श्रीमद्भगवद्गीताBhagavad Gītā · in the light of Sri Aurobindo, home
Sign in
ApteAll dictionariesSanskrit dictionaryDhātuPāṇiniConjugationDeclensionInflected formsParts of speechWord frequencyTree diagramAnalyzerRootsQuarter-verse indexMemorable linesNames

कोशःDictionaries

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary. Look up any word of the Gita in Devanagari, IAST or Harvard-Kyoto, or browse the headwords letter by letter.

Entry प्रज्ञा

  1. प्रज्ञाprajñā9 U.
    1. 9 Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)
    2. To know, know about, be acquainted with.
    3. To be aware of, find out.
    4. To discern, distinguish. -Causal (प्रज्ञपयति)
    5. To show, point out (as way).
    6. To discover.
    7. To call, summon, invite.

    Derived forms and compounds

    • प्रज्ञा prajñā

      1. 1 Intelligence, understanding, intellect, wisdom; आकारसदृशप्रज्ञः प्रज्ञया सदृशागमः R.1.15; नाभिनन्दति न द्वेष्टि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता Bg.2.57; शस्त्रं निहन्ति पुरुषस्य शरीरमेकं प्रज्ञा कुलं च विभवं यशश्च हन्ति ॥ Subhāṣ.
      2. Discernment, discrimination, judgment; इयं निष्ठा बहुविधा प्रज्ञया त्वध्यवस्यति Mb.14.3.24.
      3. Device or design.
      4. A wise or learned woman.
      5. Longing for (वासना); impression (संस्कार); तं विद्याकर्मणि समन्वारभेते पूर्वप्रज्ञा च Bṛi. Up.4.4.2.
      6. Name of the goddess Sarasvatī.
      7. A particular Śakti or energy.
      8. A true or transcendental wisdom; Buddh.

    • -अस्त्रम् a missile, weapon; ततः प्रज्ञास्त्रमादाय मोहनास्त्रं व्यनाशयत् Mb.6.77.53.

    • -घनः nothing but intelligence; Bhāg.

    • -चक्षुस्, -नयन Adjective blind; (Literal having understanding as the only eyes); ततो ज्ञास्यसि मां सौते प्रज्ञाचक्षुष- मित्युत Mb.1.1.149; Bhāg.1.13.28; Manodūta 115; Name12.16. (-Masculine) an epithet of Dhṛitarāṣṭra; Mb.3. 7.24; Kāvyamālā, Part.13. (-Neuter) the mind's eye, mental eye, the mind; M.1.

    • -पारमिता one of the transcendent virtues; Buddh.

    • -मात्रा an organ of sense.

    • -वादः a wise saying; अशोच्यानन्वशोचस्त्वं प्रज्ञावादांश्च भाषसे Bg.2.11.

    • -वृद्ध Adjective old in wisdom.

    • -सहाय Adjective intelligent, wise.

    • -हीन Adjective void of wisdom, silly, foolish.

    In the Gita2·572·582·612·682·67

    नाभिनन्दति न द्वेष्टि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता ॥

    nābhinandati na dveṣṭi tasya prajñā pratiṣṭhitā. — Who in all things is without affection though visited by this good or that evil and neither hates nor rejoices, his intelligence sits firmly founded… 2·57
    • प्रज्ञाprajñānominative singular of the feminine noun prajñā (intelligence, understanding).
    • प्रज्ञाम्prajñāmaccusative singular of the feminine noun prajñā (intelligence, understanding).
    Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

Headwords under प

Part 21 of 38 प्रघूर्ण – प्रणAll parts
  1. प – पठक
  2. पठनम् – पनस्यति
  3. पनस्यु – पराहन्
  4. परि – परिचिन्त्
  5. परिचिन्तनम् – परिनिष्पत्ति
  6. परिन्यास – परिमृज्
  7. परिमृद् – परिशुश्रूषा
  8. परिशुष् – परेत
  9. परेति – पर्वतीकृ
  10. पर्वतीय – पाचक
  11. पाचन – पादक्रमिक
  12. पादयति – पारिन्द्र
  13. पारिपन्थिक – पाशिक
  14. पाशिक्यम् – पिनाकी
  15. पिन्यास – पुण्ड्
  16. पुण्ड – पुष्पंधय
  17. पुष्पकम् – पृषोदर
  18. पृषोद्यानम् – पौंश्चलेय
  19. पौंश्चल्यम् – प्रकाश्
  20. प्रकाश – प्रघुण
  21. प्रघूर्ण – प्रण
  22. प्रणख – प्रतिग्रहिन्
  23. प्रतिग्रहीतृ – प्रतिबन्धि
  24. प्रतिबन्धिन् – प्रतिशक्
  25. प्रतिशम – प्रतीपायते
  26. प्रतीरम् – प्रत्युत्क्रम
  27. प्रत्युत्थानम् – प्रधानेन
  28. प्रधारण – प्रभञ्ज्
  29. प्रभञ्जनम् – प्रमेदित
  30. प्रमेय – प्रवयस्
  31. प्रवर – प्रवेल
  32. प्रवेश – प्रसारणम्
  33. प्रसारिणी – प्रहर्षणम्
  34. प्रहर्षित – प्राति
  35. प्रातिका – प्रार्थनीय
  36. प्रार्थयितृ – प्रेङ्ख्
  37. प्रेङ्ख – प्लक्ष
  38. प्लव – प्सुर