः । इति नीलकण़्ठटीका); असिहस्तापहस्ताभ्यां तेषां गात्राण्यकृन्तत Mb.6.9.45.
-
-हेतिः असिर्हेतिः साधनमस्य a swordsman.
In the Gita·4·3·4·36·8·2·10·17·11·38·11·40·11·42·11·43·11·52·11·53·+5
भक्तोऽसि मे सखा चेति रहस्यं ह्येतदुत्तमम् ॥
- असिasipresent 2nd person singular of the verbal root as (to be).
