श्रीमद्भगवद्गीताBhagavad Gītā · in the light of Sri Aurobindo, home
Sign in
ApteAll dictionariesSanskrit dictionaryDhātuPāṇiniConjugationDeclensionInflected formsParts of speechWord frequencyTree diagramAnalyzerRootsQuarter-verse indexMemorable linesNames

कोशःDictionaries

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary. Look up any word of the Gita in Devanagari, IAST or Harvard-Kyoto, or browse the headwords letter by letter.

Entry पीडा

  1. पीडाpīḍāPain, trouble, suffering, annoyance, molestation, agony; आश्रमपीडा R.1.37 'disturbance', 71; मदन˚, दारिद्र्य˚…

    [पीड् भावे भिदाdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied अङ्]

    1. Pain, trouble, suffering, annoyance, molestation, agony; आश्रमपीडा R.1.37 'disturbance', 71; मदनdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied, दारिद्र्यdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied etc.
    2. Injury, damage, harm; मूढग्राहेणात्मनो यत् पीडया क्रियते तपः Bg.17. 19; Ms.7.169.
    3. Devastation, laying waste.
    4. Violation, infringement.
    5. Restriction.
    6. Pity, compassion.
    7. Eclipse.
    8. A chaplet, garland for the head.
    9. The Sarala tree.
    10. A basket.

    Derived forms and compounds

    • -कर Adjective troublesome, painful.

    • -करणम् torturing.

    • -गृहम् house of correction.

    • -भाज् Adjective showing wavy marks of pressure.

    • -स्थानम् (In Astrology) inauspicious distance (of a planet).

    In the Gita17·19

    मूढग्राहेणात्मनो यत्पीडया क्रियते तपः ।

    mūḍhagrāheṇātmano yatpīḍayā kriyate tapaḥ, — That askesis which is pursued under a clouded and deluded idea, performed with effort and suffering imposed on oneself or else with a concentration of… 17·19
    • पीडयाpīḍayāinstrumental singular of the feminine noun pīḍā (suffering, pain).
    Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

Headwords under प

Part 15 of 38 पिन्यास – पुण्ड्All parts
  1. प – पठक
  2. पठनम् – पनस्यति
  3. पनस्यु – पराहन्
  4. परि – परिचिन्त्
  5. परिचिन्तनम् – परिनिष्पत्ति
  6. परिन्यास – परिमृज्
  7. परिमृद् – परिशुश्रूषा
  8. परिशुष् – परेत
  9. परेति – पर्वतीकृ
  10. पर्वतीय – पाचक
  11. पाचन – पादक्रमिक
  12. पादयति – पारिन्द्र
  13. पारिपन्थिक – पाशिक
  14. पाशिक्यम् – पिनाकी
  15. पिन्यास – पुण्ड्
  16. पुण्ड – पुष्पंधय
  17. पुष्पकम् – पृषोदर
  18. पृषोद्यानम् – पौंश्चलेय
  19. पौंश्चल्यम् – प्रकाश्
  20. प्रकाश – प्रघुण
  21. प्रघूर्ण – प्रण
  22. प्रणख – प्रतिग्रहिन्
  23. प्रतिग्रहीतृ – प्रतिबन्धि
  24. प्रतिबन्धिन् – प्रतिशक्
  25. प्रतिशम – प्रतीपायते
  26. प्रतीरम् – प्रत्युत्क्रम
  27. प्रत्युत्थानम् – प्रधानेन
  28. प्रधारण – प्रभञ्ज्
  29. प्रभञ्जनम् – प्रमेदित
  30. प्रमेय – प्रवयस्
  31. प्रवर – प्रवेल
  32. प्रवेश – प्रसारणम्
  33. प्रसारिणी – प्रहर्षणम्
  34. प्रहर्षित – प्राति
  35. प्रातिका – प्रार्थनीय
  36. प्रार्थयितृ – प्रेङ्ख्
  37. प्रेङ्ख – प्लक्ष
  38. प्लव – प्सुर