Apte Dictionary

1. छायाchāyāतरुः, द्रुमः a large umbrageous tree; स्निग्धच्छायातरुषु वसतिं रामगिर्याश्रमेषु Me.1; Ś.4.11.

   1. तरुः, द्रुमः a large umbrageous tree; स्निग्धच्छायातरुषु वसतिं रामगिर्याश्रमेषु Me.1; Ś.4.11.
   2. The Nameru tree; छायावृक्षो नमेरौ स्यात् । Nm.

   Derived forms and compounds

   • -द्वितीय Adjective 'accompanied only by one's shadow', alone.

   • -पथः the galaxy, the atmosphere; R.13.2.

   • -भृत Masculine the moon. (-नम्) a measure of shadow.

   • -मित्रम् a parasol.

   • -मृगधरः the moon.

   • -यन्त्रम् a sun-dial; छायाम्बुयन्त्रसंविदिते Bṛi. S.2.3.

   • छाया chāyā

     1. छो-ण Uṇ.4.19
     2. Shade, shadow (changed at the end of Tat purusha comp. into छायम् when बाहुल्य or thickness of shade is meant; Exempli gratia, for example इक्षुच्छायनिषादिन्यः R.4.2; so 7.4;12.5; Mu.4.21); छायामधः सानुगतां निषेव्य Ku.1.5;6.46; अनुभवति हि मूर्ध्ना पादपस्तीव्रमुष्णं शमयति परितापं छायया संश्रितानाम् Ś.5.7; R.1.75;2.6;3.7; Me.67.
     3. A reflected image, a reflection; छाया न मूर्छति मलोपहतप्रसादे शुद्धे तु दर्पणतले सुलभावकाशा Ś.7.32.
     4. Resemblance, likeness; क्षित्यादीनामिहार्थानां छाया न कतमापि हि Bhāg.7.15.59.
     5. A shadowy fancy, hallucination; असता छाययोक्ताय सदाभासाय ते नमः Bhāg.8.3.14.
     6. Blending of colours.
     7. Lustre, light; भ्रष्टश्च स्वरयोगो मे छाया चापगता मन Rām.2.69.2. छायामण्डललक्ष्येण R.4.5; रत्न- च्छायाव्यतिकरः Me.15,35.
     8. Colour; Māl.6.5.
     9. Colour of the face, complexion; केवलं लावण्यमयी छाया त्वां न मुञ्चति Ś.3; मेघैरन्तरितः प्रिये तव मुखच्छायानुकारी शशी S. D.; Pt.5.88.
     10. Beauty क्षामच्छायं भवनम् Me.8,14.
     11. Protection.
     12. A row, line.
     13. Darkness; (metaphorically) Avidyā; छायातपौ यत्र न गृध्रपक्षौ Bhāg.8.5.27.
     14. A bribe.
     15. Name of Durgā.
     16. The shadow of gnomon as indicating the sun's position.
     17. The Sun.
     18. Nightmare.
     19. Name of a wife of the sun (she was but a shadow or likeness of संज्ञा, the wife of the sun; consequently when संज्ञा went to her father's house without the knowledge of her husband, she put छाया in her own place. छाया bore to the sun three children: two sons Sāvarṇi and Śani, and one daughter Tapanī).
     20. A Sanskrit version of a Prākṛit text.
     21. The Ganges; Latin D. B.
     22. Method; Latin D. B.
     23. A servant's chit; Latin D. B.

   • -यः One who grants shade.

   • -अङ्कः the moon.

   • -आत्मन् Masculine a reflected image or form.

   • -करः the bearer of an umbrella.

   • -ग्रहः a mirror, or a sun-dial; प्रसन्नालापसंप्राप्तौ छायाग्रह इवापरः Rāj. T.3.154.

   • -तनयः, -सुतः, -आत्मजः Saturn, son of छाया.

   Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

• छ
• छग
• छगण
• छगल
• छगलक
• छटा
• छत्र
• छत्रक
• छत्रा
• छत्रिक
• छत्रिन्
• छत्रीकृ
• छत्वर
• छद्
• छद
• छदि
• छद्मन्
• छद्मिन्
• छनच्छन्
• छन्द्
• छन्द
• छन्दक
• छन्दन
• छन्दस्
• छन्दस्य
• छन्दित
• छन्दु
• छन्न
• छन्नवीरम्
• छम्
• छमच्छमित
• छमण्ड
• छम्प्
• छम्बङ्कारम्
• छम्बट्कर
• छम्बट्कार
• छर्द्
• छर्द
• छर्दिस्
• छल
• छलक
• छलनम्
• छलयति
• छलिकम्
• छलित
• छलिन्
• छल्लि
• छवि
• छविल्लाकर
• छष्
• छाग
• छागण
• छागल
• छागिका
• छात
• छात्र
• छात्रकम्
• छादनम्
• छादम्
• छादित
• छाद्मिक
• छान्दस
• छान्दसीय
• छान्दोमिक
• छायक
• छाया
• छायामय
• छाल
• छि
• छिक्का
• छित
• छित्ति
• छित्वर
• छिद्
• छिदकम्
• छिदा
• छिदि
• छिदिर
• छिदुर
• छिद्र
• छिद्रयति
• छिद्रित
• छिद्वर
• छिन्न
• छुच्छु
• छुच्छुकभट्ट
• छुच्छुन्दर
• छुट्
• छुड्
• छुद्रम्
• छुप्
• छुप
• छुबुकम्
• छुर्
• छुरणम्
• छुरा
• छुरिका
• छुरित
• छुरितम्
• छुरी
• छूरिका
• छृद्
• छृष्
• छेक
• छेकाल
• छेत्तृ
• छेद
• छेदक
• छेदन
• छेदि
• छेदित
• छेदिन्
• छेद्य
• छेमण्ड
• छेलक
• छेला
• छैदिक
• छो
• छोटिका
• छोटिन्