Apte Dictionary

1. प्रतीपpratīpaa.Contrary, unfavourable, adverse, opposite; तत्प्रतीप- पवनादि वैकृतम् R.11.62; Ki.14.6.

   [प्रतिगताः आपो यत्र, प्रतिअप् अच्, अप ईप् च्]

   1. Contrary, unfavourable, adverse, opposite; तत्प्रतीप- पवनादि वैकृतम् R.11.62; Ki.14.6.
   2. Reverse, inverted, out of order.
   3. Backward, retrograde.
   4. Disagreeable, displeasing.
   5. Refractory, disobedient, obstinate, perverse; प्रेष्यः प्रतीपोऽधिकृतः प्रमादी (त्याज्याः) Pt.1.424.
   6. Turned away, averted.
   7. Meeting, encountering.
   8. Hindering.
   9. On the contrary.
   10. In an inverted order.
   11. Against, in opposition to; भर्तृर्विप्रकृतापि रोषणतया मा स्म प्रतीपं गमः Ś.4.18.

   Derived forms and compounds

   • -उक्तिः contradiction.

   • -ग Adjective

   • -पः

     1. Name of a king, father of Śantanu and grand-father of Bhīṣma.
     2. An adversary, opponent; चरति मयि रणे यश्च यश्च प्रतीपः Ve.3.32.

   • -पम् Name of a figure of speech in which the usual form of comparison is inverted, the उपमान being compared with the उपमेय; प्रतीपमुपमानस्याप्युपमेयत्वकल्पनम् । त्वल्लोचनसमं पद्मं त्वद्वक्त्रसदृशो विधुः ॥ Chandr.5.9; (for fuller definitions and explanation see K. Parasmaipada1 under प्रतीप).

   • -पम् Indeclinable

   • -वचनम्

     1. contradiction.
     2. a perverse or evasive manner of speaking.

   • -विपाकिन्

     1. Adjective producing the opposite result (recoiling on the doer); फलमनुभवत्युग्रं पापः प्रतीपविपाकिनः Māl.5.26.
     2. going against.
     3. adverse, unfavourable; तस्य जातु मरुतः प्रतीपगाः R.11.58.

   • -गमनम्, -गतिः Feminine retrograde motion; अम्भसामोघसंरोधः प्रतीपगमनादिव Ku.2.25.

   • -तरणम् going or sailing against the stream; स्रोतोजवोह्य- मानस्य प्रतीपतरणं हि तत् V.2.5.

   • -दर्शिनी a woman.

   • -दीपकम् a particular figure of speech.

   Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

• प्रतिशम
• प्रतिशयनम्
• प्रतिशयित
• प्रतिशाप
• प्रतिशासनम्
• प्रतिशास्ति
• प्रतिशिष्ट
• प्रतिशीन
• प्रतिशीर्षकम्
• प्रतिश्या
• प्रतिश्रय
• प्रतिश्रव
• प्रतिश्रवणम्
• प्रतिश्रु
• प्रतिश्रुत्
• प्रतिश्रुत
• प्रतिषिद्ध
• प्रतिषिध्
• प्रतिषेध
• प्रतिषेधक
• प्रतिषेधनम्
• प्रतिष्क
• प्रतिष्कश
• प्रतिष्कष
• प्रतिष्टब्ध
• प्रतिष्टम्भ
• प्रतिष्ठ
• प्रतिष्ठा
• प्रतिष्ठानम्
• प्रतिष्ठापनम्
• प्रतिष्ठापयितृ
• प्रतिष्ठासु
• प्रतिष्ठिका
• प्रतिष्ठित
• प्रतिष्ठिति
• प्रतिष्णिका
• प्रतिसंकाश
• प्रतिसंक्रम
• प्रतिसंख्या
• प्रतिसंख्यानम्
• प्रतिसंगक्षिका
• प्रतिसंगिन्
• प्रतिसंचर
• प्रतिसंदेश
• प्रतिसंधा
• प्रतिसंधानम्
• प्रतिसंधानिक
• प्रतिसंधि
• प्रतिसंधित
• प्रतिसंयत्त
• प्रतिसंयात
• प्रतिसंरुद्ध
• प्रतिसंलयनम्
• प्रतिसंविद्
• प्रतिसंविधानम्
• प्रतिसंवेदक
• प्रतिसंवेदनम्
• प्रतिसंस्तरम्
• प्रतिसंस्थानम्
• प्रतिसंहार
• प्रतिसंहित
• प्रतिसंहृ
• प्रतिसंहृत
• प्रतिसमाधानम्
• प्रतिसमासनम्
• प्रतिसमासित
• प्रतिसर
• प्रतिसरणम्
• प्रतिसर्ग
• प्रतिसारणम्
• प्रतिसारित
• प्रतिसीरा
• प्रतिसृ
• प्रतिसृष्ट
• प्रतिस्त्री
• प्रतिस्नात
• प्रतिस्नेह
• प्रतिस्पन्दनम्
• प्रतिस्पर्धा
• प्रतिस्पर्धिन्
• प्रतिस्वन
• प्रतिस्वम्
• प्रतिहत
• प्रतिहति
• प्रतिहन्
• प्रतिहननम्
• प्रतिहरणम्
• प्रतिहर्तृ
• प्रतिहारक
• प्रतिहारणम्
• प्रतिहार्यम्
• प्रतिहास
• प्रतिहिंसा
• प्रतिहिंसितम्
• प्रतिहित
• प्रतिहृ
• प्रतिहोम
• प्रती
• प्रतीक
• प्रतीकार
• प्रतीकाश
• प्रतीक्ष्
• प्रतीक्ष
• प्रतीक्षणम्
• प्रतीक्षित
• प्रतीक्ष्य
• प्रतीघात
• प्रतीची
• प्रतीचीन
• प्रतीच्छक
• प्रतीच्य
• प्रतीत
• प्रतीति
• प्रतीत्त
• प्रतीनाह
• प्रतीन्धक
• प्रतीप
• प्रतीपक
• प्रतीपयति
• प्रतीपायते