श्रीमद्भगवद्गीताBhagavad Gītā · in the light of Sri Aurobindo, home
Sign in
ApteAll dictionariesSanskrit dictionaryDhātuPāṇiniConjugationDeclensionInflected formsParts of speechWord frequencyTree diagramAnalyzerRootsQuarter-verse indexMemorable linesNames

कोशःDictionaries

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary. Look up any word of the Gita in Devanagari, IAST or Harvard-Kyoto, or browse the headwords letter by letter.

Entry प्र

  1. प्रpraind.As a prefix to verbs it means 'forward', 'forth', 'in front', 'onward', 'before', 'away', as in प्रगम्…
    1. As a prefix to verbs it means 'forward', 'forth', 'in front', 'onward', 'before', 'away', as in प्रगम्, प्रस्था, प्रचर्, प्रया etc.
    2. With adjectives it means 'very', 'excessively', 'very much' etc.; प्रकृष्ट, प्रमत्त etc., see further on.
    3. With nouns whether derived from verbs or not, it is used in the following senses according to G. M.: (a) beginning, commencement; (प्रयाणम्, प्रस्थानम्, प्राह्ण); (b) length (प्रवालभूषिक); (c) power (प्रभु); (d) intensity, excess (प्रवाद, प्रकर्ष, प्रच्छाय प्रगुण); (e) source or origin (प्रभव, प्रपौत्र); (f) completion, perfectness, satisfaction (प्रभुक्तमन्नम्); (g) destitution, separation, being without (प्रोषिता, प्रपर्णवृक्षः); (h) apart (प्रज्ञु); (i) excellence (प्राचार्यः); (j) purity (प्रसन्नं जलम्); (k) wish (प्रार्थना); (l) cessation (प्रशम); (m) adoration, respect (प्राञ्जलिः who respectfully folds his hands together); (n) prominence (प्रणस, प्रवाल). In the Veda it is often used as a separable adverb; Compare प्र आदिकर्मदीर्घेशभृशसंभवतृप्तिवियोगशुद्धिशक्तीच्छाशान्तिपूजाग्रहर्शनेषु.

    In the Gita1·141·391·402·82·3718·622·392·425·42·54+71

    माधवः पाण्डवश्चैव दिव्यौ शङ्खौ प्रदध्मतुः॥

    mādhavaḥ pāṇḍavaś caiva divyau śaṅkhau pradaghmatuḥ. — Then, seated in their great chariot, yoked to white horses, Madhava (Sri Krishna) and the son of Pandu (Arjuna) blew their divine conchs. 1·14
    • प्रदध्मतुःpradadhmatuḥperfect 3rd person plural of the verbal root dhmā (to blow) with the prefix pra.
    • प्रणश्यन्तिpraṇaśyantipresent 3rd person plural of the verbal root naś (to perish) with the prefix pra.
    • प्रदुष्यन्तिpraduṣyantipresent 3rd person plural of the verbal root duṣ (to pollute, contaminate, become corrupt) with the prefix pra.
    • प्रपश्यामिprapaśyāmipresent 1st person singular of the verbal root dṛś (to see) with the prefix pra.
    • प्राप्स्यसिprāpsyasifut. 2nd person singular of verbal root āp (to get, attain) with the prefix pra.
    • प्रहास्यसिprahāsyasifut. 2nd person singular of the verbal root hā (to abandon, cast away) with the prefix pra.

    and 48 more forms

    Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

Headwords under प

Part 19 of 38 पौंश्चल्यम् – प्रकाश्All parts
  1. प – पठक
  2. पठनम् – पनस्यति
  3. पनस्यु – पराहन्
  4. परि – परिचिन्त्
  5. परिचिन्तनम् – परिनिष्पत्ति
  6. परिन्यास – परिमृज्
  7. परिमृद् – परिशुश्रूषा
  8. परिशुष् – परेत
  9. परेति – पर्वतीकृ
  10. पर्वतीय – पाचक
  11. पाचन – पादक्रमिक
  12. पादयति – पारिन्द्र
  13. पारिपन्थिक – पाशिक
  14. पाशिक्यम् – पिनाकी
  15. पिन्यास – पुण्ड्
  16. पुण्ड – पुष्पंधय
  17. पुष्पकम् – पृषोदर
  18. पृषोद्यानम् – पौंश्चलेय
  19. पौंश्चल्यम् – प्रकाश्
  20. प्रकाश – प्रघुण
  21. प्रघूर्ण – प्रण
  22. प्रणख – प्रतिग्रहिन्
  23. प्रतिग्रहीतृ – प्रतिबन्धि
  24. प्रतिबन्धिन् – प्रतिशक्
  25. प्रतिशम – प्रतीपायते
  26. प्रतीरम् – प्रत्युत्क्रम
  27. प्रत्युत्थानम् – प्रधानेन
  28. प्रधारण – प्रभञ्ज्
  29. प्रभञ्जनम् – प्रमेदित
  30. प्रमेय – प्रवयस्
  31. प्रवर – प्रवेल
  32. प्रवेश – प्रसारणम्
  33. प्रसारिणी – प्रहर्षणम्
  34. प्रहर्षित – प्राति
  35. प्रातिका – प्रार्थनीय
  36. प्रार्थयितृ – प्रेङ्ख्
  37. प्रेङ्ख – प्लक्ष
  38. प्लव – प्सुर