श्रीमद्भगवद्गीताBhagavad Gītā · in the light of Sri Aurobindo, home
Sign in
ApteAll dictionariesSanskrit dictionaryDhātuPāṇiniConjugationDeclensionInflected formsParts of speechWord frequencyTree diagramAnalyzerRootsQuarter-verse indexMemorable linesNames

कोशःDictionaries

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary. Look up any word of the Gita in Devanagari, IAST or Harvard-Kyoto, or browse the headwords letter by letter.

Entry वाद

  1. वादvādaदा [dā] लः [lḥ], (दा) लः The sheat-fish.
    1. दा dā लः lḥ, (दा) लः The sheat-fish.
    2. assertion and reply, plaint and reply, accusation and defence.
    3. dispute, controversy.

    Derived forms and compounds

    • -कर, -कृत् Adjective causing a dispute.

    • -कर्तृ a player on a musical instrument.

    • -ग्रस्त Adjective disputed, in dispute; वादग्रस्तोऽयं विषयः.

    • -चञ्चु Adjective clever in repartees or witty replies.

    • -द Adjective emulating, vying with.

    • -नक्षत्रमाला (मालिका) a defence of the Vedānta against the Mīmāṁsā doctrine.

    • -प्रतिवादः controversy.

    • -युद्धम् a dispute, controversy; Ms.12.46.

    • -रत Adjective disputatious.

    • -वादिन् Masculine a Jaina.

    • -विवादः disputation, discussion, debate.

    • -साधनम् establishing an assertion.

    • वादः vādḥ

      1. वद्-घञ्
      2. Talking, speaking.
      3. Speech, words, talk; वेदवादररताः पार्थ नान्यदस्तीति वादिनः Bg.2.42; सामवादाः सकोपस्य तस्य प्रत्युत दीपकाः Śi.2.55; so कैतववादः Gīt.8; सान्त्ववादः etc.
      4. A statement, an assertion, allegation; अवाच्यवादांश्च बहून् वदिष्यन्ति तवाहिताः Bg.2.36.
      5. Narration, account; शाकुन्तलादीनितिहासवादान् Māl.3.3.
      6. Discussion, dispute, controversy; वादयुद्धप्रधानाश्च मध्यमा राजसी गतिः Ms.12.46; वादे वादे जायते तत्त्वबोधः Sūbhāṣ; सीमाdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied.
      7. A reply.
      8. An exposition, explanation; अध्यात्मविद्या विद्यानां वादः प्रवदतामहम् Bg.1.32.
      9. A demonstrated conclusion, theory, doctrine; इदानीं परमाणुकारण- वादं निराकरोति S. B. (and in diverse other places of the work); परिणामवाद 'the theory of evolution'; so नास्तिकdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied.
      10. Sounding, sound.
      11. Report, rumour.
      12. A plaint (in law).
      13. Advice, counsel.
      14. Agreement.

    • -अनुवादौ (Masculine Dual)

    In the Gita10·32

    अध्यात्मविद्या विद्यानां वादः प्रवदतामहम् ॥

    adhyātmavidyā vidyānāṁ vādaḥ pravadatāmaham. — Of creation I am the beginning and the end and also the middle, O Arjuna, I am spiritual knowledge among the many philosophies, arts and sciences; I… 10·32
    • वादःvādaḥnominative singular of the masculine noun vāda (a logic).
    Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

Headwords under व

Part 6 of 27 वाचंयम – वापिAll parts
  1. व – वण्ड्
  2. वण्ड – वम्र
  3. वय् – वर्तरूक
  4. वर्तस् – वल्लरम्
  5. वल्लरि – वाच
  6. वाचंयम – वापि
  7. वापिका – वासतेय
  8. वासनम् – विकाशक
  9. विकाशनम् – विघूणिका
  10. विघूर्णनम् – विज्जुलम्
  11. विज्ञ – विदाहिन्
  12. विदिक्चङ्ग – विनाम
  13. विनायक – विपलाश
  14. विपश्चित् – विभागत
  15. विभागश – वियोग
  16. वियोगिन् – विलापनम्
  17. विलाय – विशद
  18. विशनम् – विषह्य
  19. विषा – विस्फूर्जथु
  20. विस्फूर्जितम् – वुन्ध्
  21. वुवूर्षु – वेदवती
  22. वेदस् – वैणव
  23. वैणविक – वैवस्वत
  24. वैवस्वती – व्यतिषञ्ज्
  25. व्यतिषञ्जनम् – व्यस्
  26. व्यसनम् – व्यावृति
  27. व्यावृत्त – व्लेक्ष्