श्रीमद्भगवद्गीताBhagavad Gītā · in the light of Sri Aurobindo, home
Sign in
ApteAll dictionariesSanskrit dictionaryDhātuPāṇiniConjugationDeclensionInflected formsParts of speechWord frequencyTree diagramAnalyzerRootsQuarter-verse indexMemorable linesNames

कोशःDictionaries

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary. Look up any word of the Gita in Devanagari, IAST or Harvard-Kyoto, or browse the headwords letter by letter.

Entry भक्त

  1. भक्तbhaktap. p.Distributed, allotted, assigned; वामहस्ताहृतं चान्नं भक्तं पर्युषितं च यत् Mb.12.36.31.

    [भज्-क्त]

    1. Distributed, allotted, assigned; वामहस्ताहृतं चान्नं भक्तं पर्युषितं च यत् Mb.12.36.31.
    2. Divided.
    3. Served, worshipped.
    4. Engaged in, attentive to.
    5. Attached or devoted to, loyal, faithful; मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु Bg.9.34.
    6. Dressed, cooked (as food).
    7. Forming a part of, belonging to.
    8. Loved, liked (at the end of comp.).

    Derived forms and compounds

    • -क्तः A worshipper, adorer, devotee, votary, faithful attendant; भक्तोऽसि मे सखा चेति Bg.4.3;7.23;9.31; भक्तानां त्रिविधानां च लक्षणं श्रूयतामिति । तृणशय्यारतो भक्तो मन्नाम- गुणकीर्तिषु । मनो निवेशयेत् त्यक्त्वा संसारसुखकारणम् ॥ Brav. Parasmaipada

    • -क्तम्

      1. A share, portion.
      2. Food; वन्यं सुविहितं नित्यं भक्तमश्नाति पञ्चमम् Rām.5.36.41; भक्तं भुक्तं ततः किम् Bh.3. 74; also meal; तथैव सप्तमे भक्ते भक्तानि षडनश्नता Ms.11.16; चतुर्थभक्तक्षपणं वैश्ये शूद्रे विधीयते Mb.13.16.
      3. Boiled rice; गन्धेन स्फुरता मनागनुसृतो भक्तस्य सर्पिष्मतः Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)4.1.
      4. Any eatable grain boiled with water.
      5. Adoration, worship.
      6. The grain; यस्य त्रैवार्षिकं भक्तं पर्याप्तं भृत्यवृत्तये Ms.11.7; Mb.12.165.5 (भक्तं एकाहपर्याप्तं धान्यम् Nīlakaṇṭha).
      7. The wages, remuneration (वेतन); Mb. 13.23.7.

    • -अग्रः, -ग्रम् a refectory; Buddh.

    • -अभिलाषः desire of food, appetite.

    • -उद्भवः gruel

    In the Gita4·37·219·319·3312·112·20

    भक्तोऽसि मे सखा चेति रहस्यं ह्येतदुत्तमम् ॥

    bhakto'si me sakhā ceti rahasyaṁ hyetaduttamam. — This same ancient and original Yoga has been today declared to thee by Me, for thou art My devotee and My friend; this is the highest secret. 4·3
    • भक्तःbhaktaḥnominative singular of the masculine form of the past participial adjective bhakta (devoted) The same used as a noun (a devotee).
    • भक्ताःbhaktāḥnominative plural of the masculine form of the past participial adjective bhakta (devoted) used as a noun (a devotee).
    Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

Headwords under भ

Part 1 of 6 भ – भरुकच्छAll parts
  1. भ – भरुकच्छ
  2. भरुज – भाद्रमातुर
  3. भानतस् – भीमर
  4. भीमरस् – भेदिरम्
  5. भेद्यम् – भ्रुकुटि
  6. भ्रुड् – भ्लाश्