श्रीमद्भगवद्गीताBhagavad Gītā · in the light of Sri Aurobindo, home
Sign in
ApteAll dictionariesSanskrit dictionaryDhātuPāṇiniConjugationDeclensionInflected formsParts of speechWord frequencyTree diagramAnalyzerRootsQuarter-verse indexMemorable linesNames

कोशःDictionaries

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary. Look up any word of the Gita in Devanagari, IAST or Harvard-Kyoto, or browse the headwords letter by letter.

Entry न्यास

  1. न्यासnyāsaन्यासिन् [nyāsin], न्यासिन् &c. See under न्यस्.

    न्यासिन् nyāsin, न्यासिन् etc. See under न्यस्.

    Derived forms and compounds

    • न्यासः nyāsḥ

      1. 1 Placing, putting down or upon, planting, तस्या खुरन्यासपवित्रपांसुम् R.2.2; Ku.6.5; M.2.9; Māl.5.5; चरणन्यास, अङ्गन्यास etc.; सैन्दूरं क्रियते जनेन चरण- न्यासैः पुनः कुट्टिमम् Ratn.1.1.
      2. Hence, any impression, mark, stamp, print; अतिशस्त्रनखन्यासः R.12.73; 'where the nail-marks surpassed those of weapons'; दन्तन्यासः.
      3. Depositing.
      4. A pledge, deposit; प्रत्यर्पित- न्यास इवान्तरात्मा Ś.4.22; R.12.18; Y.2.67.
      5. Entrusting, committing, giving over, delivering, consigning.
      6. Painting, writing down.
      7. Giving up, resigning, abandoning, relinquishing; शस्त्रdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied; न्यासो दण्डस्य भूतेषु Bhāg.7.15.8; काम्यानां कर्मणां न्यासं संन्यासं कवयो विदुः Bg.18.2.
      8. Bringing forward, adducing.
      9. Digging in, seizing (as with claws).
      10. Assignment of the various parts of the body to different deities, which is usually accompanied with prayers and corresponding gesticulations.
      11. Lowering the tone or voice. संन्यास quod vide, which see; एवं वसन् गृहे कालं विरक्तो न्यासमास्थितः Bhāg. 9.6.53.
      12. Written or literal text (यथान्यासम्).
      13. Bringing forward, introducing (Compare अर्थान्तरन्यास).

    • -अपह्नवः repudiation of a deposit.

    • -धारिन् Masculine the holder of a deposit, a mortgagee.

    In the Gita18·2

    काम्यानां कर्मणां न्यासं संन्यासं कवयो विदुः ।

    kāmyānāṁ karmaṇāṁ nyāsaṁ saṁnyāsaṁ kavayo viduḥ, — The Blessed Lord said:- Sages have known as Sannyasa the physical depositing (or laying aside) of desirable actions; Tyaga is the name given by the… 18·2
    • न्यासम्nyāsamaccusative singular of the masculine noun nyāsa (the physical depositing or laying aside).
    Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

Headwords under न

Part 12 of 12 नैर्लज्जम् – न्योजस्All parts
  1. न – नमस्यु
  2. नमित – नाडिका
  3. नाडिकेल – निंस्
  4. निःक्षत्र – निग्रह्
  5. निग्रह – निफेनम्
  6. निब – निरुध्
  7. निरूढ – निर्मोक्ष
  8. निर्मोचनम् – निविशेष
  9. निविष्ट – निष्क्काथ
  10. निष्क्रम् – नीवर
  11. नीवाक – नैर्मल्यम्
  12. नैर्लज्जम् – न्योजस्