मणिmaṇia lamp having jewels; मणिदीपप्रकाशितं ...... पश्येदं रङ्गमन्दिरम्
Derived forms and compounds
-
-दीपः
- a lamp having jewels; मणिदीपप्रकाशितं ...... पश्येदं रङ्गमन्दिरम्
- a jewel serving as a lamp.
-
-दोषः a flaw or defect in a jewel.
-
-पूरः
- the navel,
- a kind of bodice richly adorned with jewels.
- (रम्) Name of a town in Kaliṅga.
- the pit of the stomach, or a mystical circle on the navel (also मणि- पूरक); तदूर्ध्वे नाभिदेशे तु मणिपूरं महाप्रभम् । ...... मणिवद् भिन्नं तत्पद्मं मणिपूरं तथोच्यते Yogagrantha. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedपतिः an epithet of Babhruvāhana.
-
-प्रवेकः a most excellent jewel.
-
-प्रभा Name of a metre.
-
-द्वीपः
- the hood of the serpent Ananta.
- Name of a fabulous island in the ocean of nectar; सुधासिन्धोर्मध्ये सुरविटपिवाटीपरिसरे । मणिद्वीपे नीपोपवनवति चिन्तामणिगृहे Saundaryalaharī.
-
-धनुः Masculine, -धनुस् Neuter a rainbow.
-
-पाली a female keeper of jewels.
-
-पुष्पकः Name of the conchshell of Sahadeva; नकुलः सहदेवश्च सुघोषमणिपुष्पकौ Bg.1.16.
-
-बन्धः
- the wrist; रक्षाकरण्डकमस्य मणिबन्धे न दृश्यते Ś.7.
- the fastening of jewels; R.12.12; मणिबन्धैर्निगूढैश्च सुश्लिष्टशुभसन्धिभिः Garuḍa Parasmaipada
- a kind of metre.
- a mine of jewels.
- a jewelled floor, floor inlaid with jewels.
-
-बन्धनम्
- fastening on of jewels, a string or ornament of pearls.
- that part of a ring or bracelet where the jewels are set; collet; Ś.6.
- the wrist; ...... मणिबन्धनात् कनकवलयं स्रस्तं स्रस्तं मया प्रतिसार्यते Ś.3.13.
-
-बीजः, -वीजः the pomegranate tree.
-
-भावरः an Indian crane; Nighaṇṭaratnākara.
-
-भित्तिः Feminine Name of the palace of Śesa.
-
-भूः Feminine a floor set with jewels.
-
-भूमिः Feminine
-
मणिः maṇiḥ
- मण्-इन् स्त्रीत्वपक्षे वा ङीप् (Said to be Feminine also, but rarely used)
- A jewel, gem, precious stone; मणिर्लुठति पादेषु काचः शिरसि धार्यते । यथैवास्ते तथैवास्तां काचः काचो मणिर्मणिः H.2.68; अलब्धशाणोत्कषणा नृपाणां न जातु मौलौ मणयो वसन्ति Bv.1.73; मणौ वज्रसमुत्कीर्णे सूत्रस्येवास्ति मे गतिः R.1.4;3.18.
- An ornament in general.
- Anything best of its kind; Compare रत्न.
- A magnet, loadstone.
- The wrist.
- A water-pot.
- Clitoris.
- Glans penis.
- A crystal; क्वचिन्मणिनिकाशोदाम् (नदीम्) Rām. 2.95.9.
- The fleshy excrescence on the neck of a goat (also written मणी in these senses).
- An ingot, a lump (of gold); यथा सोम्यैकेन लोहमणिना सर्वं लोहमयं विज्ञातं स्यात् Ch. Up.6.1.5.
-
-इन्द्रः, -राजः a diamond.
-
-कण्ठः the blue jay.
-
-कण्ठकः a cock.
-
-कर्णिका, -कर्णी Name of a sacred pool in Benares.
-
-काचः the feathered part of an arrow.
-
-काञ्चनयोगः a rare combination of mutually worthy things.
-
-काननम् the neck.
-
-कारः a lapidary, jeweller; मणिकाराश्च ये केचित् Rām.2.83.12.
-
-गुणः a quality of gems; षडश्रश्चतुरश्रो वृत्तो वा, तीव्ररागसंश्थानवानच्छः स्निग्धो गुरुरर्चिष्मानन्तर्गतप्रभः प्रभानु- लेपी चेति मणिगुणाः Kau. Atmanepada 2.11.29.
-
-ग्रीवः a son of Kubera.
-
-तारकः the crane or Sārasa bird.
-
-तुण्डः a striped hyena; Nighaṇṭaratnākara.
-
-तुलाकोटिः a foot ornament consisting of jewels.
-
-दण्ड Adjective having a handle adorned with jewels.
-
-दर्पणः a jewelled mirror.
-
-मण्डपः
- Name of the residence of Śeṣa.
- a crystal hall.
-
-मन्तकम् a variety of diamonds; Kau. Atmanepada 2.11.29.
-
-मन्थम् rock-salt; क्वणन्मणिमन्थभूधर भवशिला- लेहायेहाचणो लवणस्यति Name19.18.
-
-माला
- a string or necklace of jewels.
- lustre, splendour, beauty.
- a circular impression left by a bite (in amorous sports).
- Name of Lakṣmī.
- Name of a metre.
-
-मेखल Adjective girdled with gems.
-
-यष्टिः Masculine, Feminine a jewelled stick, a string of jewels.
-
-रत्नम् a jewel, gem.
-
-रागः the colour of jewels. (-गम्) vermilion.
-
-विग्रह Adjective jewelled; काञ्चनीं मणिविग्रहाम् Rām.6.128.75.
-
-विशेषः an excellent jewel.
-
-शिला a jewelled slab.
-
-सरः a necklace; मणिसरममलं तारकपटलं नखदशशशिभूषिते Gīt.
-
-शृङ्गः the god of the sun.
-
-सूत्रम् a string of pearls.
-
-सोपानम् a jewelled staircase.
-
-स्तम्भः a pillar inlaid with jewels.
-
-हर्म्यम् a jewelled or crystal palace.
