Apte Dictionary

1. प्रणयpraṇayabreach of friendship.

   Derived forms and compounds

   • -भङ्गः

     1. breach of friendship.
     2. faithlessness.

   • -मानः the jealousy of love.

   • -वचनम् expression of love.

   • -विमुख

     1. Adjective
     2. averse from love.
     3. disinclined to friendship; सौधोत्सङ्गप्रणय- विमुखो मा स्म भूरुज्जयिन्याः Me.27.

   • -विहतिः, -विघातः non-compliance, refusal (of a request etc.).

   • -स्पृश् Adjective inspired by love; Māl.5.7.

   • प्रणयः praṇayḥ

     1. 1 Espousing, seizing (as in marriage); आबद्ध- कङ्कणकरप्रणयप्रसादमासाद्य Māl.6.14.
     2. (a) Love, affection, fondness, attachment, liking, regard; साधारणोऽय- मुभयोः प्रणयः स्मरस्यं V.2.16; साधारणोऽयं प्रणयः Ś.3; (where in both cases sense 6 may do as well); Ś.6.8;5.23; Ms.17; R.6.12; Bh.2.42. (b) A wish, desire; longing; हरेरतुलविक्रमप्रणयलालसः साहसे Māl.8.7; Ś.7.16.
     3. Friendly acquaintance or regard, friendship, intimacy; अजानता महिमानं तवेदं मया प्रमादात् प्रणयेन वापि Bg.11.41; स्नेहस्य तत् फलमसौ प्रणयस्य सारः Māl.1.9.
     4. Familiarity, confidence, trust; मया गृहीते सलिलेऽनेन कृतःप्रणयः Ś.5.
     5. Favour, kindness, act of courtesy; अलंकृतोऽस्मि स्वयंग्राह प्रणयेन भवता Mk.1;1.45.
     6. An entreaty, request, solicitation; तद् भूतनाथानुग नार्हसि त्वं संबन्धिनो मे प्रणयं विहन्तुम् R.2.58; V.4.13.
     7. Reverence, obeisance.
     8. Final beatitude.
     9. A leader.
     10. Conduct, guidance. (प्रणयेन confidentially, candidly; without reserve or ceremony; प्रणयात् openly, frankly).

   • -अपराधः an offence against friendship or love.

   • -उन्मुख

     1. Adjective
     2. disposed or about to declare one's love; विसृज सुन्दरि संगमसाध्वसं तव चिरात् प्रभृति प्रणयोन्मुखे M.4.13.
     3. impatient through love.

   • -उपेत Adjective candid, frank.

   • -कलहः a lover's quarrel, a mock or feigned quarrel; नाप्यन्यस्मात् प्रणयकलहाद् विप्रयोगोपपत्तिः Me. (considered spurious by Malli.).

   • -कुपित Adjective angry through love, feigning anger; त्वामा- लिख्य प्रणयकुपितां धातुरागैः शिलायाम् Me.17.

   • -क्रोपः feigned anger of a mistress towards her lover, coquettish anger.

   • -पेशल Adjective soft through affection.

   • -प्रकर्षः excessive love, intense attachment.

   Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

• प्रणख
• प्रणत
• प्रणति
• प्रणद्
• प्रणदनम्
• प्रणदित
• प्रणम्
• प्रणमित
• प्रणय
• प्रणयनम्
• प्रणयवत्
• प्रणयिता
• प्रणयिन्
• प्रणव
• प्रणवक
• प्रणश्
• प्रणस
• प्रणाडिका
• प्रणाद
• प्रणाम
• प्रणायक
• प्रणाय्य
• प्रणाल
• प्रणाश
• प्रणाशन
• प्रणिंसित
• प्रणिगद्
• प्रणिधा
• प्रणिधानम्
• प्रणिधि
• प्रणिधेयम्
• प्रणिनाद
• प्रणिपत्
• प्रणिपतनम्
• प्रणिहन्
• प्रणिहित
• प्रणी
• प्रणीत
• प्रणीति
• प्रणु
• प्रणुत
• प्रणुत्त
• प्रणुद्
• प्रणुन्न
• प्रणेजनम्
• प्रणेतृ
• प्रणेय
• प्रणोद
• प्रणोदित
• प्रतत
• प्रततामह
• प्रतति
• प्रतन्
• प्रतन
• प्रतनु
• प्रतप्
• प्रतप
• प्रतपत्रम्
• प्रतपनम्
• प्रतप्त
• प्रतम्
• प्रतमक
• प्रतमाम्
• प्रतर
• प्रतरणम्
• प्रतरम्
• प्रतर्क्
• प्रतर्क
• प्रतर्कणम्
• प्रतर्दन
• प्रतलम्
• प्रतान
• प्रतानिन्
• प्रताप
• प्रतापन
• प्रतापवत्
• प्रतापिन्
• प्रतार
• प्रतारक
• प्रतारणम्
• प्रतारित
• प्रति
• प्रतिक
• प्रतिकर
• प्रतिकर्तव्य
• प्रतिकर्तृ
• प्रतिकर्मन्
• प्रतिकर्ष
• प्रतिकष
• प्रतिकारिन्
• प्रतिकुञ्चित
• प्रतिकृ
• प्रतिकृत
• प्रतिकृति
• प्रतिकृष्ट
• प्रतिकोप
• प्रतिक्रम
• प्रतिक्रमणम्
• प्रतिक्रिया
• प्रतिक्रुष्ट
• प्रतिक्षय
• प्रतिक्षिप्
• प्रतिक्षिप्त
• प्रतिक्षुतम्
• प्रतिक्षेप
• प्रतिखुर
• प्रतिख्याति
• प्रतिगत
• प्रतिगद्
• प्रतिगम्
• प्रतिगमनम्
• प्रतिगर
• प्रतिगर्ज्
• प्रतिगर्जना
• प्रतिगर्हित
• प्रतिगृहीत
• प्रतिग्रह्
• प्रतिग्रह
• प्रतिग्रहणम्
• प्रतिग्रहिन्