Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary. Look up any word of the Gita in Devanagari, IAST or Harvard-Kyoto, or browse the headwords letter by letter.

Entry आवृत्ति

आवृत्तिāvṛttif.Turning towards; return, coming back; तपोवनावृत्तिपथम् R.2.18; यत्र काले त्वनावृत्तिमावृत्तिं चैव योगिनः…
1. Turning towards; return, coming back; तपोवनावृत्तिपथम् R.2.18; यत्र काले त्वनावृत्तिमावृत्तिं चैव योगिनः Bg.8.23.
2. Reversion, retreat, flight.
3. Revolving, whirling, going round; रटति कृतावृत्तिखट्वाङ्घण्टा Māl.5.4.
4. Recurrence to the same point or place (of the sun); उदगावृत्तिपथेन नारदः R.8.33.
5. Repetition of birth and death, worldly existence; अनावृत्तिभयम् Ku.6.77.
6. Repetition in general, an edition (modern use); सप्तमीयमङ्कनावृत्तिः seventh edition.
7. Repeated reading, study; आवृत्तिः सर्वशास्त्राणां बोधादपि गरीयसि Udb. Compare also तस्मादावृत्तिः स्तरणमन्त्रस्य । ŚB. on MS. 12.1.42.
8. Use, employment, application.
9. Turn of a way, course or direction.
10. Occurrence.
Derived forms and compounds
- -दीपकम् a rhetorical figure; त्रिविधं दीपकावृत्तौ भवेदावृत्तिदीपकम् । (पदस्यार्थस्योभयोर्वा आवृत्तिः). क्रमेणोदाहरणम्: वर्षत्यम्बुदमालेयं वर्षत्येषा च शर्वरी ॥ उन्मीलन्ति कदम्बानि स्फुटन्ति कुटजोद्गमाः । माद्यन्ति चातकास्तृप्ता माद्यन्ति च शिखाबलाः ॥ Kuval.
In the Gita8·23

यत्र काले त्वनावृत्तिमावृत्तिं चैव योगिनः ।

yatra kāle tvanāvṛttimāvṛttiṁ caiva yoginaḥ, — That time wherein departing Yogins do not return, and also that wherein departing they return, that time shall I declare to thee, O foremost of the… 8·23
- आवृत्तिम्āvṛttimaccusative singular of the feminine noun āvṛtti (the state of return).
Source: ApteSearch all dictionaries Analyse the word

Browse by letter

Headwords under आ

Part 12 of 14 आविक – आश्मAll parts