श्रीमद्भगवद्गीताBhagavad Gītā · in the light of Sri Aurobindo, home
Sign in
ApteAll dictionariesSanskrit dictionaryDhātuPāṇiniConjugationDeclensionInflected formsParts of speechWord frequencyTree diagramAnalyzerRootsQuarter-verse indexMemorable linesNames

कोशःDictionaries

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary. Look up any word of the Gita in Devanagari, IAST or Harvard-Kyoto, or browse the headwords letter by letter.

Entry कपिल

  1. कपिलkapilaa.Tawny, reddish; वाताय कपिला विद्युत् Mbh. on P.II.3.13.

    [कपि-लच्]

    1. Tawny, reddish; वाताय कपिला विद्युत् Mbh. on ParasmaipadaII.3.13.
    2. Having tawny hairs; नोद्वेहेत्कपिलां कन्याम् Ms.3.8. (Kull. Equivalent to कपिलकेशा).

    Derived forms and compounds

    • -लः

      1. Name of a great sage. [He reduced to ashes 6 sons of Sagara, who while searching for the sacrificial horse of their father taken away by Indra, fell in with him and accused him of having stolen it (see Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)1.23.). He is also said to have been the founder of the Sāṅkhya system of philosophy.] ऋषि प्रसूतं कपिलं यस्तमग्रे ज्ञानैर्बिभर्ति Śāṅk Bhāṣ. on Bād. Sūtras 2.1; सिद्धानां कपिलो मुनिः Bg.1.26.
      2. A dog.
      3. Benzoin.
      4. Incense.
      5. A form or fire.
      6. The tawny colour.
      7. Impure benzoin.
      8. Name of the sun.
      9. Name of a country.
      10. One of the incarnation of Viṣṇu.

    • -ला

      1. A brown cow; कपिला चेत्तारयति भूयश्चासप्तमं कुलम् Y.1.25.
      2. A kind of perfume.
      3. A kind of timber.
      4. The common leech.
      5. Name of the female elephant of the south east.

    • -अक्षी a kind of deer.

    • -अञ्जनः Name of Śiva.

    • -अश्वः an epithet of Indra.

    • -आचार्यः Viṣṇu.

    • -द्युतिः the sun.

    • -द्राक्षा A vine with brown grapes.

    • -द्रुमः A kind of perfume.

    • -धारा

      1. Name of the Ganges.
      2. A holy place.

    • -वस्तु Name of the town in which Buddha was born. (कपिला) षष्ठी The sixth day in the dark half of भाद्रपद.

    • -संहिता Name of an Upa-purāṇa.

    • -स्मृतिः Feminine Sāṅkhya Sūtras of Kapila.

    In the Gita10·26

    गन्धर्वाणां चित्ररथः सिद्धानां कपिलो मुनिः ॥

    gandharvāṇāṁ citrarathaḥ siddhānāṁ kapilo muniḥ. — I am the Ashwattha among all plants and trees; and I am Narada among the divine sages, Chitraratha among the Gandharvas, the Muni Kapila among the… 10·26
    • कपिलःkapilaḥnominative singular of the masculine noun kapila (Kapila, the founder of Sankhya philosophy).
    Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

Headwords under क

Part 4 of 20 कप् – करीषAll parts
  1. क् – कटकटा
  2. कटकटापयति – कण्डुर
  3. कण्डूति – कन्युषम्
  4. कप् – करीष
  5. करीषंकषा – कलटम्
  6. कलत – कषि
  7. कषिका – कानिष्ठिकम्
  8. कानिष्ठिनेय – कार्कीक
  9. कार्ण – कासार
  10. कासिका – कुंश्
  11. कुक् – कुण्डिनम्
  12. कुण्डिना – कुलंभर
  13. कुलक – कूचिका
  14. कूज् – कृषाण
  15. कृषि – कोट
  16. कोटक – कौर्प्य
  17. कौर्म – क्रोडीकृ
  18. क्रोडीमुख – क्षर्
  19. क्षर – क्षोड
  20. क्षोणि – क्ष्वेल्