श्रीमद्भगवद्गीताBhagavad Gītā · in the light of Sri Aurobindo, home
Sign in
ApteAll dictionariesSanskrit dictionaryDhātuPāṇiniConjugationDeclensionInflected formsParts of speechWord frequencyTree diagramAnalyzerRootsQuarter-verse indexMemorable linesNames

कोशःDictionaries

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary. Look up any word of the Gita in Devanagari, IAST or Harvard-Kyoto, or browse the headwords letter by letter.

Entry वासव

  1. वासवvāsavaa.(-वी f.) [वसुरेव स्वार्थे अण् वसूनि सन्त्यस्य अण् वा]
    1. (-वी Feminine) वसुरेव स्वार्थे अण् वसूनि सन्त्यस्य अण् वा
    2. Relating to the Vasus.
    3. Belonging to Indra; पाण्डुतां वासवी दिगयासीत् K.; वासवीनां चमूनाम् Me.45.

    Derived forms and compounds

    • -वः Name of Indra; स वासवेनासनसंनिकृष्टमितो निषीदेति विसृष्टभूमिः Ku.3.2; R.5.5.

    • -वम् The constellation Dhaniṣṭhā.

    • -अनुजः Viṣṇu or Kṛiṣṇa; स्मितपूर्वमुवाचेदं भगवान् वासुवानुजः Mb.12.46.1.

    • -चापः a rainbow.

    • -दत्ता

      1. Name of a work by Subandhu.
      2. Name of a heroine of several stories. [Different writers give different accounts of this lady. According to Kathāsaritsāgara she was the daughter of king Chaṇḍamahāsena of Ujjayinī and was carried off by Udayana, king of Vatsa. Śrīharṣa represents her to be the daughter of king Pradyota (see Ratn.1.1.), and, according to Mallinātha's comment on the line प्रद्योतस्य प्रियदुहितरं वत्सराजोऽत्र जह्रे she was the daughter of Pradyota, king of Ujjayinī. Bhavabhūti says that she was betrothed by her father to king Sañjaya, but that she offered herself to Udayana; (see Māl.2.). But the Vāsavadattā of Subandhu has nothing in common with the story of Vatsa, except the name of the heroine, as she is represented to have been betrothed by her father to Puṣpaketu, but carried off by Kandarpaketu. It is probable that there were several heroines bearing the name Vāsavadattā.] -दिश् Feminine the east.

    In the Gita10·22

    वेदानां सामवेदोऽस्मि देवानामस्मि वासवः ।

    vedānāṁ sāmavedo'smi devānāmasmi vāsavaḥ, — Among the Vedas I am the Sama-Veda; among the gods I am Vasava; I am mind among the senses; in living beings I am consciousness. 10·22
    • वासवःvāsavaḥnominative singular of the masculine noun vāsava (Indra, the king of gods, he represents the Power of intellect, the illumined intellect).
    Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

Headwords under व

Part 8 of 27 वासनम् – विकाशकAll parts
  1. व – वण्ड्
  2. वण्ड – वम्र
  3. वय् – वर्तरूक
  4. वर्तस् – वल्लरम्
  5. वल्लरि – वाच
  6. वाचंयम – वापि
  7. वापिका – वासतेय
  8. वासनम् – विकाशक
  9. विकाशनम् – विघूणिका
  10. विघूर्णनम् – विज्जुलम्
  11. विज्ञ – विदाहिन्
  12. विदिक्चङ्ग – विनाम
  13. विनायक – विपलाश
  14. विपश्चित् – विभागत
  15. विभागश – वियोग
  16. वियोगिन् – विलापनम्
  17. विलाय – विशद
  18. विशनम् – विषह्य
  19. विषा – विस्फूर्जथु
  20. विस्फूर्जितम् – वुन्ध्
  21. वुवूर्षु – वेदवती
  22. वेदस् – वैणव
  23. वैणविक – वैवस्वत
  24. वैवस्वती – व्यतिषञ्ज्
  25. व्यतिषञ्जनम् – व्यस्
  26. व्यसनम् – व्यावृति
  27. व्यावृत्त – व्लेक्ष्